Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2014/15121 K.2015/11581

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Yargıtay bozma ilamında özetle; "davacılar ... ve ...'nun dayandığı tapu kayıtlarının oluşma nedeni dikkate alındığında dayanağı haritalarının bulunduğu dosya içeriği ile belirlendiği, bu nedenle yeniden yapılacak keşifte uzman bilirkişi eliyle tapu kayıtlarının dayanağı haritaların ölçeği ile kadastro paftasının ölçeğinin eşitlenerek çakıştırılmak suretiyle yerine uygulanması,

yeniden keşif yapılarak yerel bilirkişi ve taraf tanıklarına taşınmazların temyize konu edilen bölümünün öncesinin ne olduğu taşınmaz bölümü üzerindeki zilyetliğin başlangıcı, sürdürülüş biçimi, kimden kime ve ne suretle intikal ettiği ve ne şekilde kullanıldığı ve öncesinde tarla olarak kullanılıp kullanılmadığı, taşınmazın devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden olması halinde imar-ihyaya konu edilip edilmediği, imar-ihyaya konu edilmiş ise ihyanın hangi tarihte başlayıp ne zaman bitirildiğinin açıklattırılması,

jeolog ve üç kişilik ziraat mühendislerinden oluşan bilirkişi kurulundan ise, taşınmazın eğimi, toprak yapısı, bitki örtüsü, kullanım durumu, özellikle mevcut su birikintisinin mevsimsel ve dönemsel iklim koşullarına göre değerlendirilmek suretiyle taşınmazın kültür arazisi veya arsa niteliği ile ekonomik amacına uygun olarak kullanımına etkisinin tartışılması" gereğine değinilmiştir.

Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sırasında ... da tapu kaydına dayanarak davaya katılmıştır.

Mahkemece davanın kısmen kabulüne, çekişmeli 221 ada 18 parsel sayılı taşınmazın 14.04.2014 havale tarihli fen bilirkişi raporunda (A) harfi ile gösterilen 1.049.73 metrekarelik bölümünün davacı ... adına, (B) harfi ile gösterilen 865.17 metrekarelik bölümünün müdahil ... adına, (C2) harfi ile gösterilen 525.06 metrekarelik bölümünün davacı ... adına, (C3) harfi ile gösterilen 525.54 metrekarelik bölümünün davacı ... adına, (C1) ve (C4) harfleri ile gösterilen 86.72 ve 134,55 metrekarelik bölümlerinin tespit gibi Hazine adına tapuya tesciline,

taşınmazların l. derece doğal sit alanında kaldığının tapunun beyanlar hanesinde gösterilmesine karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1- Hazinenin temyizi fen bilirkişi raporunda (A), (B), (C2) ve (C3) harfleri ile gösterilen bölümlere yöneliktir. Dosya içeriğine, mahkemece hükmüne uyulan bozma kararında açıklandığı gibi işlem yapılıp, sonucuna göre hüküm verilmiş olmasına, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre fen bilirkişi raporunda (A) harfi ile gösterilen bölüm yönünden yerinde bulunmayan temyiz itirazlarının reddi ile usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA,

2- Raporda (C2) ve (C3) harfleri ile gösterilen bölümlere yönelik temyiz itirazlarına gelince; mahkemece, çekişme konusu bölümlerin davacılar ... ve ...'nun dayandıkları, Hazinenin de taraf olduğu tescil ilamı sonucu oluşan tapu kaydı kapsamında kaldığı ve bu şekilde Hazine aleyhine kesin hüküm şartlarının da gerçekleştiği gerekçesiyle hüküm kurulmuş ise de; yapılan araştırma ve inceleme hüküm kurmaya yeterli bulunmamaktadır.

Mahkemece, bozma ilamına uyulduğu halde bu bölümler yönünden bozma gerekleri tam olarak yerine getirilmemiştir. Bilindiği üzere; bozma kararına uyulmuş olmakla, orada belirtilen hususların yerine getirilmesi ve o doğrultuda işlem yapılması zorunlu hale gelir. Anılan bu husus, usuli kazanılmış hakkın bir sonucudur.

