Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2014/1688 K.2014/11373

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında ....

Mahallesi çalışma alanında bulunan 748 ada 36, 46, 48, 744 ada 67 parsel sayılı sırasıyla 10.533, 6.300, 3.866 ve 4.626 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlar tapu kaydı miktar fazlası olduğu, 744 ada 11, 47, 747 ada 1, 748 ada 9, 752 ada 4, 5 ,8, 50,57,85 ve 755 ada 10 parsel sayılı sırasıyla 22.735, 3395, 19.906, 7800, 18.400, 9.500, 8433, 13.994, 13.300, 16.185 ve 15.540 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlar ise davalıların zilyetliğinde bulunduğu, ancak tapu kayıtlarının bulunmadığı gerekçesiyle davacı Hazine adına tespit edilmiştir.

Askı ilan süresi içinde davalılar Efendi Eşsiz ve Fikri ve ...'in itirazı komisyonca kabul edilerek 744 ada 11, 67, 748 ada 36, 46, 48, 752 ada 5, 8, 57 parsel sayılı taşınmazların Efendi Eşsiz adına, 744 ada 47, 747 ada 1, 748 ada 9, 752 ada 4, 50, 85 ve 755 ada 10 parsel sayılı taşınmazların Fikri ve ... adına tespitine karar verilmiştir. Davacı Hazine, çekişmeli taşınmazların devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunduğunu öne sürerek ayrı ayrı dava açmıştır.

Mahkemece dava dosyaları birleştirilerek ve 748 ada 36, 46, 48, ve 744 ada 67 parsel sayılı taşınmazlar yönünden usulüne uygun mera araştırması yapılması ve miktar fazlası olarak tespit gören bu taşınmazların kayıt kapsamlarının belirlenmesi gereğine değinen bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda davanın kısmen kabulüne, 752 ada 50, 57 ve 755 ada 10 parsel sayılı taşınmazların tespitlerinin iptali ile mera vasfı ile sınırlandırılarak özel siciline yazılmasına,

744 ada 47, 747 ada 1, 748 ada 9, 752 ada 4 ve 85 parsel sayılı taşınmazlara yönelik davanın reddi ile bu taşınmazların tespit gibi davalılar Fikri ve ... adına, 744 ada 11, 67, 748 ada 36, 46, 48, 752 ada 5 ve 8 parsel sayılı taşınmazlara yönelik davanın reddine, çekişmeli taşınmazların komisyon kararı ile oluşturulan tespitinin iptali ile belirtilen payları oranında davalı Efendi Eşsiz mirasçıları adına tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm, davacı Hazine vekili, davalılar ..., ... ve davalı Efendi Eşsiz mirasçısı ... tarafından temyiz edilmiştir.

1- 744 ada 11, 67, 748 ada 36, 46, 48, 752 ada 5 ve 8 parsel sayılı taşınmazlara yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde. Dosya içeriğine, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre bu bölümlere yönelik sair temyiz itirazları yerinde değildir.

Ancak bu taşınmazlara yönelik davacının davası reddedildiğine göre, mahkemece, çekişmeli taşınmazların komisyon kararındaki gibi tesciline karar verilmesi gerekirken sehven komisyon kararının iptaline karar verilmesi isabetsizdir.

Ancak, bu yanlışlığın düzeltilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden; hükmün 1., 3., 6., 7., 8., 10. ve 11. fıkralarında yazılı “işbu taşınmazın .... adına komisyonun 10.03.1993 tarihli kararı ile oluşturulan tespitinin iptali ile” sözcüklerinin hükümden çıkarılmasına ve 744 ada 11, 67, 748 ada 36, 46, 48, 752 ada 5 ve 8 parsel sayılı taşınmazlara yönelik hükmün bu şekilde DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

2- 744 ada 47,747 ada 1, 748 ada 9, 752 ada 4 ve 85 parsel sayılı taşınmazlara yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde. Dosya içeriğine, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre bu bölümlere yönelik sair temyiz itirazları yerinde değildir.

