Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2014/15283 K.2014/15204

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sonucu ... Köyü çalışma alanında bulunan 160 ada ... parsel sayılı 694.65 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz irsen intikal, taksim ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle dava dışı ... ... ve müşterekleri adına, aynı çalışma alanında bulunan 175 ada ... parsel sayılı 74.... metrekare yüzölçümündeki taşınmaz ise kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle davalı ..., adına tespit ve tescil edilmiştir.

Davacı ... tapu kaydı, irsen intikal ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayalı olarak ..., Hazine ve ... ... A.Ş.'ni davalı göstermek suretiyle çekişmeli 160 ada ... ve 175 ada ... parsel sayılı taşınmazların kadastroca oluşan tapu kayıtlarının iptali ve adına tescili istemi ile; kadastro çalışmaları sonucu tespit harici bırakılan taşınmaz bölümüne yönelik olarak da adına tescil istemiyle dava açmıştır.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda çekişmeli 160 ada ... parsel sayılı taşınmaza yönelik davanın pasif husumet ehliyeti yokluğundan, diğer taşınmazlar yönünden ise esastan reddine karar verilmiş; hüküm, davacı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

...- Çekişmeli 160 ada ... parsel sayılı taşınmaz yönünden; dosya içeriğine, toplanan delillere, kararda yazılı gerektirici nedenlere ve davacı tarafça yargılama sırasında 6100 sayılı HMK'nın 124. maddesine göre iradi taraf değişikliği talebinde bulunmamasına göre davacı ... vekilinin yerinde bulunmayan temyiz itirazlarının reddi ile usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA,

...- Çekişmeli 175 ada ... parsel ve fen bilirkişisi raporunda (A) harfi ile gösterilen tespit harici bölüm yönünden; dava, kadastrodan önceki haklara dayanan tapu iptali ve tescil ile kadastro çalışmaları sırasında tespit harici bırakılan taşınmaz bölümünün 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun ..., ... ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 713. maddeleri uyarınca tapuya tescili istemine ilişkindir.

Mahkemece, davacının dayandığı tapu kaydının çekişmeli taşınmaza uyduğunun keşfen belirlenemediği ve dayanılan tapu kaydı miktarına nazaran talep edilen bölümlerin yüzölçümünün daha fazla olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş ise de; yapılan araştırma ve inceleme karar için yeterli bulunmamaktadır.

Davacı babası ... ... adına kayıtlı olan tapu kaydına ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanmış, gerek dava dilekçesinde gerekse aşamalarda öncesi babasına ait olan taşınmazın kendisine ne şekilde geçtiği (taksim, satış, bağış vs.) hususunda açıklama yapmamıştır. Dosya içerisinde bulunan veraset ilamından kayıt maliki muris ... ...'ın davacı dışında beş mirasçısı daha olduğu anlaşılmaktadır.

Yapılan keşifte beyanına başvurulan mahalli bilirkişi ve tanıklar da; çekişmeli taşınmazın muris ...'dan kaldığını, ... mirasçıları arasında terekenin taksim edilmediğini ya da taksime dair bilgileri olmadığını söylemişlerdir. Mahkemece bu beyanlara karşı davacıdan taşınmazın kendisine ne şekilde intikal ettiği hususunda diyecekleri de sorulmamıştır.

İştirak halinde mülkiyet hükümlerine tabi taşınmazlarda mirasçılardan biri tek başına taşınmazın adına tescili için dava açamayacağı gibi bu şekilde açılan davalara diğer mirasçıların muvafakatlerinin sağlanması suretiyle devam edilmesi de mümkün değildir. Bu nitelikteki davalar zorunlu dava arkadaşlığı nedeniyle tüm mirasçılar tarafından birlikte veya tereke temsilcisi tarafından açılmalı, davada aktif dava ehliyeti bu şekilde sağlanmalıdır.

Somut olayda mahkemece davacının aktif dava ehliyeti bulunup bulunmadığı hususunda bir araştırma ve değerlendirme yapılmadığı gibi kayıt uygulaması da yeterli olmayıp, mahkemece yapılacak ilk iş; davacıdan çekişmeli taşınmazın kendisine ne şeklide geçtiği (taksim, satış, bağış vs..) hususunda açıklama ve ispat istemektir.

Davacı çekişmeli taşınmazın geçerli bir sebeple kendisine intikal ettiğini ispat edemez ise aktif dava ehliyeti bulunmadığından davanın reddine karar verilmesi gerekecektir.

Davacı aksi yönde bir ispat sağlar ise (A) ile gösterilen tescil harici bölümün hangi tarihte ve ne sebeple tescil harici bırakıldığı sorulup belirlenmeli, dayanağı ....07.1959 tarih ve ... numaralı tapu kaydı oluşumundan itibaren revizyonu dahil tüm tedavülleri ile ve çekişmeli taşınmaza komşu taşınmazların kadastro tutanak ve varsa dayanakları eksiksiz getirtilip dosyayı keşfe hazır hale getirildikten sonra yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişilerle, taraf tanıkları, fen bilirkişisi ve ziraatçi bilirkişi hazır olduğu halde mahallinde keşif yapılmalıdır.

Keşifte, davacının dayandığı tapu kaydı usulüne uygun olarak mahalli bilirkişi ve tanıklar aracılığı ile taşınmaza uygulanmak suretiyle taşınmaza uyup uymadığı belirlenmeli, yerel bilirkişi ve tanıklardan taşınmazın öncesi, kime ait olduğu,

kimden kime ne şeklide intikal ettiği, taşınmazın niteliği, zilyetliğin başlangıcı ve sürdürülüş biçimi hususlarında olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı, tanık ve yerel bilirkişi ifadeleri bilimsel esaslara ve maddi bulgulara dayanılarak hazırlanan söz konusu bilirkişi raporlarıyla denetlenmeli, ziraatçi bilirkişiden taşınmazın fotoğraflarının da yer aldığı mevcut ve geçmişteki niteliği, üzerindeki bitki örtüsü, toprak yapısı hususlarında, fen bilirkişinden ise kayıt uygulamasını da gösteren keşfi takibe elverişli krokili rapor alınmalı,

175 ada ... sayılı parsel ile tescil harici (A) bölümünün dayanılan kayıt kapsamında kalıp kalmadığı belirlenmeli, taşınmazın kısmen ya da tamamen, tapu kaydının kapsamı dışında da kalması halinde bu bölümler üzerinde davacı yararına zilyetlikle iktisap koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediği belirlenmeli, davacının belgesiz zilyetlik yoluyla adına tespit veya tescil edilen taşınmazların miktarı yönünden 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun .... maddesinde öngörülen sınırlamalar dikkate alınmalı,

tespit harici bölüm yönünden 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 713/.... maddesi uyarınca yapılması gereken yasal ilanlar da yapılmak suretiyle iddia ve savunma çerçevesinde toplanan tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.