Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2014/13993 K.2015/2049

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Uygulama kadastrosu sırasında .......

Köyü çalışma alanında bulunan ve tapuda davacı ... adına kayıtlı bulunan ve sırasıyla eski 11 ada 48 parsel sayılı 9240 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz 111 ada 48 parsel numarasıyla ve 8.807,74 metrekare yüzölçümlü olarak; eski 36 ada 303 parsel sayılı 8949 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz 136 ada 303 parsel numarasıyla ve 8.779,84 metrekare yüzölçümlü olarak; eski 34 ada 60 parsel sayılı 1851 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz 134 ada 60 parsel numarasıyla ve 1.631,02 metrekare yüzölçümlü olarak tespit edilmiştir.

Davacı ..., uygulama kadastrosu sırasında kendisine ait taşınmazların yüzölçümünün eksildiği ve bu eksilmenin 111 ada 48 parsel sayılı taşınmaz bakımından 111 ada 47 parsel sayılı taşınmazdan, 136 ada 303 parsel sayılı taşınmaz bakımından 136 ada 302 parsel sayılı taşınmazdan, 134 ada 60 parsel sayılı taşınmazındaki eksilmenin ise komşu dereden kaynaklandığı iddiasına dayanarak dava açmıştır.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda davalı ... aleyhine açılan davanın husumet nedeniyle reddine, davaya konu çekişmeli parseller ve davacıya ait 134 ada 60 parsele komşu dere hakkında açılan davanın kabulüne ve çekişmeli 111 ada 47 parsel sayılı taşınmazın bilirkişilerin raporuna ekli haritada (A) harfiyle gösterilen bölümünün ifrazıyla davacıya ait 111 ada 48 parsel sayılı taşınmaza eklenmesine,

134 ada 60 parselin komşusu dereden bilirkişiler raporuna ekli haritada (B) harfi ile gösterilen alanın ifrazı ile davacıya ait 134 ada 60 parsele ilavesine, 136 ada 302 parselden bilirkişiler raporuna ekli haritada (C) harfi ile gösterilen alanın ifrazı ile davacıya ait 136 ada 303 parsele ilavesine karar verilmiş; hüküm, dahili davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece davanın esasına girilerek yazılı şekilde hüküm kurulmuştur. Ancak, yargılama sonunda verilen kararın davalı ...'a tebliğe çıkartılması üzerine muhatabın ölü olduğundan bahisle tebliğat iade edilmiş ve gerekçeli karar ölü ....... mirasçılarına tebliğ edilmiştir.

Dosyada mevcut nüfus kayıt örneğinden davalı olarak davaya dahil edilen 111 ada 47 parsel maliki ...'ın dava tarihinden önce 16.10.1997 tarihinde vefat ettiği, iş bu davanın ise 04.07.2011 tarihinde açıldığı anlaşılmaktadır. Bu durumda davalının mirasçılarına dava dilekçesi tebliğ edilmemiş ve davada taraf koşulu sağlanmamıştır. Taraf teşkili dava şartlarından olup mahkemece bu şart yerine getirilmeden davanın esasına girilerek hüküm kurulması olanaksızdır.

Hal böyle olunca; taraf teşkili sağlanmadan işin esasına girilerek hüküm kurulması ve karar başlığında HMK'nın 297. maddesine aykırı şekilde davalı olarak ölü ...'ın davalı olarak gösterilmesinin isabetsiz oluşu nedeniyle mahkemece davanın açıldığı tarihten önce öldüğü anlaşılan ... mirasçılarını davaya dahil etmesi ve dava dilekçesi ile eklerini mirasçılara tebliğ ettirerek taraf teşkilini sağlaması için davacıya imkan tanınmalı, taraf teşkili sağlandıktan sonra davalıdan savunma ve delilleri sorulup toplanmalıdır.

Bundan sonra mahkemece, amacına ve yöntemine uygun bir araştırma yapılabilmesi için öncelikle, denetime veri teşkil etmek üzere, tesis kadastrosunun yapıldığı tarihe en yakın tarihli hava fotoğrafları, temin edilebilen en eski ve güncel ortofoto ve uydu fotoğrafları, tesis kadastrosuna ait pafta haritası, varsa bu haritada değişiklik yapan ifraz haritaları, mahkeme ilamları ve eki olan haritalar, varsa uygulama kadastrosu sırasında yararlanıldığı anlaşılan diğer haritalar, çekişmeli taşınmaza ilişkin tesis kadastrosu ve uygulama kadastrolarına ait ölçü çizelgesi, hesap cetveli ve ölçü krokileri gibi bilgi ve belgeler toplanmalıdır.