Ancak bu taşınmazlara yönelik davacının davası reddedildiğine göre, mahkemece, çekişmeli taşınmazların komisyon kararındaki gibi tesciline karar verilmesi gerekirken sehven tespit gibi tescile karar verilmesi isabetsizdir.

Ancak, bu yanlışlığın düzeltilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden; hükmün 2., 4., 5., 9. ve 14. fıkralarında yazılı “tespit gibi” sözcüklerinin hükümden çıkarılmasına ve yerine “komisyon kararı gibi” sözcüklerinin yazılmasına, 744 ada 47, 747 ada 1, 748 ada 9, 752 ada 4 ve 85 parsel sayılı taşınmazlara yönelik hükmün bu şekilde DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

3- 752 ada 50, 57 ve 755 ada 10 parsel sayılı taşınmazlara yönelik temyiz itirazlarına gelince. Mahkemece bu taşınmazların komşu parseli olan 752 ada 62 ve 755 ada 4 parsel sayılı taşınmazların tespitte ham toprak olmasına karşın zeminde fiilen mera olarak kullanıldığı ve dava konusu taşınmazlarla arasında ayırıcı unsur bulunmadığı gerekçesiyle yazılı şekilde hüküm kurulmuşsa da, yapılan inceleme ve araştırma hüküm vermeye yeterli değildir.

Hükmen mera olduğuna karar verilen 752 ada 50, 57 ve 755 ada 10 parsel sayılı taşınmazlara üç yönden komşu olan taşınmazlar tarla nitelikli şahıs taşınmazlarıdır. Çekişmeli taşınmazlara dördüncü yönden komşu olan ve mera olduğu kabul edilen 752 ada 62 ve 755 ada 4 parsel sayılı taşınmazların ise kadastro tespitinde niteliği ham toprak olarak belirlenmiştir.

Keşifte çekişmeli taşınmazların tarla olarak kullanıldığı bildirilmiş, zirai raporda ise çekişmeli taşınmazların mera olmadığı ancak komşu parsellerin mera olarak kullanıldığı ve arada ayırıcı unsur bulunmadığı açıklanmıştır.

Mera olarak kullanıldığı bildirilen ve mahkemece bu şekilde değerlendirilen komşu 752 ada 62 ve 755 ada 4 parsel sayılı taşınmazların tespitlerinin ham toprak olarak yapıldığı ve diğer üç yönden komşu taşınmazların tarla nitelikli olduğu göz önüne alındığında bu taşınmazların kesin olarak mera olduğunun dosya kapsamıyla belirlendiği söylenemez. Boş bulunan bir taşınmazda köylüler tarafından hayvan otlatılması taşınmaza mera niteliği kazandırmaz.

Hal böyle olunca doğru sonuca ulaşılabilmesi için, mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan komşu köylerde ikamet eden şahıslar arasından seçilecek 3 kişilik yerel bilirkişi, aynı yönteme göre tespit edilecek taraf tanıkları ve 3 kişilik ziraat mühendisleri kurulu huzuruyla yeniden keşif yapılmalıdır.

Dava konusu taşınmazlara komşu 752 ada 62 ve 755 ada 4 parsel sayılı taşınmazların niteliği, kadim mera olup olmadığı, eğer kadim mera ise çekişmeli taşınmazlar ile mera parseli arasında ayırıcı unsur bulunup bulunmadığı belirlenmeli, keşif sırasında bilirkişi ve tanıklardan taşınmazın kadim mera mı olduğu, yoksa taşınmaz boş olduğu için hayvan otlatılan taşınmaz mı olduğu,

dava konusu taşınmazlar ile komşu mera olduğu söylenen taşınmazlar arasında ayırıcı nitelikte doğal ya da yapay sınır olup olmadığı konusunda maddi olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı, bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel tutanak ve dayanakları ile denetlenmeli, uzman ziraat mühendislerinden oluşan 3 kişilik bilirkişi kurulundan taşınmazların niteliğiyle ilgili bilimsel verilere dayalı ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı, taşınmazların her yönünden tüm özelliklerini gösterir fotoğrafları çektirilmeli,