Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2014/2524 K.2014/1994

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında Çınarardı köyü çalışma alanında bulunan ... ada 24 ve 25 parsel sayılı 17674,47 ve 12011,18 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlar Toprak Tevzi Komisyonunca meradan açılmış olduğundan Hazine adına tespit edilmesi nedeniyle tarla vasfıyla Hazine adına tespit edilmiştir. Davacı H.. A.., kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne, çekişmeli taşınmazların davacı H.. A.. adına tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, toprak tevzi komisyonun tespit yaptığı 1966 yılından geriye doğru 20 yılın üzerinde zilyetliğinin bulunduğu gerekçe gösterilerek hüküm kurulmuş ise de; yapılan araştırma ve inceleme hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır.

Dava konusu taşınmazların Toprak Tevzi Komisyonu çalışmaları sırasında meradan açma olarak belirtilen ... ve ... numaralı tevzii parseli kapsamında kaldığı dikkate alındığında çekişmeli taşınmazların öncesinin mera olup olmadığının tespiti yönünden yapılan araştırma yeterli olmadığı gibi 397 ve 399 numaralı tevzi parselleri hakkında Hazine adına tapu kaydı oluşup oluşmadığının araştırılmaması ve ziraatçi bilirkişinin yetersiz raporu ile yetinilerek karar verilmesi de isabetsizdir.

Doğru sonuca varılabilmesi için, 397 ve 399 sayılı tevzi parselleri hakkında Hazine adına tapu kaydı oluşup oluşmadığı araştırılmalı, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek üç kişilik yerel bilirkişi kurulu, aynı yöntemle belirlenecek taraf tanıkları, sağ olmaları halinde belirtmelik bilirkişileri ile üç kişiden oluşacak ziraatçı bilirkişi kurulu ve fen bilirkişisi hazır olduğu halde çekişmeli taşınmazlar başında yeniden keşif yapılmalıdır.

Keşifte yerel bilirkişi ve taraf tanıklarından çekişmeli taşınmazların Toprak Tevzi Komisyonu çalışmalarından önce ne durumda bulunduğu, kime ait olduğu, kimden nasıl intikal ettiği, kim tarafından, ne zamandan beri ne suretle kullanıldığı, taşınmazların öncesinin mera olup olmadığı hususunda maddi olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı, yerel bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel tutanakları ve dayanakları ile denetlenmeli, dinlenilecek yerel bilirkişi ve tanık sözleri ile kadastro tespitine aykırı sonuçlara ulaşılması halinde;

hazır bulunacak tüm kadastro tespit bilirkişileri tanık sıfatıyla dinlenilerek aykırılıkların giderilmesine çalışılmalıdır.

3 kişilik uzman ziraatçı bilirkişi kurulundan çekişmeli taşınmazların niteliğini bildiren, komşu taşınmazlarla karşılaştırmalı değerlendirmeyi içeren, çekişmeli taşınmazların toprak yapısı, eğimi, bitki örtüsü ve diğer yönlerden komşu mera parselinden nasıl ayrıldığını, aralarında ayırıcı unsur niteliğinde doğal ya da yapay sınır olup olmadığını, öncesinin mera mı, tarım arazisi mi olduğunu açıklayan, çekişmeli taşınmazların değişik yönlerden çekilecek fotoğrafları ile desteklenmiş ayrıntılı rapor alınmalıdır.

Keşfe katılacak fen bilirkişisinden, Hazine adına tapu kaydı varsa kadastro parselleri ile tapu kaydı haristasının çakıştırılarak uygulanmış, yapılacak keşif ve uygulamayı izleyip denetlemeye olanak verir, çekişmeli taşınmazların komşu mera parselleri ile konumu ve ilişkisini gösterir, varsa mera parseli ile çekişmeli taşınmazlar arasında bulunan yapay ya da doğal ayrıcı unsur niteliğindeki sınırın durumunu açıklar yan kesit krokisi eklenmiş ayrıntılı rapor alınmalı, taşınmazların fiili durumuna ilişkin mahkeme gözlemi tutanağa geçirilmeli, bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.