Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2014/16937 K.2015/9843

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Yargıtay bozma ilamında özetle; "ziraat mühendisi, kadastro fen elemanı, jeodezi veya fotogrametri mühendisinden oluşacak üç kişilik uzman bilirkişi kurulu marifetiyle tespit tarihine göre 20-25 yıl öncesine ait iki ayrı tarihte çekilmiş stereoskopik çift hava fotoğraflarının stereoskop aletiyle uzman bilirkişiler aracılığıyla taşınmaz başında uygulanması, taşınmazın niteliği ve kullanım süresinin ne zaman başlandığının belirlenmesine çalışılması, tanık ve bilirkişi sözlerinin bilimsel esaslara göre hazırlanan uzman bilirkişi kurulu raporlarıyla denetlenmesi,

taşınmaz üzerinde imar-ihya işlemlerine başlandığı ve tamamlandığı tarih ile tarımsal amaçlı zilyetlik başlangıç tarihinin duraksamaya yol açmayacak şekilde ayrı ayrı belirlenmesi, temyiz incelemesi sırasında göz önünde tutulmak üzere tescil konusu taşınmaz ve çevresinin resimlerinin çektirilip mahkeme hakimi tarafından onaylandıktan sonra dosya arasına konulması, ondan sonra iddia ve savunma çerçevesinde değerlendirilme yapılarak bir karar verilmesi gereğine" değinilmiştir.

Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne, çekişmeli 106 ada 18 parselde tapuya kayıtlı taşınmazın davalı adına olan tapu kaydının iptali ile hisselerine göre davacılar adına tapuya tesciline, çekişmeli 145 ada 47 parselin tapu kaydının iptali ile fen bilirkişisinin 25.06.2013 tarihli rapor ve krokisinde (A) harfi ile gösterilen 1.130,36 metrekarelik ve (B) harfi ile gösterilen 1.912,64 metrekarelik kısımların bu parselden ifrazı ile hisselerine göre davacılar adına tapuya tesciline, kalan kısmın Hazine adına olan tescilinin devamına, karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyulduğu halde bozma ilamının gerekleri tam olarak yerine getirilmemiştir.

Bozma ilamında tespit tarihinden geriye doğru 20-25 yıl öncesine ait hava fotoğraflarının getirtilerek jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişiden stereoskopik inceleme yapması ve taşınmazın evveliyatının ne olarak görüldüğü belirlenerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerektiğine değinilmiş ancak mahallinde yapılan keşif sonucu jeolog bilirkişi tarafından düzenlenen 25.06.2013 tarihli rapor ve 26.04.2014 tarihli ek raporlarda sadece 106 ada 18 parsel yönünden değerlendirme yapılmış; anılan raporlarda dosya arasına alınan 1975 tarih ve 4853 nolu hava fotoğrafının 106 ada 18 parseli kapsadığı,

1980 tarihli hava fotoğraflarının ise dava konusu taşınmazı kapsamadığından stereoskopik incelemesinin yapılmadığı belirtilmiş, ancak tek hava fotoğrafı üzerinden yapılan incelemede taşınmazın sınırlarının net tarla olarak kullanıldığı yönünde görüş bildirmiş ve anılan raporlarda davacı lehine tapu iptal ve tescil hükmü verilen 47 parsel açısından ise değerlendirme yapılmamış, bu eksiklik ise 10.06.2014 tarihli celsede 7261 numaralı 1980 tarihli hava fotoğrafının 47 parsele ait olduğuna dair jeolog bilirkişinin şifahi beyanı ile giderilmeye çalışılmıştır.

Hava fotoğraflarının uzman harita mühendisi yerine jeolog bilirkişiye incelettirilmesi doğru olmadığı gibi, bozma ilamına uyulduğu halde stereoskopik inceleme ile taşınmazın evveliyatı ve kullanım süresinin ne zaman başladığı yöntemince belirlenmemiş, soyut yerel bilirkişi, tanık sözleri ile yetersiz teknik bilirkişi raporları dikkate alınarak karar verilmiştir. Teknik bilirkişi raporları mahalli bilirkişi ve tanık sözlerini denetlemeye elverişli değildir.

Doğru sonuca ulaşılabilmesi için gerekli hava fotoğraflarından yararlanılmamıştır.

Mahkemece, çekişmeli taşınmazlar ayrı ayrı ve açıkça belirtilmek suretiyle tespit tarihinden 20-25 yıl öncesinden çekilmiş en az iki adet hava fotoğrafının getirtilmesi, ziraat mühendisi, kadastro fen elemanı, jeodezi veya fotogrametri mühendisinden oluşacak üç kişilik uzman bilirkişi kurulu marifetiyle tespit tarihine göre 20-25 yıl öncesine ait iki ayrı tarihte çekilmiş stereoskopik çift hava fotoğraflarının stereoskop aletiyle uzman bilirkişiler aracılığıyla taşınmaz başında uygulanması, taşınmazın niteliği ve kullanım süresinin ne zaman başlandığının belirlenmesine çalışılması,

tanık ve bilirkişi sözlerinin bilimsel esaslara göre hazırlanan uzman bilirkişi kurulu raporlarıyla denetlenmesi, taşınmaz üzerinde imar-ihya işlemlerine başlandığı ve tamamlandığı tarih ile tarımsal amaçlı zilyetlik başlangıç tarihinin duraksamaya yol açmayacak şekilde ayrı ayrı belirlenmesi ve oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekir.