Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2014/2676 K.2014/2643

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sonucu A. Köyü çalışma alanında bulunan 144 ada 30 parsel sayılı 3505,33 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz kadim kullanım nedeniyle kamu orta malı niteliğinde mera vasfıyla sınırlandırılarak özel siciline kaydedilmiştir. Davacılar E.. Ş.., A.. Ş.. ve Ş.. Ş.., irsen intikal ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak özel sicilin iptali ve tescil istemiyle dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kısmen kabulü ile çekişmeli ... ada 30 parsel sayılı taşınmazın fen bilirkişi rapor ve krokisinde (A) harfi ile gösterilen bölümün kuruluk ve arsa vasfı ile davacılar adına tesciline, geriye kalan bölümün mera vasfı ile Hazine adına özel siciline tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine temsilcisi tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, çekişmeli taşınmazın temyize konu (A) harfi ile gösterilen bölümünün tarım arazisi niteliğinde bulunduğu, davacı taraf lehine zilyetlikle mülk edinme şartlarının gerçekleştiği kabul edilmek suretiyle hüküm kurulmuş ise de; yapılan araştırma, inceleme ve uygulama karar için yeterli bulunmamaktadır.

Mahkemece, çekişmeli taşınmazın niteliği ile ilgili yöntemine uygun şekilde mera araştırması yapılmamış, taşınmaz üzerinde sürdürülen zilyetliğin sürüdürülüş biçimi ve süresi araştırılmamış, taşınmazın niteliği ve zilyetlik hususlarında yapılan araştırmada hava fotoğraflarından yararlanılmamıştır.

Sağlıklı sonuca varılabilmesi için, dava konusu taşınmazın tespit tarihi olan 2007 yılından geriye doğru 15-20-25 yıl öncesine ait stereoskopik hava fotoğrafları getirtilip dosya ikmal edildikten sonra mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan komşu köylerde ikamet eden şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişiler, aynı yönteme göre tespit edilecek taraf ve zilyetlik tanıkları, tespit bilirkişileri, jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişi ve 3 kişilik ziraat mühendislerinden oluşan bilirkişi kurulu katılımı ile keşif yapılmalıdır.

Taşınmazın başında yapılacak keşif sırasında yerel bilirkişi ve taraf tanıklarından, taşınmazın temyize konu bölümünün geçmişte ne durumda bulunduğu, kime ait olduğu, kimden nasıl intikal ettiği, kim tarafından ne zamandan beri ve ne suretle kullanıldığı, taşınmazın öncesinin mera, yaylak veya kışlak olup olmadığı, taşınmazın devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden olması halinde imar-ihyaya konu edilip edilmediği, imar-ihyaya konu edilmiş ise ihyanın hangi tarihte başlayıp ne zaman bitirildiği,

etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, 3 kişilik zirai bilirkişi kurulundan, taşınmazın temyize konu bölümünün, geriye kalan ve mera niteliğinde bulunan bölümü ile bütünlük arzettiğini belirten önceki tarihli zirai bilirkişi raporunu irdelemesi istenilmeli, yine bilirkişi kurulundan;

çekişmeli taşınmazın temyize konu bölümünün toprak yapısı ile taşınmazın geriye kalan bölümünün toprak yapısını mukayese eder şekilde taşınmazın temyize konu bölümünün toprak yapısı ve niteliğini belirtir ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı, bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel tutanak ve dayanaklarıyla denetlenmeli, jeodezi ve fotogrametri uzmanı harita mühendisi bilirkişiden yukarıda belirtilen tarihlerde çekilmiş stereoskopik üç adet hava fotoğrafının stereoskop aletiyle incelenmesi neticesinde taşınmazın temyize konu bölümünün incelenen 3 adet fotoğrafa göre sınırlarının ve niteliğinin belirlenmesi,

en geç tespit tarihi itibarı ile temyize konu bölüm üzerinde imar-ihyanın tamamlanıp tamamlanmadığının tespit edilmesi istenilmeli, taşınmazın temyize konu bölümünü tüm yönlerinden gösterir fotoğrafları çektirilmeli, fen bilirkişiye keşfi takibe imkan verir ve denetime elverişli kroki ve ayrıntılı rapor düzenlettirilmeli, bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.