Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2014/15264 K.2015/452

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Davacı ... Mahallesi çalışma alanında bulunan ve tespit harici bırakılan taşınmaz hakkında kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak adına tescil istemiyle dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kısmen kabulüne, fen bilirkişi ....'ın 19.05.2013 tarihli ek rapor ve haritasında (B) harfi ile gösterilen 3.520,86 m2 yüzölçümündeki bölümün davacı adına tesciline, fazlaya dair istemin reddine karar verilmiş; hüküm, davacı vekili, davalı ... vekili ile davalı .... temsilcisi tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece; uzman fen bilirkişi haritasında (B) harfi ile gösterilen bölüm açısından, sınırda bulunan .... deresinin taşkın sınırı ile kamulaştırma sınırı dışında kalıp davacı yararına zilyetlikle taşınmaz edinme koşullarının gerçekleştiği, fazlaya dair bölüm açısından ise zilyetlik koşullarının bulunmadığı gerekçe gösterilerek hüküm kurulmuş ise de inceleme ve araştırma karar vermek için yeterli değildir. Mahkemece taşınmazın tescil harici bırakılma nedeni ....

Müdürlüğü'nden sorulmamış, taşınmazı gösterir hava fotoğrafları getirtilerek uzman bilirkişi eliyle yerine uygulanarak yerel bilirkişi beyanları ile jeolog ve ziraat bilirkişinin raporları hava fotoğrafları ile denetlenmemiştir.

Ayrıca taşınmazın bulunduğu yerde 1981 yılında yapılan kamulaştırma işlemine esas planın uygulanmasına yönelik fen bilirkişisinin koordinat değerleri bulunmadığından çakıştırılamadığına dair gerekçesi; plandaki sınır noktaları ile gerek kamulaştırma hükmü gerekse bu hüküm sonrası oluşan 30.03.1983 tarih 21 sayılı tapu kaydı gerekse de zilyetlik tutanağında tespit edilen sınır ve miktarlar yapılan keşif sırasında yerel ve teknik bilirkişi eliyle zemine uygulanmadığından yerinde bulunmamıştır.

Öte yandan taşınmazın niteliği, aktif dere yatağından veya dere yatağından doldurmak suretiyle kazanılıp kazanılmadığı yönlerinden yetersiz nitelikte olan jeolog ve ziraat bilirkişi raporlarına değer verilerek hüküm kurulmuştur. O halde, sağlıklı bir sonuca ulaşabilmek için taşınmazın tespit harici bırakılma nedeni .... Müdürlüğünden sorulmalı, taşınmaza yakın komşu olan 684 ada 70 parsel sayılı taşınmaza yönelik dava dosyası getirtilerek incelenmelidir.

Ayrıca dava konusu taşınmazın dava tarihinden geriye doğru 15-20-25 yıl öncesine ait hava fotoğrafları ....'ndan tarihleri açıkça yazılmak suretiyle istenilerek dosyaya konulmalı, bundan sonra üç kişilik ziraat bilirkişi kurulu ile jeodezi veya fotogrametri uzmanı ve üç kişilik jeoloji mühendisinden oluşacak bilirkişi heyetleri aracılığıyla yapılacak keşifte, belirtilen tarihlerde çekilmiş stereoskopik çift hava fotoğraflarının stereoskop aletiyle incelemesi yaptırılmalı, temin edilebilen en eski tarihli uydu fotoğrafları değerlendirilmeli, çekişmeli taşınmazın önceki ve şimdiki niteliğinin, dere yatağından kazanılıp kazanılmadığının,

arazinin ekonomik amacına uygun olarak tarım arazisi niteliğiyle zilyetliğine ne zaman başlanıldığının belirlenmesine çalışılmalı, tanık ve yerel bilirkişi ifadeleri de bilimsel esaslara ve maddi bulgulara dayanılarak hazırlanan söz konusu bilirkişi raporlarıyla ve komşu parsel tutanak örnekleriyle ve varsa dayanağı kayıt ve belgeler yönü ile denetlenmeli, taşınmazın kadastro paftasındaki konumu bilgisayar programı aracılığıyla uydu ve hava fotoğraflarına aktarılmalı, yerel bilirkişi ve tanıklardan taşınmazın kime ait olduğu, kimden kime kaldığı,

taşınmaz üzerinde sürdürülen zilyetliğin başlangıç günü, süresi ve sürdürülüş biçimi hakkında ayrı ayrı olaylara dayalı bilgiler alınmalı, taşınmazın bulunduğu yerde 1981 yılında yapılan kamulaştırma işlemine dair plan örneği, mahkeme hükmü ve 1983 tarih 21 sayılı tapu kaydı yerel bilirkişi ve tanıklara okunarak uzman fen bilirkişi eliyle yerine uygulanmalı, ziraat bilirkişi kurulundan taşınmazın öncesi ve zirai faaliyete konu olup olmadığı, zilyetliğin kimden kime ne zaman geçtiği ve hangi tasarruflar ile sürdürüldüğü,

kullanım sınırlarının oluşup oluşmadığı ile taşınmazın ekilen bölümü ile ekilmeyen bölümlerinin niteliğini ayrı ayrı belirlenmeli, komşu parseller ile dava konusu taşınmaz arasında nitelik farkı olup olmadığı taşınmazın sınırında bulunan Tamzara deresinin aktif yatağında kalıp kalmadığı,

dere yatağından doldurmak veya başka suretle kazanılıp kazanılmadığı hususlarının jeolog bilirkişi kurulundan, uzman fen bilirkişiden de 1981 yılı kamulaştırma planının uygulanmasını içerir şekilde taşınmazın kamulaştırılan alan içinde mi yoksa kişi adına bırakılan alan içinde mi kaldığını, ayrıca taşınmazın ekilen bölümü ile ekilmeyen bölümünü ayrı ayrı harfler ile gösterir ayrıntılı rapor alınmalı, ortaya çıkacak sonuca göre belgesiz araştırması yapılmalı, bundan sonra iddia ve savunma çerçevesinde toplanan tüm deliller birlikte değerlendirilerek karar verilmelidir.