Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2014/19585 K.2015/7490

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sonucu ... Köyü çalışma alanında bulunan 131 ada 45 ve 57 parsel sayılı sırasıyla 1.450,71 ve 2.955,90 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlardan kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle 131 ada 45 parsel davalı ..., 131 ada 57 parsel ise ... adlarına tespit ve tescil edilmiştir. Davacı ... tapu kaydına, paylaşmaya ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak adına tescil istemi ile dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece; davacının dayanağı Haziran 1301 tarih 74 sayılı tapu kaydının çekişmeli parselleri kapsamadığı, Haziran 1289 tarih 148 sayılı tapu kaydının ise çekişmeli taşınmazı kapsadığı, davacının davasını ispat edemediği gerekçe gösterilerek hüküm kurulmuş ise de; yapılan araştırma, inceleme hükme yeterli bulunmamaktadır.

Davacı Haziran 1301 tarih 74 sayılı sicilden gelen Eylül 1970 tarih 15 sayılı tapu kaydına dayanarak dava açmış olmasına rağmen tapu kaydı usulüne uygun olarak yerine uygulanmamış, mahkemece taşınmazları kapsadığı bildirilen Haziran 1289 tarih 148 sayılı tapu kaydına davanın taraflarından hangisinin dayandığı açıkça belirlenmemiş, taraf dayanağı tapu kayıtları tesisinden itibaren tüm tedavülleri ile birlikte sınırları, malikleri ve ifrazları izlenecek şekilde dosya kapsamına getirtilmemiş,

ayrıca kök tapu kaydının ifrazı ile oluştuğu bildirilen Nisan 1301 tarih 74 ve 75 sayılı tapu kayıtlarından 75 sayılı tapu kaydının dosya içinde bulunan örneklerindeki yönlerin birbirinden farklı olduğu görülmesine rağmen çelişki giderilmemiştir. Öte yandan tapu kayıt yönlerinde bulunduğu bildirilen tapu kayıt komşu parsellerine ait kadastro tutanakları ile varsa dayağı kayıtların tümü getirtilerek yerel bilirkişi sözleri denetlenmemiştir.

Doğru sonuca ulaşmak için; davacı dayanağı Eylül 1970 tarih 15 sayılı tapu kaydı ile mahkemece taşınmazları kapsadığı bildirilen Haziran 1289 tarih 148 sayılı tapu kayıtları varsa ifraz haritaları ve oluşum belgeleri ile birlikte tesisinden itibaren ifrazları, malikleri ve sınırları okunacak şekilde tüm tedavülleri ile getirtilmeli, revizyon görüp görmedikleri belirlenerek görmüş ise revizyon gördükleri taşınmazlara ait kadastro tutanakları ile dayanağı kayıt belgeler,

ayrıca keşifte yapılan uygulamaya göre tapu kaydının sınırını oluşturduğu bildirilen komşu parsellere ait kadastro tutanak örnekleri ile dayanağı kayıt ve belgeler getirtilmeli, Haziran 1289 tarih 148 sayılı tapu kaydına hangi tarafın dayandığı, özellikle davalı tarafın dayanıp dayanmadığı belirlenmeli, sonrasında mahallinde yaşlı, ve yöreyi iyi bilen şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişiler ve fen bilirkişi aracılığıyla keşif icra edilmelidir.

Taşınmazın başında icra edilecek keşif sırasında taraf dayanağı tapu kayıtlarının yapılacak araştırmaya göre varsa haritası uygulanıp kapsamları 3402 sayılı Kadastro Yasası'nın 20/A maddesi gereğince haritasına göre belirlenmelidir. Ancak tapu kaydının haritası zemine uygun değilse ve uygulama kabiliyeti yok ise tapu kaydının sınırlarına itibar edilmelidir.

Taraf dayanağı tapu kayıtları ihdasından itibaren tüm tedavülleriyle okunup kayıtta yazılı hudutlar yerel bilirkişilere zeminde göstertilmeli, yerel bilirkişilerin zeminde gösterdiği hudutlar teknik bilirkişiye harita üzerinde işaretlettirilmelidir.

Kayıtta yazılı olup yerel bilirkişiler tarafından zeminde gösterilemeyen hudutların tespiti için taraflara tanık dinletme imkanı sağlanmalı ve bu suretle taraf dayanağı kayıtların kapsamı duraksamaya yer vermeyecek şekilde tespit edilmelidir.

Keşif icrası sırasında dinlenecek yerel bilirkişi ve taraf tanıklarından tapu kayıtlarının ihdası, intikali, intikal sırasında hudutlarda ve miktarda değişiklik varsa bu değişikliğin nedeni, hudutların arz ettikleri özelliklerle taşınmazın bilinen ilk zilyedinin kim olduğu, ne sıfatla kullanıldığı, kimden kime nasıl intikal ettiği, kim tarafından, ne zamandan beri ne suretle kullanıldığı hususlarında maddi olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalıdır.

Taraf dayanağı tapu kayıtlarının revizyon gördüğü parsel ile bunlardan hükmen kesinleşenler varsa bu dosyalardaki kayıt uygulaması tapu kaydına kapsam tayin edilirken göz önünde bulundurulmalıdır.

Yerel bilirkişi ve tanıkların kayıtların uygulanması ve taşınmazların tasarrufu hususundaki beyanlarının zemine uygunluğu gerek taşınmaza komşu gerekse tapu kayıt sınırı olarak bildirilen komşu parsel tutanak ve dayanaklarıyla denetlenmeli, beraberinde götürülecek teknik bilirkişiye uygulanan kayıtların hudutları ile kapsamını belirtir keşfi takibe imkan verir gerekçeli kroki ve rapor alınmalı, davacının tapu kaydı yanında ayrıca kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine de dayandığı gözetilerek çekişmeli taşınmazların tutunulan tapu kayıtları kapsamı dışında kaldığı belirlendiği takdirde usulüne uygun olarak zilyetlik araştırması yapılmalı,

bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir. Eksik inceleme ile yazılı olduğu şekilde hüküm kurulması isabetsiz olup, davacı ...'in temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde bulunduğundan kabulüyle hükmün BOZULMASINA, peşin yatırılan temyiz karar harcının talep halinde temyiz edene iadesine,