Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2014/14751 K.2015/15835

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Yargıtay bozma ilamında özetle; “tespite esas vergi kaydının değişebilir sınırlı olup miktarı ile geçerli olduğu, vergi kaydının çekişmeli taşınmaza ait olduğunun ihtilaf konusu olmadığı, vergi kaydına dayanan müdahil davacılar ile vergi kaydında adı geçen ... arasındaki ve tespit malikleri ile vergi kaydında adı geçen ... ve ... arasındaki akdi ya da irsi ilişkinin belirlenmediği, çekişmeli taşınmazdaki zilyetlik durumunun da yeterince araştırılmadığı açıklanarak; taraflar arasında bahsi geçen ceza dosyasındaki kararın kesinleşme şerhli örneğinin getirtilerek taraflarla ilgisinin kurulması,

söz konusu kararın taşınmazdaki zilyetliğin iradi ya da gayri iradi terki konusunda yapılacak değerlendirmede dikkate alınması, mahallinde yeniden keşif yapılması, vergi kaydının ait olduğu bölümün sabit sınırdan başlanarak tespit edilmesi, vergi kaydına adı geçen kişiler ile davalı ve müdahil davacıların akdi ya da irsi ilişkinin araştırılması, çekişmeli taşınmazda kimin hangi tarihten beri zilyet olduğunun ve taşınmazdaki zilyetliğin kesintiye uğramasının iradi olup olmadığının belirlenmesi ve toplanan tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmesi gereklerine” değinilmiştir.

Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda müdahil davacılar ..., ... ve ...'ın davalarının kısmen kabulüne, çekişmeli 100 parsel sayılı taşınmazın 21.02.2014 havale tarihli fen bilirkişisi raporuna ekli 1 numaralı krokide (C) harfi ile gösterilen 13875 metrekare yüzölçümündeki kısmının aynı parsel numarası altında ve (A) harfi ile gösterilen 100.000 metrekare yüzölçümündeki kısmının dava konusu parselden ifraz edilerek adanın son parsel numarası verilmek suretiyle toplam 6 pay üzerinden 3 payının ... oğlu ... ..., 1 payının ... oğlu ..., 1 payının Hüseyin oğlu ..., 1 payının ... kızı ... (...) adlarına,

aynı raporda (B) harfi ile gösterilen 753135 metrekarelik kısmın ise dava konusu parselden ifraz edilerek adanın son parsel numarası verilmek suretiyle davacı Hazine adına tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm, davacı Hazine vekili, davalılar ... ve ... vekili, müdahil davacılar ..., ... ve ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, davalılar yararına kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle taşınmaz edinme koşulların gerçekleşmediği, tespite esas vergi kaydında adı geçen ... müdahillerin dedesi olduğu ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle taşınmaz edinme koşulların müdahiller yararına gerçekleştiği, tespite esas vergi kaydının miktarı ile geçerli olduğu bu nedenle müdahillerin vergi kaydı miktarına ek olarak zilyetlikle de 100 dönüm yer kazanabilecekleri gerekçesiyle davalarının kısmen kabulüne karar verilmiş ise de;

yapılan araştırma ve inceleme hüküm kurmak için yeterli değildir. Mahkemece bozma ilamına uyulmakla, taraflar yararına usuli müktesep hak oluşur. Bu hakkın zedelenmemesi için bozma gereklerinin eksiksiz yerine getirilmesi zaruridir.

Hükmüne uyulan bozma ilamında; “taraflar arasında bahsi geçen ceza dosyasındaki kararın kesinleşme şerhli örneğinin getirtilerek taraflarla ilgisinin kurulması, söz konusu kararın taşınmazdaki zilyetliğin iradi ya da gayri iradi terki konusunda yapılacak değerlendirmede dikkate alınması, mahallinde yeniden keşif yapılarak çekişmeli taşınmazda kimin hangi tarihten beri zilyet olduğunun ve taşınmazdaki zilyetliğin kesintiye uğramasının iradi olup olmadığının belirlenmesi “ hususlarına işaret edilmesine rağmen, söz konusu ceza dosyası kararının (...

Ağır Ceza Mahkemesi'nin 1974/105 Esas ve 1975/181 Karar sayılı ilamı) müdahillerle ilgisi olup olmadığı üzerinde durulmamış; müdahillerin taşınmazın bulunduğu köyden hangi tarihte ve hangi nedenle gittikleri, ceza dosyasındaki kan davasına neden olan adam öldürme olayı ile ilgilerinin bulunup bulunmadığı, varsa köyü terk nedenlerinin kan davası olup olmadığı, köyü terk ettikten sonra taşınmaz üzerindeki zilyetliklerini kiralama ya da başka bir şekilde devam ettirip ettirmedikleri, davalıların taşınmazın bulunduğu köye hangi tarihte geldikleri, taşınmazdaki zilyetliklerinin ne zaman ve ne şekilde başladığı,

adam öldürme ve kan davası olayı ile ilgilerinin bulunup bulunmadığı, köyü ne zaman terk ettikleri ve terk nedenlerinin ne olduğu hususlarında yeterli ve ikna edici araştırma yapılmamıştır. Bu şekilde eksik araştırma ve inceleme ile karar verilemez.

O halde; yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişiler, daha önce dinlenen yerel bilirkişiler, taraf tanıkları ve tespit bilirkişileri ile fen ve ziraat mühendisi bilirkişiler hazır olduğu halde yeniden yapılacak keşifte; yerel bilirkişi ve tanıklardan, çekişmeli taşınmazın öncesi, kimden kime intikal ettiği, müdahillerin taşınmazın bulunduğu köyden hangi tarihte ve hangi nedenle gittikleri, ceza mahkemesi kararı okunarak kan davasına neden olan adam öldürme olayı ile müdahillerin ilgisinin olup olmadığı, varsa köyü terk nedenlerinin kan davası olup olmadığı,

köyü terk ettikten sonra taşınmaz üzerindeki zilyetliklerini kiralama ya da başka bir şekilde devam ettirip ettirmedikleri, davalıların taşınmazın bulunduğu köye hangi tarihte geldikleri, taşınmazdaki zilyetliklerinin ne zaman ve ne şekilde başladığı, adam öldürme ve kan davası olayı ile ilgilerinin bulunup bulunmadığı, köyü ne zaman terk ettikleri ve terk nedenlerinin ne olduğu, çekişmeli taşınmazda kimlerin, hangi nedenle, hangi dönemlerde, ne şekilde zilyet oldukları hususlarında maddi olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı, beyanların çelişmesi halinde yüzleştirme yapılarak,

tespite aykırı sonuçlara ulaşılması halinde tespit bilirkişilerinin tamamı dinlenerek çelişkiler giderilmeye çalışılmalı, fen bilirkişinden keşfi takibe elverişli kayıt uygulamasını gösterir krokili, ziraatçı bilirkişiden ise çekişmeli taşınmazın niteliğini, ne kadar süredir kullanıldığı ya da kullanılmadığını irdeler şekilde, taşınmazın değişik yönlerden çekilecek fotoğrafları ile desteklenmiş ayrıntılı rapor alınmalı, bundan sonra toplanan tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.