Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2014/22330 K.2015/909

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında .... Köyü çalışma alanında bulunan 241 ada 5 ve 8 parsel sayılı 1.959,80 ve 108,86 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlar, dava dışı ..... tarafından davalılar aleyhine Asliye Hukuk Mahkemesinde açılan ve kesinleşen kamulaştırma davaları nedeniyle ..... lehine .... adına tapuya kayıt ve tescil edilmiştir.

Davacı ve davalılar, çekişmeli taşınmazların tespitine esas kamulaştırma kararında belirtilen "taşınmazların tespit edilen kamulaştırma bedellerinin gerçek hak sahibinin belirlenmesine yönelik açılacak mülkiyet davasında belirlenecek hak sahiplerine ödenmesine" ilişkin karar gereğince çekişmeli taşınmazların mülkiyetinin kendileri ile diğer bir kısım mirasçılara ait olduğunun tespiti istemiyle karşılıklı dava açmışlardır.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda davaların reddine karar verilmiş; hüküm, davalı karşı davacı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, davacı ...'nın murisi ....'nın davada yer almayan başka mirasçılarının bulunduğu ve murisin terekesi üzerinde elbirliği mülkiyetinin geçerli olması nedeniyle tüm mirasçıların mecburi dava arkadaşı olup, davacının diğer mirasçılarla birlikte dava açması gerekirken bunu yerine getirmediği gerekçesiyle yazılı şekilde karar verilmiş ise de, yapılan değerlendirme dosya kapsamına ve yasaya uygun düşmemektedir.

Dava, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu gereğince mülkiyeti .... adına tescil edilen taşınmazlarda kamulaştırma öncesi dönemdeki mülkiyetin tespiti istemine ilişkindir. Çekişmeli taşınmazların maliki .... olmakla bu tür davalarda husumetin ....ye yöneltilmesi gerekirken davacı-karşı davacılar birbirleri ile diğer bir kısım gerçek kişileri davalı göstererek dava açmışlardır.

Taraf koşulu, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 114/1-d maddesi gereğince dava şartı olup mahkemelerce re’sen gözetilmesi zorunludur (HMK 115/1).

Bununla birlikte davacı ... tapu kaydına dayanarak, çekişmeli taşınmazların bu kayıtlar gereğince murisi ....'nın sekiz çocuğundan beş erkek çocuğuna intikal ettiğini iddia etmişse de dosyadaki mevcut tapu kayıt ve tedavülleri bu durumu açıklamaktan uzak olduğu gibi söz konusu tapu kayıt ve tedavülleri (....nden gelen, davacının ve dava dışı üçüncü kişilerin ibraz ettiği ve mahkemenin bilirkişi teminiyle aldırdığı kayıtlar) arasında köy, sınır, geldi, gitti, mevki ve malik bilgileri itibariyle çelişkiler mevcuttur.

Hal böyle olunca, mahkemece öncelikle dava dilekçesi ve duruşma günü ....ye tebliğ edilerek taraf koşulu sağlanmalı, davaya karşı savunma ve delilleri sorulup saptanmalı, davacı ...'nın dayandığı tapu kaydının tesis ve tüm tedavülleri yukarıda belirtilen çelişkileri giderir şekilde getirtilmeli,

ayrıca dosyadaki veraset ilamında davacı ...'nın murisi ....'nın ne zaman öldüğü belirlenemediği belirtilerek Medeni Kanun hükümleri doğrultusunda terekesi iştirak halinde kabul edilip mirasçıları ve pay oranları bu doğrultuda tespit edilmişse de dosyada bulunan bir kısım tapu kayıtlarından muris ....'nın 1340 yılında yani Medeni Kanunun yürürlüğünden önce öldüğü anlaşılmakla terekesinin müşterek mülkiyet hükümlerine tabi olduğu göz önünde bulundurulmak suretiyle tüm deliller birlikte değerlendirilip sonucuna göre bir karar verilmelidir.