Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2014/21939 K.2014/16498

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Davacı M.. İ.., .... Beldesi çalışma alanında bulunan ve 1973 yılında yapılan kadastro sırasında taşlık niteliğiyle tespit harici bırakılan taşınmaz hakkında, kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği ve satın alma iddiasına dayanarak adına tescili istemiyle dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulü ile fen bilirkişi raporunda (A) harfi ile gösterilen 3800 metrekare yüzölçümündeki taşınmazın davacı M.. İ.. adına tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine temsilcisi tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, bilirkişi raporunda (A) harfi ile gösterilen taşınmaz bölümü üzerinde davacı yararına zilyetlikle edinme koşullarının gerçekleştiği gerekçesiyle yazılı şekilde hüküm kurulmuştur. Dava, TMK 713/1 maddesi uyarınca açılan tescil davası niteliğinde olup, tescili istenilen taşınmazın öncesinin taşlık olduğunun belirlenmiş olması nedeniyle imar-ihyasının tamamlanmış olup olmadığının ve ekonomik amaca uygun zilyetliğin 20 yıla ulaşıp ulaşmadığının belirlenmesi zorunludur.

Ne var ki, imar-ihyanın tamamlandığı tarihin belirlenmesi yönünden hava fotoğrafı incelemesi yapılmamış, öncesi tamamen, hali hazırda ise bir kısım çevresi taşlık olduğu bildirilen taşınmazın imar-ihya durumu yeterince araştırılmamış olduğundan yapılan araştırma ve inceleme hükme yeterli bulunmamaktadır.

O halde; doğru sonuca varılabilmesi için öncelikle dava tarihinden 15-20-25 yıl öncesi zaman dilimi içerisinde farklı tarihlere ait en az 3 hava fotoğrafı, bu hava fotoğrafları kullanılarak üretilmiş memleket haritaları ile temin edilebilen en eski ve yeni tarihli uydu fotoğrafları getirtilerek dosya arasına konulmalıdır.

Bundan sonra mahallinde, yerel bilirkişiler ve taraf tanıkları ile bir ziraat ve bir jeodezi ve fotogrametri uzmanından oluşan bilirkişi heyeti aracılığıyla yeniden keşif yapılmalı, yapılacak keşifte, hava ve uydu fotoğrafları üzerinden bilirkişilere bilimsel yöntemlerle (hava fotoğrafı ve memleket haritası ile kadastro paftası ölçeği harita çizim programları aracılığıyla eşitlenerek çekişmeli taşınmazın konumunun çevre parsellerle birlikte harita üzerinde gösterilmesi, hava fotoğrafları ile kadastro paftası çakıştırılıp stereoskop aletiyle) inceleme yaptırılarak;

çekişme konusu taşınmazın öncesinin ne olduğu ve davacı tarafça ne şekilde kullanıldığının belirlenmesine çalışılmalı, uzman ziraat mühendisinden ayrıca; çekişmeli taşınmazın toprak yapısı ile komşu taşınmazların toprak yapısı mukayese edilmek suretiyle taşınmazın toprak yapısı ve niteliğini belirtir ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalıdır.

Raporda taşınmazın imar-ihya işleminin tamamlanıp tamamlanmadığı, tamamlanmışsa dava tarihi ile tamamlanma tarihi arasında ne kadar süre geçtiği hususlarına yer verilmesi ve rapor ekinde taşınmazı değişik yönlerden çekilmiş komşu taşınmazlar ile arasındaki sınırları gösterecek şekilde renkli fotoğrafların eklenmesi istenilmeli, tanık ve yerel bilirkişi ifadeleri de varsa yakın taşınmaz tutanak ve dayanaklarıyla bilimsel esaslara ve maddi bulgulara dayanılarak hazırlanacak söz konusu bilirkişi raporlarıyla denetlenmeli, taşınmazın belediye sınırları içerisinde olması nedeniyle imar planı kapsamında olup olmadığı araştırılarak,

3402 sayılı Kanunun 17. maddesi göz önüne alınarak varsa imar planının onay tarihinden önce 3402 sayılı Yasa'nın 14 ve 17. maddesinde öngörülen koşulların davacı taraf yararına gerçekleşmiş olup olmadığı belirlenmeli, ondan sonra iddia ve savunma çerçevesinde toplanan tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.