Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2014/18682 K.2015/6413

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında ... çalışma alanında bulunan 108 ada 52 parsel sayılı 3.249,20 m2 yüzölçümündeki taşınmaz toprak tevzi komisyonu çalışmaları sonucunda oluşmuş tapu kaydı nedeniyle, 108 ada 53 parsel sayılı 2.473,42 m2 yüzölçümündeki taşınmaz devletin hüküm ve tasarrufu altındaki hali arazi niteliğindeki yerlerden olması nedeniyle ... adına tespit edilmiştir. Davacı Begi oğlu ..., yasal süresi içinde tapu kaydı, irsen intikal ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne ve çekişmeli 108 ada 52 ve 53 parsel sayılı taşınmazların eşit paylarla ... ve ... adlarına tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı ... temsilcisi tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece; çekişmeli taşınmazların davalı ... adına kayıtlı tapu kaydı ile davacı adına kayıtlı tapu kayıtlarının kapsamında kaldığı, davacı dayanağını oluşturan tapu kaydının Hazinenin taraf olduğu ilamla oluşmuş olması nedeniyle davacı yararına kesin hüküm oluştuğu kabul edilerek karar verilmiş ise de, mahkemece yapılan araştırma, inceleme ve uygulama karar vermeye yeterli bulunmamaktadır.

Dava konusu 108 ada 52 parsel sayılı taşınmaza ait tutanağın edinme sebebindeki açıklamalar ile bu taşınmazın dayanağını oluşturan tapu kaydının edinme sebebindeki açıklamalardan, çekişmeli taşınmazların bulunduğu bölgede toprak tevzi komisyonunca çalışma yapıldığı anlaşılmaktadır.

Mahkemece toprak tevzi komisyonunca düzenlenmiş belirtmelik tutanağı, dağıtım cetveli ve özellikle ... dayanağını oluşturan tapu kaydının uygulanması ve kapsamının belirlenmesi için önem arz eden dağıtım haritaları getirtilerek, uygulamada yararlanılmamıştır. Aynı şekilde, çekişmeli taşınmazlara uygulanmış 15.10.1970 tarih (173 ve 177) numaralı tapu kayıtları ve oluşum belgeleri de getirtilerek uygulamada yararlanılmamıştır.

Eksik araştırma, inceleme ve uygulama ile karar verilemez. Doğru sonuca ulaşılabilmesi için; bölgede çalışma yapmış toprak tevzi komisyonu belirtmelik tutanağı, dağıtım cetveli ve dağıtım haritası ile komşu tüm taşınmazlara ait tapu kayıtları ve oluşum belgeleri dosya içine getirtildikten sonra mahallinde yeniden keşif yapılmalıdır.

Yapılacak keşifte, tarafların dayanaklarını oluşturan tapu kayıtları, 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 20. maddesinde düzenlenen yöntemle usulen mahalline uygulanarak kapsamlarının belirlenmesine çalışılmalıdır. Keşfe katılacak fen bilirkişisinden yapılacak kayıt uygulamalarını, yerel bilirkişi tanıklarca gösterilen sınırları ve kadastro paftası ile dayanak kayıtların krokilerini çakıştırmalı şekilde gösterir rapor alınmalıdır.

Keşfe katılacak yerel bilirkişi ve tanıklardan çekişmeli taşınmazların öncelerinin ne olduğu, ilk olarak ne zaman, ne şekilde ve kim tarafından kullanıldığı, kullanımın kimden kime ve ne şekillerde geçtiği ve nasıl sürdürüldüğü hususları ile dayanak kayıtların sınırlarının nereler olduğu tek tek ve olaylara dayalı olarak sorulup saptanmaya çalışılmalıdır.

Yerel bilirkişi ve tanıkların sözleri arasında doğabilecek çelişkiler gerektiğinde yüzleştirme yapılarak yöntemince giderilmelidir. Tespite aykırı sonuçlara ulaşılması halinde de, tüm tespit bilirkişileri dinlenilerek aykırılıkların giderilmesine çalışılmalıdır.

Keşfe katılacak ziraatçı bilirkişiden, çekişmeli taşınmazların tarımsal niteliğini irdeler, eğim, toprak yapısı ve bitki-ürün deseni yönlerinden komşu taşınmazlarla karşılaştırmalı değerlendirmeyi içerir, çekişmeli taşınmazlar üzerinde sürdürülen zilyetliğin şekli ve süresini açıklar; gerektiğinde çekişmeli taşınmazın tüm yönlerden çekilecek fotoğrafları ile desteklenmiş ayrıntılı rapor alınmalıdır.

Bundan sonra toplanan ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek ulaşılacak sonucuna göre bir karar verilmelidir. Bu değerlendirme yapılırken, dayanak kayıtların krokilerinin fenni sıhhatlerinin bulunması halinde kayıt kapsamlarının krokilerine göre belirlenmesi gerektiği ile ... taraf olduğu tescil ilamı ile oluşmuş tapu kaydının, ... bağlayıp aleyhine kesin hüküm oluşturacağı hususları gözetilmelidir.