Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2014/17094 K.2015/10722

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sonucu I. Köyü çalışma alanında bulunan 108 ada 126 parsel sayılı 918.311,58 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden olduğu gibi mülkiyet iddiasında bulunan da olmadığından ham toprak vasfıyla davalı Hazine adına tespit ve tescil edilmiştir. Davacı Y.. A.. kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak taşınmazın bir bölümünün adına tescili istemiyle dava açmıştır.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kısmen kabulüne, çekişmeli 108 ada 126 parsel sayılı taşınmazın 16.12.2013 havale tarihli teknik bilirkişi raporunda (A) harfi ile gösterilen 17.020,620 metrekare yüzölçümündeki bölümün davacı Y.. A.. adına, geriye kalan bölümünün ise davalı Hazine adına tapuya tesciline, fazlaya ilişkin taleplerin reddine karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine temsilcisi tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece. 16.12.2013 havale tarihli teknik bilirkişi raporunda (A) harfi ile gösterilen taşınmaz bölümü üzerinde davacı yararına kazanma koşulları oluştuğu gerekçe gösterilerek karar verilmiş ise de yapılan inceleme ve araştırma yetersizdir. Mahallinde yapılan keşifte dinlenen mahalli bilirkişi ve davacı tanıkları taşınmazın davacının annesinden kaldığını beyan etmişlerdir.

Davacı ise dilekçesinde, sadece kendi adına tescil isteğinde bulunduğuna göre taşınmazın terekeye ait bir mal mı yoksa murisin ölümünden önce tasarrufi bir işlemle veya ölümden sonra taksim ya da miras payının devri sözleşmesi ile davacıya kalan bir yer mi olduğunun belirlenmesi zorunlu olup mahkemece bu yönde araştırma yapılmadığı gibi zilyetlikle kazanma şartlarının oluşup oluşmadığı noktasında yerel bilirkişi ve tanıklardan taşınmazın ne zamandan beri kim tarafından ve ne şekilde kullanıldığına yönelik olarak maddi olaylara dayalı bilgi alınmamış, hava fotoğrafları getirtilerek uzman bilirkişi eliyle yerine uygulanmamış,

yerel bilirkişi ve tanık sözleri bilimsel verilerle denetlenmemiştir. Uyap sisteminden temin edilen nüfus kaydına göre davacının annesinin ölü olduğu ve davacı dışında başka mirasçıları da olduğu anlaşılmakla, terekesi TMK'nın 701 ve 702. maddeleri gereğince elbirliği mülkiyet hükümlerine tabidir. Elbirliği mülkiyetine tabi taşınmazlar üzerinde mirasçıların belirlenmiş payları olmayıp, her birinin payı taşınmazın tamamı üzerinde söz konusudur.

TMK'nın 702. maddesi gereğince tasarrufi işlemlerde oybirliği aranır. Dava da bir tasarrufi işlem olup, kural olarak üçüncü kişilere karşı tüm mirasçıların birlikte dava açmaları gerekir. Terekeye dâhil bir taşınmaz için bir veya birkaç mirasçının tek başına üçüncü kişilere karşı dava açma sıfat ve hukuki ehliyeti bulunmamaktadır.

Öyle ise, yeniden yapılacak keşifte dinlenecek yerel bilirkişi ve tanık beyanlarına göre, murisinden gelen taşınmazın mirasçıları arasında ve tüm mirasçıların katılımıyla paylaşılıp paylaşılmadığının, paylaşım, satış, bağış yoluyla müstakilen davacıya geçip geçmediğinin araştırılması, şayet, murisin terekesi mirasçıları arasında ve tüm mirasçıların katılımıyla paylaşıma tabi tutulmamış, taşınmaz paylaşım, satış veya bağış yoluyla davacıya intikal etmemiş ise, davacının terekeye dahil taşınmaz için tek başına üçüncü kişilere karşı dava açma sıfat ve ehliyeti bulunmadığı gözetilerek davanın reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmeli;

taşınmazın belirtilen yollarla davacıya intikal etmiş olduğunun anlaşılması halinde; bir arazinin kullanım süresi ile niteliğini en iyi belirleme yönteminin hava fotoğrafları olduğu gözetilerek tespit tarihinden geriye doğru 15-20-25 yıl öncesine ait üç ayrı evreye ilişkin stereoskopik çift hava fotoğrafları Harita Genel Komutanlığından, aynı tarihler arasında düzenlenen fotoplan, fotometrik ve fotogrametrik paftalar ise, İl Kadastro Müdürlüğünden getirtilerek dosya arasına konulmalıdır.

Mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişilerle; aynı yönteme göre tespit edilecek taraf tanıkları, fen bilirkişi, jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişi ve 3 kişilik ziraat mühendisleri kurulu huzuruyla keşif yapılmalıdır.

Keşifte nizalı taşınmazın uzman fen bilirkişi raporunda (A) harfi ile gösterilen bölümünün geçmişte ne durumda bulunduğu, bilinen ilk zilyedinin kim olduğu, ne sıfatla kullanıldığı, kimden kime nasıl intikal ettiği, kim tarafından, ne zamandan beri ne suretle kullanıldığı, çekişmeye konu bölüm ile geriye kalan bölümün ne şekilde ayrıldığı, arada ayırıcı nitelikte bir unsur bulunup bulunmadığı araştırılarak bu hususlarda yerel bilirkişi ve tanıklardan maddi olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı, yerel bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel tutanakları ve dayanakları ile denetlenmeli;

beyanlar arasındaki çelişkiler, gerektiğinde yüzleştirme yapılmak suretiyle giderilmeli.

3 kişilik ziraat mühendislerinden oluşan bilirkişi kurulundan taşınmazın nizaya konu bölümünün tarımsal niteliğini bildiren, komşu parsellerle karşılaştırmalı biçimde toprak yapısı, eğimi, bitki deseni ve dava dışı bölümden nasıl ayrıldığını açıklayan, taşınmazın değişik yönlerden çekilmiş ve sınırları işaretlenen fotoğrafları ile desteklenmiş ayrıntılı rapor alınmalı, fen bilirkişisine keşif ve uygulamayı denetlemeye elverişli, ayrıntılı rapor ve harita düzenlettirilmeli; jeodezi ve fotogrametri uzmanı bilirkişilere belirtilen tarihlerde çekilmiş stereoskopik çift hava fotoğraflarının stereoskop aletiyle incelemesi yaptırılarak;

çekişme konusu taşınmazın, önceki ve şimdiki niteliği, arazinin ekonomik amaca uygun olarak tarım arazisi niteliğiyle kullanılıp kullanılmadığı ve kullanımın hangi tarihten itibaren olduğu konusunda rapor düzenlettirilmeli, sonuca göre 3402 sayılı Yasa'nın 14. maddesi uyarınca belgesiz araştırması yapılmalı, bundan sonra tüm deliller birlikte incelenerek sonucuna göre hüküm tesis edilmelidir.