Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2014/21106 K.2015/11730

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında ...Köyü çalışma alanında bulunan 123 ada 30, 31, 49, 50, 52, 53, 78, 79 parsel sayılı 11.639.47, 16.431.38, 13.428.87, 18.124.23, 3.762.55, 4.302.67, 44.848.23, 53.404.42 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlar kamu orta malı mera vasfıyla sınırlandırılmıştır. İtirazı Kadastro Komisyonunda reddedilen davacı .... ve diğer davacı .... irsen intikal, kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği ve imar-ihyaya dayanarak dava açmıştır.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kısmen kabulüne, çekişmeli 123 ada 30 ve 31 parsel sayılı taşınmazların kadastro tespitinin iptali ile aynı vasıf ve yüzölçümlerinde İdris ve .... ... adlarına 1/2 pay oranında tapuya tesciline, çekişmeli 123 ada 49, 50, 52, 53, 78, 79 parsel sayılı taşınmazların tarla vasfı ile aynı yüzölçümlerinde Hazine adına tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm, davacı .... ve davalı Hazine temsilcisi tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, dava konusu 123 ada 30 ve 31 parsel sayılı taşınmazlara ilişkin, davacıların dayanağı 1987 tarihli zilyetlik devir sözleşmesinin sınırlar itibariyle taşınmazları kapsadığı ve bu iki taşınmazda davacılar ve öncesinde murislerinin zilyetliklerinin bulunduğu,

bu taşınmazlar üzerinde davacı taraf yararına zilyetlikle iktisap şartlarının gerçekleştiği gerekçesiyle kabule, dava konusu 123 ada 49, 50, 52, 53, 78 ve 79 parsel sayılı taşınmazlara ilişkin ise, davacılar tarafından herhangi bir belge ibraz edilmediği ve taşınmazların evveliyatından beri köylünün ortak kullanımında olan, boş araziler olduğu gerekçesiyle redde dair karar verilmiş ise de; yapılan araştırma, inceleme ve uygulama karar için yeterli bulunmamaktadır.

Somut olayda, Mahkemece hava fotoğrafları dosya arasına getirtilmemiş, fen bilirkişisi tarafından dosyaya ibraz edilen raporda tarafların tutundukları kayıt ve belgeler uygulanarak kapsamları belirlenmemiş, komşu parsellere revizyon gören kayıt ve belgeler uygulanmamış, keşfi izlemeye olanak sağlar nitelikte harita ve rapor düzenlenmemiş, zirai bilirkişi raporunda ise; komşu mera parsellerinin eylemli mera olup olmadığı, komşu parseller ile mera olarak tespit gören dava konusu taşınmazlar arasında doğal ya da yapay ayırt edici bir sınır bulunup bulunmadığı,

dava konusu taşınmazlar çevresinde özel mülkiyete konu taşınmazlar varsa, bu taşınmazlar ile çekişmeli taşınmazların bitki örtüsü, toprak yapısı ve eğim olarak birbirlerine benzeyip benzemediği konularında ayrıntılı ve bilimsel verilere dayalı rapor alınmamış, yetersiz bilirkişi raporları doğrultusunda karar verilmiştir. Yöntemine uygun

yapılmayan mera araştırmasına dayanılarak karar verilemez.

Doğru sonuca ulaşılabilmesi için; mahkemece tespit tarihinden geriye doğru en az 15-20-25 yıl öncesine ait üç ayrı evreye ilişkin stereoskopik hava fotoğrafları Harita Genel Komutanlığından, aynı tarihler arasında düzenlenen fotoplan, fotometrik ve fotogrametrik paftalar ise il kadastro müdürlüğünden getirtilip dosya ikmal edildikten sonra mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan komşu köyler halkından belirlenecek üç kişilik yerel bilirkişi kurulu, tespit bilirkişileri, jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişi, 3 kişilik ziraat mühendislerinden oluşan bilirkişi kurulu,