Bundan sonra mahallinde, yerel bilirkişiler, taraf tanıkları, harita ya da jeodezi mühendisi fen bilirkişisinin katılımı ile keşif yapılmalıdır. Keşif sırasında çekişmeli taşınmaz ve çevresinin toprak yapısı, bitki örtüsü, zeminde mevcut ağaçların yaşı gibi hususlar ile zeminin jeolojik yapısının değerlendirilmesine ihtiyaç duyulan hallerde uzman ziraat bilirkişisi ile jeoloji mühendisi bilirkişi de keşif heyetine dahil edilmelidir.

Yapılacak keşif sırasında yerel bilirkişi ve tanıklardan tesis kadastrosu sırasında da zeminde mevcut olan sabit sınır ya da yapılar bulunup bulunmadığı sorularak varsa yerleri fen bilirkişisine işaretlettirilmeli, fotoğrafları çekilmeli, taraflar keşif sırasında hazır bulunmakta ise zeminde ortak sınır üzerinde uzlaşıp uzlaşmadıkları tespit edilip gerektiğinde imzaları ile beyanları tevsik edilmeli, uzlaşılan sınırlar ile iddia edilen sınırlar fen bilirkişisi tarafından haritasında işaretlenmeli, keşif sırasında hazır edilmeleri halinde ziraat bilirkişisi ile jeoloji mühendisi bilirkişisinden,

taşınmazlar arasında değişmeyen doğal ya da yapay sınırlar bulunup bulunmadığı, sınırlarda mevcut ağaçların yaşları gibi hususlarda bilgi alınmalı, fen bilirkişisinden denetime veri teşkil etmek üzere dosya içine getirtilen bilgi ve belgeler ile bilirkişi ve tanık anlatımlarından yararlanarak uygulama kadastrosunu denetlemesi istenmelidir.

Fen bilirkişisinden, tesis kadastrosunun, paftaların üretim yılı, üretim tekniği, altlığı ve ölçeği gibi hususları da açıklar tarzda hangi yöntem ve tekniklerle yapıldığı, uygulanan yöntemlerin hata paylarının ne olduğu, üretilen haritaların zeminle uyumsuz bulunması halinde farklılığın nereden ve hangi sebeplerden kaynaklandığı, sırasıyla tersimat hatası, hesap hatası, ölçü hatası ve sınırlandırma hatası bulunup bulunmadığı, uygulama kadastrosu sonucu tespit edilen yeni sınırların niteliğinin ne olduğu ve yönetmelik hükümlerine uygun olarak belirlenip belirlenmediği,

uygulama kadastrosunda hata yapılmış ise doğru sınır ve haritanın nasıl olması gerektiği gibi hususlarda ve "ada raporu" ile "uygulama tutanağı ve haritasını" irdeler şekilde, teknik ve bilimsel verilere dayalı, gerekçelendirilmiş, denetlenebilir ve ayrıntılı rapor ve haritalar alınmalıdır.

Raporun denetime elverişli olması için fen bilirkişisinden, düzenleyeceği haritalardan iki tanesinde hava fotoğrafı üzerinde, iki tanesinde ise ortofoto (yoksa uydu fotoğrafı) üzerinde ilk tesis kadastrosu paftası ve uygulama kadastrosu paftasını çakıştırması istenmeli; çakıştırmaların birer tanesinin ada bazında değerlendirme yapmaya elverişli geniş ölçekli olması, diğerinin ise çekişmeli taşınmaz ve çevresini gösterir şekilde daha dar ölçekli olması istenmelidir.

Fen bilirkişi haritasında, uygulama kadastrosunda yanlışlık varsa, infazı kabil bir hükme esas olmak üzere doğru sınırların nasıl olması gerektiği de gösterilmelidir.

Açıklanan yönteme uygun inceleme ve araştırma yapıldıktan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmeli; değerlendirme yapılırken uygulama kadastrosunun amacının mülkiyet ihtilaflarını çözmek olmadığı ve mülkiyet uyuşmazlıklarının uygulama kadastrosuna ilişkin davalarda tartışma konusu yapılamayacağı göz önünde bulundurularak işin esasına ilişkin hüküm kurulmalıdır.