Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2014/21252 K.2015/12649

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Davacı, A. Mahallesi çalışma alanında bulunan ve kadastro sırasında tespit harici bırakılan dört parça taşınmaz hakkında imar-ihya ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak tescil istemiyle dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kısmen kabulü ve kısmen reddi ile fen ve harita mühendisi bilirkişisi tarafından düzenlenen 12.05.2014 tarihli rapor ve eki krokilerinde (A) harfi ile gösterilen 2.659,63 metrekarelik kısım, (B) harfi ile gösterilen 18.305,78 metrekarelik kısım ve (D) harfi ile gösterilen 1.648,14 metrekarelik kısımların davacı adına; (C) harfi ile gösterilen 14.072,99 metrekarelik kısmın ise davalı Hazine adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine ve Ankara Büyükşehir Belediyesi vekilleri tarafından ayrı ayrı temyiz edilmiştir.

Mahkemece temyize konu olan ve fen bilirkişi raporunda (A), (B) ve (D) ile gösterilen taşınmazlar bakımından davacı yararına zilyetlikten mülk edinme koşulları gerçekleştiğinden bahisle hüküm kurulmuş ise de yapılan inceleme, araştırma ve uygulama hüküm vermeye elverişli değildir.

Şöyle ki, Mahkemece Harita Genel Komutanlığından 1982 ve 1987 yılları arası hava fotoğrafları istenmiş, ancak Harita Genel Komutanlığı 1940 ve 1991 tarihli hava fotoğraflarını göndermiş ve jeodezi ve fotogrametri uzmanı tarafından yalnızca 1991 tarihli hava fotoğrafı uygulaması yapılarak temyize konu (A), (B) ve (D) ile gösterilen yerlerin 1991 tarihinde tarımsal faaliyet yürütülmekte olduğu belirtilmiştir.

Yine keşifte dinlenen yerel bilirkişi ve tanıklardan zilyetliğin sürdürülüş biçimine yönelik alınan beyanlar yetersiz olduğu gibi imar-ihyanın başladığı ve tamamlandığı tarihler ve tarımsal amaçlı zilyetliğin başladığı tarihe somut olgu ve olaylara dayalı bilgi ve görgüleri sorulmamıştır. Ayrıca TMK'nın 713/5. maddesindeki ilanlar yapılmış ancak yerel ilanların sonuncusu 6.7.2014 tarihinde yapıldığı halde 3 aylık yasal sürenin dolması beklenmeksizin hüküm kurulmuştur.

Hal Böyle olunca, dava tarihinden 15-20-25 yıl öncesine ilişkin şekilde ayrı tarihlere ait olmak üzere yüksek çözünürlüklü en az üç adet hava fotoğrafı Harita Genel Komutanlığından sorularak varsa dosyaya konulmalı, jeodezi ve fotogrametri uzmanı bilirkişilere belirtilen tarihlerde çekilmiş stereoskopik çift hava fotoğraflarının stereoskop aletiyle incelemesi yaptırılarak;

çekişme konusu taşınmazın, önceki ve şimdiki niteliği, arazinin ekonomik amaca uygun olarak tarım arazisi niteliğiyle kullanılıp kullanılmadığı ve kullanımın hangi tarihten itibaren olduğu konusunda rapor düzenlettirilmeli, daha sonra taşınmaz başında önceki zirai bilirkişi dışında 3 kişilik zirai bilirkişi ile fen bilirkişisinden oluşacak bilirkişi kurulu ile keşif yapılmalı, mahkeme gözlemi tutanağa geçirilmeli, 3 kişilik zirai bilirkişi heyetinden çekişmeli taşınmazın toprak yapısı ile komşu parsellerin toprak yapısının mukayese edildiği, taşınmazın tamamının ya da bir bölümünün tarıma elverişli olup olmadığı,

ne zamandır tarım arazisi olarak kullanıldığı hususlarına dair rapor alınmalı, dosyada hükme esas alınan zirai bilirkişi raporu ile çelişki doğması halinde çelişkinin giderilmesine çalışılmalı, fen bilirkişinden keşfi izlemeye elverişli rapor ve harita düzenlemesi istenilmeli, önceden belirlenecek 3 kişilik mahalli bilirkişi heyetinden taşınmazın öncesinin ne olduğu, tarım arazisi olup olmadığı, kim tarafından nasıl zilyet ve tasarruf edildiği,

imar-ihyanın başladığı ve bittiği tarihler ile tarımsal amaçlı zilyetliğin başladığı tarih hususlarında olaylara dayalı olarak beyan alınmalı, imar-ihyası tamamlanmış ise tamamlandığı tarihten dava tarihine kadar 20 yıllık zilyetlikle kazanma süresinin dolup- dolmadığı saptanmalı, HMK'nın 290/2. maddesi uyarınca birlikte keşfe götürülecek bir fotoğrafçı aracılığıyla taşınmaz ve çevresinin yakın plan ve panoramik fotoğrafları çektirilip mahkemece onaylandıktan sonra dosya arasına konulmalı, ilanlar için yasal sürelerin dolması beklenmeli,