Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2014/20594 K.2015/8019

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Yargıtay bozma ilamında özetle; “mülkiyetin aktarılmasına ilişkin tapu iptali ve tescile ilişkin davalarda davanın kural olarak kayıt malikine, kayıt maliki ölmüş ise mirasçılarına yöneltileceği belirtilerek, davalı kayıt malikinin adres ve kimlik bilgilerinin gerek tekrar ...

Müdürlüğünden, gerek zabıta araştırması ile gerekse gösterildiği takdirde tespit bilirkişilerinin ve diğer tespit maliki ... oğlu ...’ın tanık sıfatıyla dinlenilmesi suretiyle belirlenmesi, tapu kayıtlarındaki kimlik bilgilerinde hata bulunduğunun anlaşılması halinde ilgilisine tapu kaydındaki bilgilerin düzeltilmesi için süre ve imkan verilmesi ve taraf teşkili sağlanarak yargılamaya devam edilmesi,

belirtildiği şekilde yapılacak araştırmaya rağmen davacı tarafından ileri sürüldüğü gibi, kadastro tespitinin varolmayan şahıs adına yapıldığının veya davalı kayıt malikinin mirasçı bırakmadan öldüğünün saptanması halinde ise, ...nin davada taraf sıfatıyla yer almasının temini ile iddia ve savunma çerçevesinde inceleme yapılarak karar verilmesi” gereğine değinilmiştir. Yargılama sırasında tapu kayıt maliki ...'ı temsilen ... kayyım olarak atanmış ve davaya dahil edilmiştir.

Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne, çekişmeli 175 ada 12 parsel sayılı taşınmazın fen bilirkişi rapor ve krokisinde kırmızı renkle belirtilen 5.775.09 m2'lik kısmın aynı ada ve parsel numarası verilerek davacı adına tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı ...'ın kayyımı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, TMK'nın 713/1 ve 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 14. maddesine dayalı tapu iptali ve tescil isteğine ilişkindir. Davacı, satın alma ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak 175 ada 12 parselin davalı ... üzerindeki tapu kaydının iptali ile adına tescili istemiyle dava açmıştır.

Taşınmaz kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle tarla vasfıyla eşit hisseyle ... evlatları ... ve ... adlarına 26.4.2007 tarihinde tespitle, itirazsız 6.7.2007 tarihinde kesinleşerek 1/2’şer payla ... ve ... adlarına tapuya tescil edilmiş; bilahare dava dışı ... üzerindeki pay tapuda 22.7.2008 tarihinde satış yoluyla davacı ...’a devredilmiştir.

Davacı uyuşmazlık konusu taşınmazı 6.7.2006 tarihli senetle ...’dan satın ve zilyetliği devraldığını, ancak kadastro çalışmalarında her nasılsa davalı ... ile dava dışı ... adına tespit edildiğini, ... üzerindeki payı devraldığını, ancak adresi ve kim olduğu meçhul ...’a ulaşılamadığını açıklayarak,

tespit öncesi harici satış ve eklemeli zilyetlik nedenine dayalı istekte bulunmuş, mahkemece davanın usulden reddine ilişkin hüküm davalı kayıt malikinin adres ve kimlik bilgilerinin yeterince araştırılması ve yapılacak araştırmaya rağmen kadastro tespitinin varolmayan şahıs adına yapıldığının veya davalı kayıt malikinin mirasçı bırakmadan öldüğünün saptanması halinde, ...nin davada taraf sıfatıyla yer almasının temini ile iddia ve savunma çerçevesinde inceleme yapılmasına değinilerek bozulmuştur.

Mahkemece bozma kararına uyulmuştur. Kural olarak bozma kararına uyulmakla usuli müktesep hak oluşur. Bu durumda bozma ilamında belirtilen biçimde işlem yapılması zorunludur. Ne var ki; mahkemece bozma gerekleri tam olarak yerine getirilmemiş, bozma ilamına uyulduğu halde 1/2 payla hissedar olan tapu kayıt maliki ...'ın kim olduğu hakkında yeterince araştırma yapılmamıştır.

Taşınmazın kadastro tutanağındaki bilgilere göre, davalı kayıt maliki ..., ... oğlu 1939 doğumlu ve ... nüfusuna kayıtlıdır.

Temyiz incelemesi sırasında davalı tapu kayıt malikinin babası ...'ın UYAP'tan çıkartılan nüfus kaydına göre, ...'ın 1948 yılında öldüğü, geriye mirasçı olarak bekar olarak ölen ... ile ... ve ...'nın kaldığı, ...'nın 1955 yılında öldüğü, dolayısıyla ... olarak ismi geçen kişinin ... oğlu ... olup olmadığı araştırılmamış, yerel bilirkişi ve tanıklardan nüfus kaydı gösterilerek sorulmamıştır.

Öncelikli olarak mahkemece, ...'ın detaylı kimlik bilgileri getirtilerek, tapu kayıt maliki ...'in ... olup olmadığı araştırılmalı, duruşmada dinlenen tanık ..., ...'i tanıdığını beyan ettiğine göre, yeniden dinlenerek ...'ın açık kimlik bilgileri sorularak saptanmalıdır.

Öte yandan, davacı kadastro tespitinden önce davalı taşınmazı dava dışı ...'dan haricen satın aldığı iddiasına ve ...'nin zilyetlik süresine dayandığı halde, ...'nin taşınmazda ekonomik amaca uygun zilyetliğinin bulunup bulunmadığı, varsa zilyetlik süresi yeterince araştırılmamıştır.

O halde mahkemece, belirtilen bu hususlara göre yapılacak araştırmaya rağmen kadastro tespitinin varolmayan şahıs adına yapıldığının veya davalı kayıt malikinin mirasçı bırakmadan öldüğünün saptanması halinde, ... davada taraf sıfatıyla yer aldığından taşınmaz başında yerel bilirkişiler ve tanıklar marifetiyle yapılacak keşifte ...'nin taşınmazda ekonomik amaca uygun zilyetliğinin bulunup bulunmadığı ve varsa zilyetlik süresi maddi olaylara dayalı olarak sorulup açıklattırılmalı, tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.