Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2014/16762 K.2015/4602

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sonucu, ... Köyü çalışma alanında bulunan, 122 ada 46 ve 57 parsel sayılı 55.425,00 ve 9.630,86 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlar ... Komisyonunca oluşturulan tapu kayıtları nedeniyle Hazine adına tespit ve tescil edilmiştir. Davacı ... 122 ada 57 parsel sayılı taşınmazın tamamı, 122 ada 46 parsel sayılı taşınmazın bir bölümü hakkında irsen intikal, taksim, satış ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak tapu iptal ve tescil istemiyle dava açmıştır.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne, çekişme konusu 122 ada 57 parsel sayılı taşınmazın tamamının, aynı ada 46 parsel sayılı taşınmazın ise 21.09.2008 tarihli fen bilirkişisi raporunda (A) harfi ile gösterilen 5.029,08 metrekare yüzölçümündeki bölümünün tapu kayıtlarının iptali ile davacı ... adına tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine temsilcisi tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, çekişmeli taşınmazların Hazine'nin dayanağını oluşturan ve Toprak Tevzi Komisyonu çalışmaları sonucunda oluşmuş tapu kaydının kapsamında kaldığı, ancak tapu kaydının oluşum gününden önce davacı yararına 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 14. ve 46. maddeleri uyarınca edinme koşullarının gerçekleştiği kabul edilerek karar verilmiş ise de, yapılan araştırma, inceleme ve uygulama karar vermeye yeterli bulunmamaktadır.

Toprak tevzi komisyonu çalışmalarının dayanağı olan belirtmelik tutanağı ve varsa belirtmelik tutanaklarında yer alan vergi ya da tapu kayıtları dosya içine getirtilerek, taşınmazın Hazine adına tapu kaydına bağlanmadan önce ne olduğu, Toprak Tevzi Komisyonunca hangi nedenlerle Hazine adına tapu kaydı oluşturulduğu araştırılmadığı gibi, ziraat bilirkişisi hazır edilmeksizin yapılan keşifle yetinilerek karar verilmiştir.

Hal böyle olunca, doğru sonuca ulaşılabilmesi için çekişmeli taşınmazın bulunduğu bölgede çalışma yapan toprak tevzi komisyonunca dava konusu taşınmaza karşılık gelen tevzi parseli hakkında düzenlenen belirtmelik tutanağı ve tüm ekleri, toprak tevzii komisyonu çalışmaları sırasında çekişmeli taşınmaz veya komşu taşınmazlara uyduğu bildirilen tüm kayıtlar ile belirtmelik tutanaklarında yer alan vergi ya da tapu kayıtları getirtilerek, dosya tamamlandıktan sonra mahallinde yeniden keşif yapılmalıdır.

Keşifte, davada yararı bulunmayan, elverdiğince yaşlı kişiler arasından seçilecek 3 kişilik yerel bilirkişi kurulu, tarafların aynı nitelikteki kişiler arasından bildirecekleri tanıklarından, çekişmeli taşınmazın öncesinin ne olduğu, kim tarafından, hangi tarihten beri ve ne şekilde

kullanıldığı, zilyetliğin kimden kime ve nasıl geçtiği; taşınmazın, tevzi çalışmalarının yapıldığı 1963 yılına kadar ve halen ziraat arazisi olarak kullanılıp kullanılmadığı gibi hususlar tek tek ve olaylara dayalı olarak sorulup belirlenmeli, yerel bilirkişi ve tanıkların sözleri arasında doğabilecek çelişkiler, gerektiğinde yüzleştirme yapılarak yöntemince giderilmeli.

Toprak Tevzi Komisyonu belirtme tutanağında çekişme konusu taşınmaz ve komşu taşınmazlara uyduğu belirtilen kayıtlar varsa bunlar da usulünce uygulanıp çekişme konusu taşınmaz bölümünü ne olarak okudukları saptanmalı.

Keşfe katılacak ziraatçi bilirkişiden çekişmeli taşınmazın tarımsal niteliğini bildiren, zilyetlikle edinilebilecek kültür arazisi olup olmadığını açıklayan, komşu taşınmazlarla karşılaştırmalı değerlendirmeyi içeren, çekişmeli taşınmazın değişik yönlerden ve komşu taşınmazlarla karşılaştırmalı olarak çekilecek fotoğrafları ile desteklenmiş ayrıntılı rapor, uzman fen bilirkişisinden ise keşif ve uygulamaları izleyip denetlemeye olanak verir ayrıntılı rapor alınmalı bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre hüküm kurulmalıdır.