Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2014/1789 K.2014/6410

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

Kadastro sonucu Y.. Mahallesi çalışma alanında bulunan 308 ada 39 parsel sayılı 48.700 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz malikinin bilinmemesi nedeniyle tarla niteliğiyle davalı Hazine adına tespit ve tescil edilmiştir. Davacı M.. Ç.., irsen intikal, taksim ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak tapu iptal ve tescil istemiyle dava açmıştır. Mahkemece taraf teşkinin sağlanmasına ilişkin bozma ilamına uyulmak suretiyle yapılan yargılama sonunda davanın kabulü ile çekişmeli 308 ada 39 parsel sayılı taşınmazın Hazine adına olan tapu kaydının iptali ile payları oranında Ş.. Ç.. mirasçıları adlarına tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine temsilcisi tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, çekişmeli 308 ada 39 parsel sayılı taşınmazın kamu malı niteliğinde mera olmadığı, tespit gününde taşınmaz üzerinde adına tescile karar verilen Ş.. Ç.. mirasçıları yararına 3402 sayılı Yasa'nın 14. maddesinde öngörülen zilyetlikle mülk edinme şartlarının gerçekleştiği kabul edilmek suretiyle hüküm kurulmuş ise de; yapılan inceleme, araştırma ve uygulama hüküm için yeterli bulunmamaktadır.

Dosyada mevcut 15.5.2006 tarihli fen bilirkişisi raporunda çekişmeli taşınmazın bulunduğu bölgede 4753 ve 5618 sayılı Yasalar uyarınca "toprak komisyonunca" yapılan çalışma ile taşınmazların belirtmelik tutanaklarının düzenlenerek haritaya bağlandığının belirtildiği, taşınmazın kuzey komşusu 308 ada 34 parsel sayılı taşınmaz hakkında 4753 ve 5618 sayılı Yasalar uyarınca 02.5.1952 tarihinde Hazine adına tapu kaydı oluşturulduğu, tapu kaydının çekişmeli taşınmaz yönünü bayır ve mera okuduğu, yine taşınmazın güney komşusu aynı ada 56 parsel sayılı taşınmazın mera vasfıyla sınırlandırıldığı dosya kapsamından anlaşılmaktadır.

Mahkemece, yöntemine uygun mera araştırması yapılmamış, mahallinde yapılan keşfe ziraatçi bilirkişi götürülmemiş, komşu parselin tapu kayıtları ile çekişmeli taşınmazın bulunduğu bölgede toprak komisyonlarının çalıştığı anlaşıldığı halde bu çalışmalar sonucu oluşan belirtmelik tutanak ve haritaları da getirtilip mahalline uygulanmamış, çekişmeli taşınmazlara toprak komisyonunca ne gibi işlem yapıldığı da belirlenmemiştir. Eksik inceleme ile hüküm kurulamaz.

Doğru sonuca varılabilmesi için öncelikle, çekişmeli taşınmazın kuzeyindeki komşu parselin 4753 sayılı Yasa uyarınca toprak tevzii komisyonu çalışmaları sonucu tapuya bağlanmış olduğu dikkate alınarak bu Komisyon tarafından dava konusu taşınmaz bölümü hakkında ne gibi bir işlem yapıldığı sorulmalı, komisyonca düzenlenen belirtmelik tutanak ve ekleri getirtilmeli, bundan sonra,

yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan, komşu köylerde ikamet eden şahıslar arasından seçilecek üç kişilik yerel bilirkişi ve tarafların aynı yöntemle göstereceği tanıkları ile tüm tespit bilirkişileri, 3 kişilik zirai bilirkişi ve fen bilirkişisinin marifetiyle taşınmaz başında yeniden keşif yapılmalı, keşif sırasında belirtmelik tutanağı ve tevzii haritası uygulanıp kapsamları belirlenmeli, belirtmelik tutanağında çekişmeli taşınmaz ile ilgili ne gibi işlem yapıldığı nasıl nitelendirildikleri hususu tespit edilmeli,

varsa tevzi çalışmaları sırasında uygulanan kayıt ve belgelerin çekişmeli taşınmazı kapsayıp kapsamadığı çekişmeli taşınmazın yönünü ne olarak okuduğu, çekişmeli taşınmazın öncesinin ne olduğu, kime ait bulunduğu, kimden kime nasıl intikal ettiği, kim ya da kimler tarafından hangi tarihten itibaren ve ne şekilde kullanıldığı hususlarında maddi olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı; bilirkişi ve tanık beyanları komşu parsellere ait kadastro tutanakları ve tespit dayanakları olan belgelerle denetlenmeli, ziraat mühendislerinden oluşan 3 kişilik bilirkişi kurulundan çekişmeli taşınmazın öncesinin ne olduğu,

mera ya da meradan açılan yerlerden olup olmadığı, zilyetliğin başlangıç ve sürdürülüş şekli ile çekişmeli taşınmazın tarımsal niteliğini bildirir, komşu parsellerle karşılaştırmalı olarak toprak yapısı, eğimi, bitki deseni ve diğer yönlerden komşu mera parselinden nasıl ayrıldığını açıklar nitelikte ve çekişmeli taşınmazın değişik yönlerden çekilmiş fotoğrafları ile desteklenmiş ayrıntılı rapor alınmalı, fen bilirkişisinden toprak tevzi haritası ile kadastro paftası çakıştırılmak suretiyle keşif ve uygulamayı denetlemeye elverişli,

ayrıntılı ve çekişmeli taşınmaz ile komşu mera parselinin konumlarını yan kesit krokisi ile gösterip açıklayan rapor ve harita düzenlenmesi istenmeli, davacı, murisi ve diğer mirasçılar adına aynı çalışma alanında belgesiz olarak tespit edilmiş taşınmaz bulunup bulunmadığı ilgili mercilerinden sorulmalı, var ise taşınmazların onaylı tutanak örnekleri getirtilmeli, bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.