Hükmüne uyulan bozma ilamında, uzman bilirkişi tarafından kadastro paftasının ölçeği ile davacıların dayandıkları tapu kayıtlarının, haritaların ölçekleri eşitlenerek çakıştırılmak suretiyle yerine uygulanması ve bu şekilde keşfi izlemeye imkan verir rapor düzenlenerek dayanak tapu kayıtlarının kapsamının belirlenmesi gereğine işaret edildiği halde, dayanılan tapu kayıtlarının haritaları, yöntemine uygun şekilde 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 20. maddesi hükmü gereğince yerine uygulanmamış, bu doğrultuda fen bilirkişisinden bozma ilamında da belirtildiği üzere kapsamlı rapor alınmamıştır.

Eksik uygulama ile karar verilemez.

Hal böyle olunca; mahkemece sağlıklı bir sonuca varılabilmesi için, davacılar ... ve ...'nun dayandıkları tapu kayıtlarının dayanağı haritalarla birlikte yöreyi iyi bilen elverdiğince yaşlı, yansız yerel ve uzman bilirkişi hazır olduğu halde taşınmaz başında yeniden keşif yapılmalı, yerel bilirkişi yardımı, uzman bilirkişi eliyle davacılar ... ve ...'nun dayandıkları tapu kayıtlarının dayanağı haritalar yöntemine uygun şekilde yerine uygulanmalı, uygulamada kadastro paftasının ölçeği ile tutunulan tapu kayıtlarının dayanağı haritaların ölçekleri eşitlenmeli, çakıştırılmak suretiyle yerine uygulanmalı,

arz üzerindeki doğal ya da yapay sınır yerleri ile haritalarda tarif edilen belli poligon ve röper noktalardan yararlanılmalı, bunun sonucunda uzman bilirkişiden keşfi izlemeye, bilirkişi sözlerini denetlemeye imkan verecek şekilde ayrıntılı, gerekçeli rapor alınmalı, bundan sonra toplanan ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna uygun bir karar verilmelidir.

Mahkemece bu hususlar göz ardı edilerek yazılı olduğu şekilde hüküm kurulması isabetsiz olup, davalı Hazine vekilinin temyiz itirazları açıklanan nedenlerle yerinde görüldüğünden kabulü ile hükmün BOZULMASINA,

3- Fen bilirkişi raporunda (B) harfi ile gösterilen bölüme yönelik temyiz itirazları yönünden ise, mahkemece, çekişme konusu bölümün müdahil ...'un dayandığı, Hazinenin de taraf olduğu tescil ilamı sonucu oluşan tapu kaydı kapsamında kaldığı ve bu şekilde Hazine aleyhine kesin hüküm şartlarının da gerçekleştiği kabul edilmek suretiyle hüküm kurulmuş ise de; tapu kaydı uygulaması hüküm kurmaya yeterli bulunmamaktadır.

Müdahilin tutunduğu tapu kaydının oluşum nedeni dikkate alındığında dayanağı haritasının da bulunduğu dosya içeriği ile belirlenmiştir. Kural olarak kayıtların haritaya dayanmaları halinde kapsamlarının haritasına göre belirlenmesi zorunludur.

Ne var ki, mahkemece dayanılan tapu kayıtlarının haritaları yöntemine uygun şekilde 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 20. maddesi hükmü gereğince yerine uygulanmamış, bu doğrultuda fen bilirkişisinden keşfi izlemeye imkan verir kapsamlı rapor alınmamıştır. Bu şekilde eksik uygulama ile karar verilemez.

Hal böyle olunca; mahkemece sağlıklı bir sonuca varılabilmesi için, müdahil ...'un tutunduğu tapu kaydının dayanağı haritası ile birlikte yöreyi iyi bilen elverdiğince yaşlı, yansız yerel ve uzman bilirkişi hazır olduğu halde taşınmaz başında yeniden keşif yapılmalı, yerel bilirkişi yardımı, uzman bilirkişi eliyle tapu kaydının dayanağı

haritalar yöntemine uygun şekilde yerine uygulanmalı, uygulamada kadastro paftasının ölçeği ile tutunulan tapu kaydının dayanağı haritanın ölçekleri eşitlenmeli, çakıştırılmak suretiyle yerine uygulanmalı, arz üzerindeki doğal ya da yapay sınır yerleri ile haritalarda tarif edilen belli poligon ve röper noktalardan yararlanılmalı, bunun sonucunda uzman bilirkişiden keşfi izlemeye, bilirkişi sözlerini denetlemeye imkan verecek şekilde ayrıntılı, gerekçeli rapor alınmalı, bundan sonra toplanan ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna uygun bir karar verilmelidir.