Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2014/22285 K.2015/10674

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Davacı Z.. Ö.. vekili kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak K. Köyü çalışma alanında yapılan kadastro sırasında tescil harici bırakılan taşınmaz bölümü hakkında adına tescili istemi ile dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne, hükme dayanak yapılan fen bilirkişisi raporunda (A) harfi ile gösterilen 10200 metrekare, (B) harfi ile gösterilen 3800 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz bölümlerinin davacı adına tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, çekişmeli taşınmaz üzerinde davacı lehine Medeni Kanun'un 713 ve 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 14. maddesinde öngörülen zilyetlikle taşınmaz edinme koşullarının gerçekleştiği kabul edilmek suretiyle hüküm kurulmuş ise de hüküm tarihinden önce yürürlüğe giren 6360 sayılı Kanun gereğince taşınmazın sınırları içinde bulunduğu "Van" İli Büyükşehire dönüştüğünden davalı K. Köyü'nün Tüzel Kişiliği kalktığı halde, taşınmazın bağlı olduğu ilçe belediyesi ile Büyükşehir Belediyesi davaya dahil edilerek taraf koşulu sağlanmadığı gibi, mahkemece yapılan araştırma ve inceleme de hüküm vermeye yeterli değildir.

Keşifte hazır bulunan Harita Mühendisi bilirkişisi tarafından verilen raporda, 1988 tarihli hava fotoğrafına göre (A) ve (B) harfleri ile gösterilen taşınmazların tarım arazisi niteliğinde olmadığı, 2001 tarihli hava fotoğrafına göre ise (A) harfi ile gösterilen taşınmazın tarım arazisi niteliğinde olmadığı, (B) harfi ile gösterilen taşınmazın niteliğinin ise tespit edilemediği, her iki hava fotoğrafında (A) harfi ile gösterilen taşınmazın ortasından geçen derenin belirgin olduğu belirtilmiş;

zirai bilirkişi tarafından verilen raporda ise taşınmazların 20-30 yıldır kullanılan kuru tarım arazisi niteliğinde bulunduğu belirtilmiş olması nedeniyle raporlar arasında çelişki olduğu halde bu çelişki giderilmeden karar verilmiştir. Eksik inceleme ve araştırmayla karar verilemez.

Doğru sonuca ulaşılabilmesi için, öncelikle Büyükşehir Belediyesi ile taşınmazın bağlı bulunduğu İlçe Belediye Başkanlığı'nın davaya dahil edilmesi suretiyle taraf teşkili sağlanmalı, bundan sonra dava tarihinden geriye doğru 15-20-25 yıl öncesine ait üç ayrı evreye ilişkin stereoskopik çift hava fotoğrafları Harita Genel Komutanlığı'ndan, aynı tarihler arasında düzenlenen fotoplan, fotometrik ve fotogrametrik paftalar ise, İl Kadastro Müdürlüğü'nden getirtilerek dosya arasına konulmalı, bundan sonra mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişiler taraf tanıkları,

jeolog bilirkişi, fen bilirkişisi ve 3 kişilik ziraat mühendisleri kurulu huzuruyla keşif yapılmalıdır.

Keşifte nizalı taşınmazın uzman fen bilirkişi raporunda (A) ve (B) harfleri ile gösterilen bölümlerinin geçmişte ne durumda bulunduğu, zilyedinin kim olduğu, ne sıfatla kullanıldığı, kimden kime nasıl intikal ettiği, kim tarafından, ne zamandan beri ne suretle kullanıldığı hususlarında yerel bilirkişi ve tanıklardan maddi olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı, yerel bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel tutanakları ve dayanakları ile denetlenmeli; beyanlar arasındaki çelişkiler, gerektiğinde yüzleştirme yapılmak suretiyle giderilmeli.

3 kişilik ziraat mühendislerinden oluşan bilirkişi kurulundan taşınmazın tarımsal niteliğini bildiren, komşu parsellerle karşılaştırmalı biçimde toprak yapısı, eğimi, bitki deseni ve taşınmazın tüm yönlerinden çekilmiş fotoğrafları ile desteklenmiş, önceki bilirkişi raporlarını da irdeler şekilde ayrıntılı rapor alınmalı, fen bilirkişisine keşif ve uygulamayı denetlemeye elverişli, ayrıntılı rapor ve harita düzenlettirilmeli;

hava fotoğrafları 3 kişilik jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişi kuruluna tevdi edilerek dosya üzerinden, belirtilen tarihlerde çekilmiş stereoskopik çift hava fotoğraflarının stereoskop aletiyle incelemesi yaptırılarak; çekişme konusu taşınmazın, önceki ve şimdiki niteliği, arazinin ekonomik amaca uygun olarak tarım arazisi niteliğiyle kullanılıp kullanılmadığı ve kullanımın hangi tarihten itibaren olduğu konusunda rapor düzenlettirilmeli, temin edilebilen en eski ve en yeni tarihli uydu fotoğrafları getirtilmeli,

bilgisayar programı vasıtasıyla ölçekler eşitlenerek taşınmazın paftası hava ve uydu fotoğrafları üzerinde çakıştırılmak suretiyle gösterilmeli, jeolog bilirkişiden taşınmazın dere yatağından kazanılıp kazanılmadığı, halen aktif dere yatağında kalıp kalmadığı hususlarında ayrıntılı rapor alınmalı, imar ve ihyanın tamamlandığı tarihten dava tarihine kadar 20 yıllık kazanma süresinin dolup dolmadığı belirlenmeli, bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.