Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2014/16565 K.2015/3268

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Yargıtay bozma ilamında özetle; "ziraat, fen ve jeodezi fotogrametri mühendislerinden oluşacak 3 kişilik uzman bilirkişi kurulu marifetiyle dava tarihine göre 20-25 yıl öncesine ait iki ayrı tarihte çekilmiş stereoskopik çift hava fotoğraflarının merciinden getirtilip stereoskop aletiyle inceleme yaptırılarak taşınmazın niteliğinin, kullanım süresinin ne zaman kullanılmaya başlandığının belirlenmesine, komşu taşınmazlara uygulanan tapu ve vergi kayıtları getirtilerek dava konusu taşınmazlar yönünü ne veya kim olarak gösterdiğinin, uzman bilirkişilerden taşınmazın niteliğini kesin olarak belirleyen gerekçeli rapor sunulmasının istenmesine,

imar planı kapsamında kalıp kalmadıkları hususunda araştırma yapılmasına ve 3402 sayılı Kanun'un 14. ve 17. maddelerindeki olumlu ve olumsuz koşulların değerlendirilmesine ve sonuca göre karar verilmesi gereğine değinilmiştir. Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda davanın kısmen kabulüne, 19.12.2012 havale tarihli fen bilirkişi raporuna eklenen krokide sınırları belirtilen ...

Kasabasında (A) harfi ile gösterilen 16.861,34 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz ile (B) harfi ile gösterilen 12.161,26 metrekare yüzölçümündeki taşınmazın son parsel numarası verilerek tarla vasfı ile davacı ... adına tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine vekili ve ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, çekişmeli taşınmazın (A) ve (B) harfi ile gösterilen kısımlarının özel mülkiyete konu tarım arazisi niteliğinde bulunduğu ve davacı lehine zilyetlikle mülk edinme şartlarının gerçekleştiği gerekçesi ile kısmen kabule dair hüküm kurulmuş ise de. Yargıtay bozma ilamına uyulduğuna göre, bozmada işaret edilen hususların eksiksiz olarak yerine getirilmesi gerekir. Her ne kadar.

1985 tarihli hava fotoğrafları mahallinde uygulanmış ise de; bilirkişi raporu hüküm kurmaya yeterli değildir.

Doğru sonuca ulaşılabilmesi için, dava tarihinden geriye doğru en az 15-20-25 yıl öncesine ait stereoskopik hava fotoğrafları getirtilip dosya ikmal edildikten sonra mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişiler, taraf tanıkları, jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişi ve 3 kişilik ziraat mühendislerinden oluşan bilirkişi kurulu katılımı ile keşif yapılmalıdır.

Taşınmazın başında yapılacak keşif sırasında yerel bilirkişi ve taraf tanıklarından, taşınmazın geçmişte ne durumda bulunduğu, kime ait olduğu, kimden nasıl intikal ettiği, kim tarafından ne zamandan beri ne suretle kullanıldığı, taşınmazın öncesinin devletin hüküm ve tasarrufundaki yerlerden olup olmadığı etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, bilirkişi ve tanık beyanları arasında çelişki olduğu takdirde yüzleştirme yapılmak suretiyle çelişki giderilmeli.

3 kişilik zirai bilirkişi kurulundan, taşınmazın toprak yapısı ve niteliğini belirtir ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı, jeodezi ve fotogrametri uzmanı harita mühendisi bilirkişiden yukarıda belirtilen tarihlerde çekilmiş stereoskopik üç adet hava fotoğrafının stereoskop aletiyle incelenmesi neticesinde taşınmazın incelenen 3 adet fotoğrafa göre sınırlarının ve niteliğinin belirlenmesi, taşınmaz üzerinde imar-ihyanın tamamlanıp tamamlanmadığı,

tamamlanmış ise tamamlanma tarihini tespit etmesi istenilmeli, taşınmazın tüm yönlerini gösterir fotoğrafları çektirilmeli, fen bilirkişiye keşfi takibe imkan verir ve denetime elverişli kroki ve ayrıntılı rapor düzenlettirilmeli, bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir. Kabule göre de. 6360 sayılı Kanun uyarınca ... olarak belirlenmiştir.

TMK'nın 713/3. maddesi gereğince tescil davasının Hazine'ye ve ilgili kamu tüzel kişilerine karşı açılması gerekmekte olup, ...'nın taraf ehliyeti yukarıda belirtilen yasa gereğince son bulmuştur. Bu nedenlerle ... ile ... davaya dahil edilerek husumet yaygınlaştırılmalı, daha sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.