Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2014/18223 K.2015/10799

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ: Davacı H.. B.., K.Mahallesi çalışma alanında bulunan ve kadastro sırasında tespit harici bırakılan taşınmazın bir bölümü hakkında kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak tescil istemiyle dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne, fen bilirkişi raporunda (A) harfi ile gösterilen 9.158,50 metrakerelik bölümün davacı adına tesciline karar verilmiş; hüküm, davalılar Hazine vekili ve Belediye vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava. TMK'nın 713/1, 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 14 ve 17. maddelerine dayalı tescil isteğine ilişkindir. Mahkemece, fen bilirkişi krokisinde (A) harfiyle gösterilen taşınmaz bölümünde zilyetlikle mülk edinme koşullarının gerçekleştiği kabul edilmek suretiyle yazılı olduğu şekilde hüküm kurulmuş ise de; yapılan araştırma, inceleme ve uygulama karar için yeterli bulunmamaktadır.

Çekişmeli taşınmazın hangi tarihte ve ne sebeple tespit harici bırakıldığı Kadastro Müdürlüğünden sorularak belirlenmemiş, uygulama imar planı dışında kaldığı belirtilmiş olan taşınmazın nazım imar planı kapsamında kalıp kalmadığı araştırılmamış, taşınmazın evveliyatı ve kullanım durumlarını tespit amacıyla usulüne uygun şekilde hava fotoğraflarından yararlanılmamış, çekişmeli taşınmaza komşu tüm kadastro parsellerine ait kadastro tutanakları ve dayanağı belgeler getirtilerek yerel bilirkişi ve tanık anlatımları denetlenmemiştir.

Ayrıca, 4721 sayılı TMK'nın 713/4-5 maddeleri gereğince yerel ilanlar ile gazete ilanlarının yapılması gerektiği halde, mahkemece yerel ilanlar yapılmakla yetinilmiş, gazete ilanı ise yapılmamıştır. Eksik araştırma, inceleme ve uygulamaya dayalı olarak karar verilemez.

Hal böyle olunca; sağlıklı bir sonuca varılabilmesi için öncelikle, çekişmeli taşınmazın hangi tarihte ve ne sebeple tespit harici bırakıldığı Kadastro Müdürlüğünden sorularak belirlenmeli, taşınmazın öncesinin imar ihyaya muhtaç yerlerden olup olmadığı,

nazım imar planı kapsamında kalıp kalmadığı araştırılmalı, daha sonra taşınmazın öncesi imar-ihya gerektiren yerlerden ise dava tarihinde ya da nazım imar planı kapsamında ise imar planı kapsamına alındığı tarihe kadar kazanma koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediğinin belirlenmesi gerektiğinden, bu tarihten geriye doğru 15-20-25 yıl öncesine ait stereoskopik hava fotoğrafları Harita Genel Komutanlığından tarihleri açıkça yazılmak suretiyle istenilerek dosya arasına konulmalıdır.

Dosya bu şekilde keşfe hazır hale getirildikten sonra; yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişilerle; taraf tanıkları, ziraat bilirkişi, fen bilirkişisi, jeodezi ve fotogrametri mühendisinden oluşacak bilirkişi heyeti aracılığıyla yapılacak keşifte; belirtilen tarihlerde çekilmiş stereoskopik çift hava fotoğraflarının stereoskop aletiyle jeodezi ve fotogrametri mühendisine inceleme yaptırılarak;

çekişme konusu taşınmazın hava fotoğraflarına göre önceki ve şimdiki niteliğinin, imar – ihyaya en erken ne zaman başlanıldığının ve tamamlandığının, arazide ekonomik amacına uygun olarak tarım arazisi niteliğiyle zilyetliğe ne zaman başlanıldığının belirlenmesine çalışılmalı, yerel bilirkişi ve tanıklardan taşınmazın kime ait olduğu, öncesinde kim tarafından kullanıldığı, kimden kime ne şekilde intikal ettiği, taşınmazın öncesinin ne olduğu, taşınmaz üzerindeki zilyetliğin başlangıcı, sürdürülüş biçimi, öncesinde tarla olarak kullanılıp kullanılmadığı,

taşınmazın devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden olması halinde imar – ihyaya konu edilip edilmediği, imar – ihyaya konu edilmiş ise ihyanın hangi tarihte başlayıp ne zaman tamamlandığı etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel tutanak ve dayanakları ile denetlenmeli, zirai bilirkişiden de, taşınmazın toprak yapısı, bitki örtüsü, kullanım durumu ile ilgili komşu taşınmazlarla mukayeseli olarak ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı, TMK'nın 713/4. maddesi uyarınca yasal ilanlar yapılıp,

bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir. Eksik incelemeyle hüküm kurulması isabetsiz olup, açıklanan nedenlerle davalı Hazine vekili ve B.. B.. vekilinin temyiz itirazları yerinde bulunduğundan kabulüyle hükmün BOZULMASINA, peşin yatırılan temyiz karar harcının talep halinde temyiz eden Belediye Başkanlığına iadesine,