bir fotoğrafçı bilirkişi ve taraf tanıklarının katılımıyla mahallinde keşif yapılmalıdır. Yerel bilirkişi, tespit bilirkişisi ve taraf tanıklarından çekişmeli taşınmazların öncesinin mera olup olmadığı, çekişmeli taşınmazların meradan açılıp açılmadığı, çekişmeli taşınmazlar üzerinde sürdürülen bir zilyetliğin olup olmadığı, varsa bu zilyetliğin ilk kez hangi tarihte ve nasıl başladığı,

kimden kime ve ne surette intikal ettiği, kimler tarafından ne kadar süreyle ve ne olarak kullanıldığı hususlarında olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı, taraflarca dayanılan kayıt ve belgeler ile komşu kayıtlara revizyon gören kayıt ve belgelerde okunan köy ve mevki adları, taşınmazların cinsi ile sınırları hususunda açıklama istenmeli, yerel bilirkişilerce bilinemeyen sınırlar yönünden taraflara tanıkla kanıtlama olanağı sağlanmalı, zirai bilirkişi kurulundan çekişmeli taşınmazların öncesinin mera olup olmadığı,

taşınmazların bitki örtüsü, toprak kalınlığı ve cinsi, taşlılık oranı, eğimi, varsa komşu mera parsellerinin eylemli mera olup olmadığı, komşu parseller ile dava konusu mera olarak tespit gören taşınmazlar arasında doğal ya da yapay ayırt edici bir sınır bulunup bulunmadığı, çekişmeli taşınmazların çevresinde özel mülkiyete konu taşınmazlar varsa, bu taşınmazlar ile çekişmeli taşınmazların bitki örtüsü, toprak yapısı ve eğim olarak birbirlerine benzeyip benzemediği konularında ayrıntılı, bilimsel verilere dayalı ve gerekçeli rapor alınmalı, fotoğrafçı bilirkişiden;

çekişmeli taşınmazların tamamını, komşu parsellerle arasındaki sınırları ve komşu parselleri gösterir şekilde, mümkün olduğunca farklı yön, açı ve yükseklikten fotoğraflar çekmesi istenmeli, fotoğraflar üzerine hangi taşınmazlara ait olduklarına ilişkin not düşülerek fen bilirkişisinin yardımı ile çekişmeli taşınmazlar ile komşu parsellerin sınırlarını fotoğraflar üzerine çizmesi sağlanmalı, mahkemece onaylandıktan sonra dosya arasına konulmalı, fen bilirkişisinden;

çekişmeli taşınmazlar ile çevresindeki mera parsellerini bir arada gösterir, bilirkişi ve tanıklarca gösterilen mevki ve sınırlar işaretlenmiş, keşfi izlemeye olanak sağlar nitelikte harita ve rapor istenmeli, jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişiye hava fotoğrafları üzerinde çekişmeli taşınmazlar ve çevresine ait pafta haritasını çakıştırması istenmeli, hava fotoğraflarında çekişmeli taşınmazların ve çevresinin geçmiş tarihlerdeki görünümlerinin zirai bilirkişi kurulu tarafından değerlendirilmesi istenmelidir.

Bundan sonra, toplanmış tüm deliller birlikte incelenip değerlendirilerek çekişmeli taşınmazların öncesinin mera olup olmadığı saptanmalı ve sonucuna göre bir karar verilmelidir.

Kabule göre de; dava konusu 123 ada 30 ve 31 parsel sayılı taşınmazların kamu orta malı mera vasfıyla sınırlandırıldıkları göz ardı edilerek, hakkındaki davanın kabulü ile, davacılar adına aynı vasıfta tespit ve tesciline, dava konusu 123 ada 49, 50, 52, 53, 78 ve 79 parsel sayılı taşınmazlar hakkındaki davanın reddine karar verildiği halde vasfının değiştirilerek tarla vasfı ile Hazine adına tescillerine karar verilmiş olması isabetsiz olup, davalı Hazine temsilcisi ile davacı .. temyiz itirazları açıklanan nedenlerle yerinde bulunduğundan kabulüyle hükmün BOZULMASINA,