Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2014/16008 K.2014/14776

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Davacı H.. E.., ... Köyü çalışma alanında bulunan ve 1976 yılında kesinleşen kadastro çalışmaları sırasında dere yatağı olarak tespit harici bırakılan 2002 yılında ihdasen ham toprak vasfıyla Hazine adına tescil edilen 1165 parsel sayılı 8.049,66 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz hakkında tespit harici bırakılma tarihinden sonraki kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak tapu iptal ve tescil istemiyle dava açmıştır.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulü ile çekişmeli 1165 parsel sayılı taşınmazın fen bilirkişilerinin raporlarının ekindeki haritada (A) harfi ile sarıya boyalı olarak gösterilen 2.656,94 m2'lik kısmına ilişkin tapu kaydının iptali ile bu kısmın davacı adına ayrı bir parsel numarası verilerek tesciline, karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, davacı yararına 3402 sayılı Kanun'un 14. ve 17. madde şartlarının oluştuğu gerekçesi ile yazılı şekilde hüküm kurulmuş ise de; dava, kadastro sırasında dere yatağı niteliği ile tescil harici bırakılan taşınmaz bölümünün tespit harici bırakıldığı tarihten dava tarihine kadar kazandırıcı zamanaşımı ile zilyetlik hukuki nedenine dayanarak tescili istemi açılmıştır.

Mahkemece, hava fotoğrafları üzerinden taşınmazın kullanım süresi ve niteliği ile üzerinde imar-ihya işlemlerinin tamamlanıp tamamlanmadığı, tamamlanmış ise ne zaman tamamlandığı belirlenmemiştir.

Sağlıklı bir sonuca varılabilmesi için öncelikle, taşınmazın ihdasen Hazine adına tescil edildiği 2002 yılından tescil harici bırakıldığı 1976 yıllarını kapsayacak şekilde 15-20-25 yıllık periyotlar halinde üç farklı tarihe ait stereoskopik hava fotoğrafları dosyaya getirtilmeli, bundan sonra 3 kişilik ziraat mühendisi, jeodezi veya fotogrametri mühendisi ve jeologdan oluşacak uzman bilirkişi kurulu marifetiyle hava fotoğrafları stereoskop aletiyle üç boyutlu olarak incelenmeli, çekişmeli taşınmazın hava fotoğraflarının çekildiği tarihe göre kültür arazisi niteliğinde bulunup bulunmadığı, taşınmazın imar-ihyasına hangi tarihte başlandığı,

imar ve ihyanın ne şekilde sürdürüldüğü, nasıl emek ve para sarf edildiği, imar ve ihyanın tamamlanıp tamamlanmadığı, tarımsal amaçlı zilyetliğin hangi tarihte başladığı hususlarında komşu parsellere ait kayıtlar da göz önünde bulundurularak tanıklar ile yerel bilirkişilerin bilgilerine başvurulmalı, imar ve

ihyanın tamamlandığı tarihten tescil tarihine kadar 20 yıllık kazanma süresinin dolup dolmadığı araştırılmalı, fotogrametri uzmanına belirtilen tarihlerde çekilmiş hava fotoğrafı ve uydu fotoğrafları üzerinde stereoskop aleti ile inceleme yaptırılmalı, beyanlar arasında çelişki bulunması halinde giderilmesine çalışılmalı, tanık ve yerel bilirkişi sözleri ilmi esaslara göre hazırlanan bilirkişi raporlarıyla denetlenmeli, ziraat bilirkişi kurulundan çekişmeli taşınmazın belirtilen dönem içindeki niteliği ve kullanım durumunu kesin olarak belirleyen raporlar alınmalı.

HMK'nın 290/2. maddesi uyarınca birlikte keşfe götürülecek bir fotoğrafçı aracılığıyla taşınmaz ve çevresinin yakın plan ve panoramik fotoğrafları çektirilip mahkemece onaylandıktan sonra dosya arasına konulmalı, bundan sonra toplanacak deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.