Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2014/21838 K.2015/784

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sonucu .... Köyü çalışma alanında bulunan 101 ada 372 parsel sayılı 33941,33 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden olması nedeniyle davalı ..... adına tespit ve tescil edilmiştir. Davacı ... ve müşterekleri irsen intikal ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak çekişmeli taşınmazın bir bölümü hakkında tapu iptal ve tescil istemiyle dava açmışlardır.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne, çekişmeli 101 ada 372 parsel sayılı taşınmazın uzman bilirkişiler tarafından tanzim edilen krokili raporda (A) harfi ile gösterilen 5.235,43 metrekarelik bölümünün tapusunun iptali ile yeni bir parsel numarası verilerek davacı ... ve müşterekleri adına dosya içerisinde bulunan veraset ilamında yazılı payları oranında tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı ..... temsilcisi tarafından temyiz edilmiştir.

Dava; kadastrodan önceki haklara dayanan tapu iptal ve tescil istemine ilişkindir. Çekişmeli 101 ada 372 parsel sayılı taşınmaz “ham toprak” vasfıyla davalı ..... adına tespit ve tescil edilmiştir. Davacılar; çekişmeli taşınmazın bir bölümünün öncesinde babaları, sonrasında ise kendileri tarafından kullanıldığı halde davalı ..... adına tescil edildiğini ileri sürerek dava açmışlardır. Davalı ....., davanın reddini istemiştir.

Mahkemece çekişmeli taşınmazın fen bilirkişisi raporunda (A) harfi ile gösterilen 5.235,43 metrekarelik bölümü yönünden kadastro tespit tarihine kadar davacılar yararına 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 14 ve 17. maddesi koşullarının oluştuğu kabul edilmek suretiyle hüküm kurulmuş ise de; yapılan araştırma ve inceleme karar için yeterli bulunmamaktadır.

Mahkemece, davacılardan birisi tarafından tek başına açılan ve usulden reddine karar verilip kesinleşen Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2009/302 Esas ve 2010/104 Karar sayılı dava dosyasındaki keşfe ve raporlara dayalı olarak hüküm kurulmuştur. Söz konusu rapora göre çekişmeli taşınmaz sınırında ....

Nehri bulunmasına rağmen jeolog bilirkişiden taşınmazın nehir yatağı niteliğinde veya nehir yatağından imar-ihya edilmiş olup olmadığı hususunda rapor alınmamış, bir arazinin kullanım süresi ile niteliğini en iyi belirleme yöntemi olan hava fotoğraflarından yararlanılmamıştır. Bu şekilde eksik araştırma ve incelemeye dayalı olarak hüküm kurulamaz.

Hal böyle olunca; öncelikle, kadastro tespit tarihinden 15, 20 ve 25 yıl öncesine doğru üç farklı tarihe ait hava fotoğrafları .....'ndan tarihleri açıkça yazılmak suretiyle istenilerek dosya arasına konulmalıdır.

Dosya bu şekilde keşfe hazır hale getirildikten sonra; yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişiler, taraf tanıkları, üç kişilik ziraat mühendisleri kurulu, jeolog bilirkişi ve fen bilirkişisinden oluşacak bilirkişi heyeti aracılığıyla yapılacak keşifte, ziraat mühendisleri bilirkişi kurulundan çekişmeli taşınmaz bölümünün geçmişteki ve şimdiki niteliği, üzerindeki bitki örtüsü, toprak yapısıyla ilgili ve komşu parsellerle karşılaştırmalı değerlendirmeyi ve taşınmazın değişik yönlerden çekilmiş fotoğraflarını da içerir ayrıntılı ve gerekçeli,

jeolog bilirkişiden çekişmeli bölümün niteliği ve dere yatağına dahil olup olmadığı hususlarını içeren, fen bilirkişinden ise keşfi takibe elverişli krokili raporlar alınmalı, yerel bilirkişi ve tanıklardan çekişmeli taşınmaz bölümünün öncesi, niteliği, zilyetliğin başlangıcı, sürdürülüş biçimi ve tespit tarihine kadar davacılar yararına 20 yıllık kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği süresinin dolup dolmadığı hususlarında olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı,

hava fotoğrafları jeodezi veya fotogrametri mühendisi bilirkişiye tevdi edilerek stereoskopik hava fotoğraflarının stereoskop aletiyle jeodezi ve fotogrametri mühendisine dosya üzerinden incelemesi yaptırılarak; çekişme konusu taşınmaz bölümü hava fotoğraflarında gösterilmeli, bu yerin önceki ve şimdiki niteliği ile davacılarca ekonomik amaca uygun zilyetliğin sürdürülüp sürdürülmediği belirlenmeye çalışılmalı, keşifteki tanık ve yerel bilirkişi ifadeleri bilimsel esaslara ve maddi bulgulara dayanılarak hazırlanan söz konusu bilirkişi raporlarıyla denetlenmeli,

daha sonra iddia ve savunma çerçevesinde toplanan tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir. Kabule göre de; çekişmeli taşınmazda fen bilirkişisinin (A) harfi ile gösterdiği bölümün tapusunun iptali ve davacılar adına tesciline karar verilmekle çekişmeli taşınmaz birbirinden bağımsız 3 ayrı bölüme ayrılmış olup çekişmeli bölüm dışındaki bölümlerle ilgili karar verilmiş olması da isabetsizdir.