Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2014/15992 K.2014/13298

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında, ... Köyü çalışma alanında bulunan, 122 ada 31 parsel sayılı 144.551,32 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz kamu orta malı niteliğinde mera vasfıyla sınırlandırılmıştır. Davacı Ö.. A.. satın almaya, vergi kaydına ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne, 122 ada 31 parsel sayılı taşınmazın fen bilirkişisi İman Sansar'ın 14.06.2011 havale tarihli raporunda (A) harfi ile işaretli 20597 metrekare yüzölçümündeki bölümün adanın son parsel numarası ile davacı Ö.. A.. adına, aynı raporda (B) harfi ile işaretli 123.954,321 metrekare yüzölçümündeki bölümün Hazine adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, çekişmeli taşınmazın temyize konu (A) harfi ile gösterilen bölümünün tarım arazisi niteliğinde bulunduğu, davacı taraf lehine zilyetlikle mülk edinme şartlarının gerçekleştiği kabul edilmek suretiyle hüküm kurulmuş ise de; yapılan araştırma, inceleme ve uygulama karar için yeterli bulunmamaktadır.

Çekişmeli 122 ada 31 parsel sayılı taşınmaz mera olarak sınırlandırılmasına karar verildiği halde, mahkemece yöntemince mera araştırması yapılmamış, davacının tutunduğu 1947 tarih ve 498 tahrir numaralı mera vergi kaydı mahallinde yöntemince uygulanıp kapsamı belirlenmemiş, taşınmazın niteliği ve zilyetlik hususlarında yapılan araştırmada hava fotoğraflarından yararlanılmamıştır.

Doğru sonuca varılabilmesi için, davacının tutunduğu vergi kaydının oluştuğu 1947 tarihi ile tespit tarihi olan 2009 yılından 20 yıl öncesi aralığına ait farklı tarihlerde çekilmiş birden fazla stereoskopik hava fotoğrafı getirtilip dosya ikmal edildikten sonra mahallinde çekişmeli taşınmaz başında komşu köylerde ikamet edip davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek üç kişilik yerel bilirkişi kurulu, aynı yöntemle belirlenecek taraf tanıkları, üç kişiden oluşacak ziraatçi bilirkişi kurulu, fen bilirkişisi ve jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişi kurulu katılımı ile keşif yapılmalıdır.

Taşınmazın başında yapılacak keşif' sırasında vergi kaydı sınırları tek tek okunup, özellikle F. ve M.. sınırları mahalli bilirkişi ve tanıklardan zeminde gösterilmesi istenilmeli, kayda kapsam tayin edilirken bilirkişilerce gösterilemeyen hudutlar için taraflara tanık dinletme imkanı sağlanmalı, vergi kaydı fazlasının eylemli mera olması durumunda, vergi kaydı değişken sınırlı olduğundan miktarına itibar edilmesi gerekeceği düşünülmeli, teknik bilirkişiye uygulanan vergi kaydının

kapsamını belirtir, sınırları tam olarak harita üzerinde gösterir ve keşfi takibe imkan verir kroki düzenlettirilmeli, ayrıca yerel bilirkişi ve taraf tanıklarından çekişmeli taşınmazın geçmişte ne durumda bulunduğu, kime ait olduğu, kimden nasıl intikal ettiği, kim tarafından ne zamandan beri ve ne suretle kullanıldığı, taşınmazın öncesinin mera olup olmadığı,

vergi kaydı fazlasının meradan kazanılıp kazanılmadığı etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, yerel bilirkişi ve tanık sözleri arasında doğabilecek çelişkiler gerekli görüldüğü takdirde yüzleştirme yapmak suretiyle giderilmeli, ziraatçı bilirkişi kurulundan çekişmeli taşınmazın niteliğini bildiren, komşu taşınmazlarla karşılaştırmalı değerlendirmeyi içeren, çekişmeli taşınmazın toprak yapısı, eğimi, bitki örtüsü ve diğer yönlerden komşu parsellerinden nasıl ayrıldığını, aralarında ayırıcı unsur niteliğinde doğal ya da yapay sınır olup olmadığını, öncesinin mera mı, tarım arazisi mi olduğunu açıklayan,

çekişmeli taşınmazın değişik yönlerden çekilecek fotoğrafları ile desteklenmiş ayrıntılı rapor alınmalı, jeodezi ve fotogrametri uzmanı harita mühendisi bilirkişiden yukarıda belirtilen tarihlerde çekilmiş stereoskopik hava fotoğraflarının stereoskop aletiyle incelenmesi neticesinde taşınmazın incelenen fotoğraflara göre sınırlarının ve niteliğinin belirlenmesi, taşınmazın öncesinin mera olup olmadığı,

taşınmazın tarımsal amaçlı kullanılıp kullanılmadığı belirlenmeli, taşınmazın tüm yönlerinden gösterir fotoğrafları çektirilmeli, fen bilirkişisinden yapılacak keşif ve uygulamayı izleyip denetlemeye olanak verir rapor alınmalı, taşınmazın konumu ve niteliğine ilişkin mahkeme gözlemi tutanağa geçirilmeli, bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.