Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2014/15244 K.2014/15895

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ: Kadastro sonucu .... Mahallesi çalışma alanında bulunan 358 ada 171 parsel sayılı 24.622,48 m2 yüzölçümündeki taşınmaz tapu kaydı, satın alma ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle davalı M.. K.. adına tespit ve tescil edilmiştir. Davacı Hazine tapu kaydına dayanarak dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Taşınmazın tespiti, 4753 sayılı Kanun ile ek ve tadilleri uyarınca Hazine adına oluşan 27.12.1967 tarih ve 167 sıra numaralı tapu kaydının oluştuğu güne kadar, davalı yararına satın alma yoluyla eklemeli olarak zilyetlikle edinme koşullarının oluştuğu belirtilerek yapılmıştır.

Mahkemece de, çekişmeli 358 ada 171 parsel sayılı taşınmazın Hazine adına oluşan tapu kaydı kapsamında kaldığı ancak 3402 sayılı Yasanın 46/1. ve 14. maddelerine göre davalı yararına taşınmaz edinme koşullarını oluştuğu gerekçe gösterilerek karar verilmiş ise de yapılan araştırma ve inceleme hüküm kurmak için yeterli bulunmamaktadır.

3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 46/1. maddesi, "4753 sayılı Kanun ile ek ve tadilleri uyarınca Hazine adına kaydedilen taşınmaz mallar bu Kanun hükümlerine göre doğan iktisap şartlarına istinaden zilyetleri adına tespit ve tescil olunur." hükmünü içermektedir.

Buna göre, 4753 sayılı Yasa uyarınca Hazine adına tapuya tescil edilen taşınmazların zilyetlikle kazanılabilmesi için öncesi itibariyle özel mülkiyete konu olabilecek yerlerden bulunması ve tescil tarihi itibariyle zilyetleri yararına 3402 sayılı Yasa'nın 14. maddesi uyarınca kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle mülk edinme koşullarının gerçekleşmiş olması zorunludur.

Mahkemece çekişmeli taşınmaza komşu 358 ada 188 parsel sayılı taşınmaza ait kadastro tutanak örneği ile varsa dayanağı belgeler getirtilmemiş, çekişmeli taşınmaz pafta örneği üzerindeki belirtime göre mera niteliğinde olduğu belirtilen 188 parsel sayılı taşınmaza komşu olup dinlenilen yerel bilirkişilerden bir kısmının taşınmazın meradan sürülmek suretiyle elde edildiğini, bir kısım yerel bilirkişinin ise taşınmazın bir bölümünün komşu mera parselinden açıldığını belirtmelerine rağmen çekişmeli taşınmazın niteliği gereği zilyetlikle kazanmaya elverişli yerlerden olup olmadığı usulünce belirlenmemiş,

toprak tevzi çalışmaları sırasında 370 parsel numarası ile belirtmesi yapılan taşınmaza ait belirtme tutanağı getirtilmemiş, zilyetliğe yönelik soyut beyanlar esas alınarak hüküm kurulmuştur. Eksik inceleme ile karar verilemez.

Hal böyle olunca; doğru sonuca varabilmek için öncelikle, davacı Hazinenin tutunduğu 27.12.1967 tarih ve 167 sıra numaralı tapu kaydının tesisine esas belirtmelik tutanağı getirtilerek toprak tevzi çalışmaları sırasında bu taşınmazın ne şekilde belirtildiği, belirtmelik tutanağına herhangi bir kayıt ya da belgenin esas alınıp alınmadığı belirlenmeli, varsa tesis ve tedavülleri ile birlikte getirtilmeli, komşu parsellere ait kadastro tutanak örnekleri ile özellikle 188 parsele ait tespit dayanağı kayıt ve belgeler ile taşınmazın bulunduğu yerde varsa mera tahsis kararı, ekleri ve haritaları getirtilmek suretiyle dosya ikmal edilmelidir.

Dosya bu şekilde keşfe hazır hale getirildikten sonra mahallinde yaşlı, tarafsız ve yöreyi iyi bilen ve komşu köylerden seçilecek üç kişilik yerel bilirkişi kurulu, hayatta iseler belirtmelik tutanağında imzaları bulunan bilirkişiler, taraf tanıkları, kadastro tespit bilirkişileri, ziraat ve fen bilirkişi huzuru ile yeniden keşif yapılmalıdır.

Yapılacak keşif sırasında varsa belirtmelikte gösterilen kayıtlar uygulanmalı, Hazineye ait tapu kaydının dayanağı olan belirtmelik tutanağında tapu kaydının Hazine adına oluşum nedeni üzerinde durulmalı, buna göre taşınmazın öncesinin zilyetlik yolu ile iktisaba elverişli yerlerden olup olmadığının belirlenmesi için bilirkişi ve tanıklardan çekişmeli taşınmazların öncesinin ne olduğu, mera olup olmadığı, ya da mera niteliğindeki taşınmazdan kazanılıp kazanılmadığı, mera değil ise veya komşu mera parselinden kazanılmamış ise kime ait bulunduğu,

kimden kime nasıl intikal ettiği, kim ya da kimler tarafından hangi tarihten itibaren ve ne şekilde kullanıldığı, Hazine adına tapu kaydının oluştuğu tarihten geriye doğru davalı taraf ve bayilerinin maliki evvellerinin 20 yılı aşkın zilyetliklerinin bulunup bulunmadığı hususlarında maddi olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı, bilirkişi ve tanık beyanları komşu parsellere ait kadastro tutanakları ve tespit dayanakları olan belgelerle denetlenmeli, Hazine tapusunun oluştuğu tarihe kadar Kadastro Kanunu'nun 46/1,