Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2014/19608 K.2015/11634

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ: Kadastro sonucu ... Köyü çalışma alanında bulunan .. ada.. parsel sayılı 114.657,43 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden olduğundan söz edilerek ham toprak ve taşlık niteliği ile davalı Hazine adına tespit ve tescil edilmiştir. Davacı .... kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak adına tescil istemiyle dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece taşınmaz üzerindeki zilyetliğin davacı tarafından iradi olarak terk edildiği ve böylelikle davacı yararına kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği ile taşınmaz edinme koşullarının gerçekleşmediği gerekçe gösterilerek karar verilmiş ise de yapılan inceleme ve araştırma hüküm kurmaya yeterli değildir.

Keşif tutanağına yansıyan mahkeme gözleminde taşınmazın tarım amaçlı olarak kullanıldığı, ekim dikim yapıldığı, etrafındaki yerlerde yer yer iri taşların toplu halde bulunduğu ancak dava konusu bölümde tarım yapmaya engel olmayacak şekilde küçük taşların bulunduğu belirtilmiş, hükme esas alınan ziraat bilirkişi raporunda ise teknik olarak zeminde zirai bir faaliyette bulunulduğuna dair herhangi bir emareye rastlanılmadığı, sert toprak yapısının taşınmazın daha önceleri zirai olarak kullanılmadığının açık bir göstergesi olduğu, geçmiş dönemlerde işlendiğine dair topoğrafik özelliklerin gözlemlenmediği,

taşınmazda zirai olarak kullanmak üzere taşların toplandığına dair bir emareye rastlanılmadığı, taşınmazın evveliyatı itibari ile ham toprak ve taşlık olup en az 20-25 yıldır kullanılmadığı bildirilmiştir.

Bu halde mahkeme gözlemi ile ziraat bilirkişinin raporu birbiri ile çelişmesine rağmen çelişkinin giderilmesi amacıyla üç kişilik ziraat bilirkişi kurulu ile inceleme yapılmamış, ayrıca bir arazinin kullanım süresi ile niteliğini en iyi belirleme yönteminin hava fotoğrafları olduğu gözetilerek taşınmazı gösterir hava fotoğrafları ile fotoplan, fotometrik ve fotogrametrik paftalar getirtilerek uzman bilirkişi eliyle incelenmemiştir.

Doğru sonuca varılabilmesi için tespit tarihinden geriye doğru 15-20-25 yıl öncesine ait üç ayrı evreye ilişkin stereoskopik çift hava fotoğrafları Harita Genel Komutanlığı'ndan, aynı tarihler arasında düzenlenen fotoplan, fotometrik ve fotogrametrik paftalar ise İl Kadastro Müdürlüğü'nden getirtilerek dosya arasına konulmalı, mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar ile mera araştırması yönünden aynı niteliklere sahip komşu köylerden seçilecek yerel bilirkişilerle;

aynı yönteme göre tespit edilecek taraf tanıkları fen bilirkişi, jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişi ve 3 kişilik ziraat mühendisinden oluşturulacak bilirkişi kurulu huzuruyla keşif yapılmalıdır.

Keşifte nizalı taşınmazın öncesinin ne olduğu, geçmişte ne durumda bulunduğu, bilinen ilk zilyedinin kim olduğu, ne sıfatla kullanıldığı, kimden kime nasıl intikal ettiği, kim tarafından, ne zamandan beri ne suretle kullanıldığı, çekişmeli taşınmaz ile komşu taşınmazların ne şekilde ayrıldığı, özellikle komşu olan ve mera niteliği ile tespit edilen 118 ada 128 parsel ile arasında ayırıcı nitelikte bir unsur bulunup bulunmadığı, çekişmeli taşınmazın kullanılıp kullanılmadığı,

kullanılmıyor ise söz konusu kullanmama süresi, taşınmazın terk edildiği belirlendiği takdirde bunun iradi olup olmadığı araştırılarak bu hususlarda yerel bilirkişi ve tanıklardan maddi olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı, yerel bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel tutanakları ve dayanakları ile denetlenmeli; beyanlar arasındaki çelişkiler, gerektiğinde yüzleştirme yapılmak suretiyle giderilmeli.

3 kişilik ziraat mühendislerinden oluşan bilirkişi kurulundan nizaya konu bölümün önceki niteliği ile tarımsal amaçlı kullanılıp kullanılmadığı, kullanılmamış ise süresini bildiren, komşu mera parseli ile birlikte diğer komşularla karşılaştırmalı biçimde toprak yapısı, eğimi, bitki deseni ve komşu parsellerden nasıl ayrıldığını açıklayan, taşınmazın değişik yönlerden çekilmiş ve sınırları işaretlenen fotoğrafları ile desteklenmiş, önceki günlü mahkeme gözlemi ile ziraat bilirkişi raporunu da irdeler şekilde ayrıntılı rapor alınmalı, fen bilirkişisine keşif ve uygulamayı denetlemeye elverişli, ayrıntılı rapor ve harita düzenlettirilmeli;

jeodezi ve fotogrametri uzmanı bilirkişilere belirtilen tarihlerde çekilmiş stereoskopik çift hava fotoğraflarının stereoskop aletiyle incelemesi yaptırılarak; çekişme konusu taşınmazın önceki ve şimdiki niteliği, çekişmeli taşınmaz bölümü ile komşu parseller arasında belirgin bir sınır bulunup bulunmadığı,

arazinin ekonomik amaca uygun olarak tarım arazisi niteliğiyle kullanılıp kullanılmadığı ve kullanımın hangi tarihten itibaren olduğu konusunda rapor düzenlettirilmeli, temin edilebilen en eski tarihli uydu fotoğrafları değerlendirilmeli, sonuca göre 3402 sayılı Yasa'nın 14. maddesi uyarınca belgesiz araştırması yapılmalı, bundan sonra tüm deliller birlikte incelenerek sonucuna göre hüküm tesis edilmelidir.