Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2014/21169 K.2015/2334

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sonucu ..... Köyü çalışma alanında bulunan 113 ada 53, 115 ada 131, 120 ada 11 ve 174 ada 37 parsel sayılı sırasıyla 2.830.63, 5.324.46, 13.187.49 ve 305.644.52 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlar devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden olması nedeniyle ... adına tespit ve tescil edilmiştir. Davacılar Lale ve ..., kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak tapu iptal ve tescil istemiyle dava açmışlardır.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kısmen kabulü ile çekişmeli 113 ada 53 parsel sayılı taşınmazın, 174 ada 37 parsel sayılı taşınmazın fen bilirkişilerinin raporunda (C) harfi ile gösterdikleri 10.554,19 metrekarelik yerin ve 120 ada 11 parsel sayılı taşınmazın fen bilirkişilerinin raporunda (A) harfi ile gösterdikleri 8.281,27 metrekarelik yerin ... adına olan tapu kayıtlarının iptali ile eşit payla davacılar adına tapuya tescillerine, çekişmeli 115 ada 131 parsal sayılı taşınmaz bakımından davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacılar ..... ve ... vekili ile davalı ... temsilcisi tarafından temyiz edilmiştir.

1- Dosya içeriğine, kararın dayandığı delillerle Yasa'ya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalı ... temsilcisinin 113 ada 53 parsel sayılı taşınmaza yönelik yerinde bulunmayan temyiz itirazlarının reddi ile bu parselle ilgili hükmün ONANMASINA, ... harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,

2- Dava konusu 115 ada 131 parsel sayılı taşınmaza ilişkin temyiz itirazlarına gelince; çekişmeli taşınmazda davacılar bakımından zilyetlikle mülk edinme koşulları oluşmadığı kabul edilmek suretiyle yazılı olduğu şekilde hüküm kurulmuş ise de yapılan inceleme, araştırma ve uygulama hüküm vermeye yeterli değildir.

Davacılar kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak çekişmeli taşınmazın eşit hisseyle adlarına tescili istemiyle dava açmış, taşınmaz başında yapılan keşifte yerel bilirkişiler taşınmazdaki harabe evin ...... ailesine ait olduğu beyan etmişlerdir. Mahkemece davacıların çekişmeli taşınmaza zilyet olup olmadığı yeterince araştırılmadığı gibi, keşifte alınan beyanlar da birbiriyle çelişkilidir.

O halde mahkemece, tarafların sunacağı tüm delilleri toplanarak, çekişmeli taşınmaz üzerindeki harabe evin kime ait olduğu, taşınmazdaki terör nedeniyle terk tarihinden önceki zilyetliğin süresi, sürdürülüş şekli, kimden kime nasıl geçtiği, etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı beyanlar arasındaki çelişkiler gerektiğinde yüzleştirme yapılmak suretiyle giderilmeli, ziraat bilirkişisinden taşınmazın niteliği, özel mülkiyete konu yerlerden olup olmadığı hususlarında ayrıntılı rapor alınmalı, tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.

Eksik incelemeyle hüküm kurulması isabetsiz olup, açıklanan nedenlerle davacılar Lale ve ... vekilinin temyiz itirazları yerinde bulunduğundan kabulüyle hükmün bu parsel yönünden BOZULMASINA, peşin yatırılan temyiz karar harcının talep halinde davacılara iadesine,

3- Dava konusu 120 ada 11 ve 174 ada 37 parsel sayılı taşınmazlara ilişkin temyiz itirazlarına gelince; çekişmeli 120 ada 11 parsel sayılı taşınmazın fen bilirkişisinin (A) harfi ile gösterilen ve 174 ada 37 parsel sayılı taşınmazın fen bilirkişisinin (C) harfi ile gösterilen kısmında davacılar yönünden zilyetlikle mülk edinme koşulları oluştuğu kabul edilmek suretiyle yazılı olduğu şekilde hüküm kurulmuş ise de; yapılan inceleme, araştırma ve uygulama hüküm vermeye yeterli değildir.

Dava konusu 120 ada 11 parsel sayılı taşınmaz kum ocağı niteliğiyle tespit edilmiş, ziraatçi bilirkişi raporunda 174 ada 37 parsel sayılı taşınmazın bir kısmının dere yatağında kaldığı belirtildiği halde, her iki taşınmaz yönünden jeolog bilirkişi marifetiyle araştırma ve inceleme yapılmamış, ziraat bilirkişinin 174 ada 37 parsel sayılı taşınmazın bir kısmının taşlık olduğu yönündeki raporuna itibar edilmemiştir.

O halde mahkemece, tarafların sunacağı tüm delilleri toplanarak, taşınmazlar başında yerel bilirkişiler, taraf tanıkları ile fen, jeolog ve ziraat bilirkişileri marifetiyle yeniden keşif yapılmalı, 120 ada 11 parsel sayılı taşınmazın niteliği, özel mülkiyete konu yerlerden olup olmadığı konusunda ayrıntılı rapor alınmalı, kum ocağının taşınmazın belli bir kısmını kapsaması halinde bu yerlerin devletin hüküm ve tasarrufu altındaki ve zilyetlikle kazanılamayacak yerlerden olduğu hususu dikkate alınmalı,

taşınmazın tamamını kapsamaması halinde kapsam dışında kalan taşınmaz bölümünde davacıların terör nedeniyle terk tarihinden önceki zilyetlik süresi, sürdürülüş şekli, ekonomik amaca uygun zilyetlik bulunup bulunmadığı yerel bilirkişi ve tanıklardan ayrıntılı, olaylara dayalı olarak sorularak araştırılmalı, fen bilirkişisinden bu kısımları işarettirelerek raporunda göstermesi istenilmeli, yine 174 ada 37 parsel sayılı taşınmazın fen bilirkişisi raporunda (C) harfi ile gösterilen kısmı üzerindeki terör nedeniyle terk tarihinden önceki zilyetliğin süresi, sürdürülüş şekli,

kimden kime nasıl geçtiği yerel bilirkişi ve tanıklardan ayrıntılı sorularak araştırılmalı, taşınmazların niteliği, tamamının dere yatağında kalıp kalmadığı, özel mülkiyete konu yerlerden olup olmadığı hususlarında jeolog ve ziraatçi bilirkişilerden ayrıntılı rapor alınmalı, tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.