Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2014/2582 K.2015/762

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında .... Köyü çalışma alanında bulunan 119 ada 2 ve 121 ada 9 parsel sayılı sırasıyla 2070 ve 15724 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlar .... Tevzi Komisyonunca oluşturulan tapu kayıtları nedeniyle davalı ... adına tespit edilmiştir. Davacı .... ve arkadaşları irsen intikal, taksim ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak ayrı ayrı dava açmışlardır. Mahkemece dava dosyaları birleştirilerek yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne, çekişmeli 119 ada 2 ve 121 ada 9 parsel sayılı taşınmazların davacıların murisi ölü .... oğlu .... adına tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı ... temsilcisi tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, çekişmeli taşınmazların davacıların zilyetliğinde olduğundan bahisle davanın kabulüne karar verilmiş ise de; yapılan araştırma ve inceleme hüküm kurmak için yeterli bulunmamaktadır. 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 46/1. maddesi, "4753 sayılı Kanun ile ek ve tadilleri uyarınca ... adına kaydedilen taşınmaz mallar bu kanun hükümlerine göre doğan iktisap şartlarına istinaden zilyetleri adına tespit ve tescil olunur" hükmünü içermektedir.

Buna göre, 4753 sayılı Yasa uyarınca ... adına tapuya tescil edilen taşınmazların, öncesi itibariyle özel mülkiyete konu olabilecek yerlerden bulunması ve tescil tarihi itibariyle zilyetleri yararına bu yasa uyarınca (3402 sayılı Yasa 14 vd. maddeleri) kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle mülk edinme koşullarının gerçekleştiğinin anlaşılması halinde zilyetleri adına tescil edilmeleri gerekmektedir.

Ne var ki, mahkemece 3402 sayılı Yasa'nın 46/1. maddesi koşulları yönünden inceleme, araştırma ve değerlendirme yapılmamıştır. Eksik inceleme ve araştırma ile karar verilemez.

O halde, doğru sonuca varabilmek için öncelikle, davalı ...nin tutunduğu, 4753 sayılı Yasa uyarınca tesis edilen tapu kayıtlarının tesisine esas belirtmelik tutanakları araştırılmak, bulunması halinde 1958 yılında yapılan toprak tevzi çalışmaları sırasında bu taşınmaz yönünden herhangi bir kayıt ya da belgenin uygulanıp uygulanmadığı belirlenmek, varsa tesis ve tedavülleri ile birlikte getirtilmek, toprak tevzi çalışmalarından sonra köy halkına ve özellikle davacılar ve maliki evvellerine toprak dağıtımı yapılıp yapılmadığı,

yapılmış ise dağıtım kararı ve cetveli, dağıtım iptal edilmiş ise buna ilişkin karar ve çekişmeli taşınmazlara komşu parsellere ait kadastro tutanak örnekleri ile tespit dayanağı kayıt ve belgeler celbedilmek suretiyle dosya ikmal edilmelidir.

Dosya bu şekilde keşfe hazır hale getirildikten sonra mahallinde, fen bilirkişisi, ziraatçı bilirkişi, yaşlı, tarafsız ve yöreyi iyi bilen üç kişilik yerel bilirkişi kurulu, hayatta iseler belirtmelik tutanağında imzaları bulunan bilirkişiler, taraf tanıkları ve kadastro tespit bilirkişilerinin huzuru ile yeniden keşif yapılmalıdır.

Yapılacak keşif sırasında bilirkişi ve tanıklardan, varsa tevzi çalışmaları sırasında uygulanan kayıt ve belgelerin çekişmeli taşınmazı kapsayıp kapsamadığı, çekişmeli taşınmazın öncesinin ne olduğu, kime ait bulunduğu, kimden kime nasıl intikal ettiği, kim ya da kimler tarafından hangi tarihten itibaren ve ne şekilde kullanıldığı, öncesinin mera, yayla gibi özel mülkiyete konu olamayacak ya da kaçak ve yitik kişilerden kalıp kanunlar uyarınca ...ye intikal eden yerlerden olup olmadığı, ... adına tapu kaydının oluştuğu tarihten geriye doğru davacılar ya da maliki evvellerinin 20 yılı aşkın zilyetliğinin bulunup bulunmadığı,

çekişmeli taşınmazların bulunduğu köyde 4753 sayılı Yasa uyarınca davacılar ya da önceki maliklere toprak dağıtımı yapılıp yapılmadığı, yapılmış ise sonradan iptal edilip edilmediği hususlarında maddi olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı, bilirkişi ve tanık beyanları komşu parsellere ait kadastro tutanakları ve tespit dayanakları olan belgelerle denetlenmelidir.

Bundan sonra toplanmış ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilmeli, davalı ... tapusunun oluştuğu tarihe kadar, Kadastro Kanunu'nun 46/1, 14 ve devamı maddelerinde sözü edilen kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle mülk edinme koşullarının davacı taraf lehine gerçekleşip gerçekleşmediği tartışılmalı ve hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmelidir.

Mahkemece, yukarıda açıklanan şekilde inceleme, araştırma ve değerlendirme yapılmaksızın, yazılı şekilde hüküm kurulması isabetsiz olup, davalı temsilcisinin temyiz itirazları açıklanan nedenlerle yerinde görüldüğünden kabulü ile hükmün BOZULMASINA,