Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2014/4262 K.2014/3077

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Davacı Hazine vekili; mülkiyeti Hazineye ait 123 ada 1 parsel sayılı taşınmazın, davalı K. Belediye Başkanlığının 17.08.2005 tarih ve 10 sayılı Encümen Kararı uyarınca imar uygulamasına tabi tutularak 151 ada 2 sayılı imar parselinin oluşturulduğunu, ancak anılan imar düzenlemesinin idari yargı yerinde iptal edildiğini ve böylece imar parselinin sicil kaydının yolsuz tescil durumuna düştüğünü ileri sürerek, 151 ada 2 parsel sayılı taşınmazın tapu kaydının iptali ile 123 ada 1 sayılı parselin imar öncesi eski haline (imar öncesi kadastral durumuna) dönüştürülmesi ve Hazine adına tescili istemiyle dava açmıştır.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda “davanın kabulüne. Adana İli, Ceyhan İlçesi, K. Köyünde kain 151 ada 2 nolu parselin tapu kaydının iptaline ve imar uygulamasına tabi tutulan 123 ada 1 parselin kadastral mülkiyet durumunun ihyasına, (eski haline getirilmesine) ve Hazine adına tapuya tesciline” karar verilmiş; hüküm, davalı Belediye vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, kadastral parselin ihyasına yönelik tapu iptal ve tescil isteğine ilişkindir. Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir. Dosya içeriği ve toplanan delillerden; çekişme konusu 123 ada 1 parsel sayılı taşınmazın, Hazine adına kayıtlı iken, davalı K..

B..nin 17.08.2005 tarih ve 10 sayılı Encümen kararı uyarınca başka birçok parselle birlikte imar uygulamasına tabi tutulduğu; ancak davacı Hazinenin açtığı dava sonucu Adana 2. İdare Mahkemesi’nin 10.02.2009 tarih ve 2009/111 Esas, 2009/133 Karar sayılı ilamıyla bu düzenlemenin iptaline karar verildiği ve hükmün kesinleştiği anlaşılmaktadır.

Davacı Hazine, eldeki davada, 123 ada 1 parsel sayılı taşınmazın anılan düzenlemeyle 151 ada 2 sayılı imar parseli olup, idari yargı yerinde verilen iptal kararıyla bu imar parselinin sicil kaydının dayanaksız hale geldiğini belirterek. 151 ada 2 sayılı imar parselinin tapu kaydının iptali ile 123 ada 1 sayılı parselin imar uygulaması öncesi durumuna dönüştürülmesini ve Hazine adına tescilini istemiştir.

Ne var ki, mahkemece yapılan uygulama ve alınan bilirkişi heyeti raporunun hükme yeterli ve elverişli olduğu söylenemez.

Gerek rapor eki krokiden, gerekse dosyada mevcut uygulama paftasından; ihyası istenilen 123 ada 1 parsel sayılı taşınmazın sınırları üzerinde imar düzenlemesiyle, 146 ada 3, 4 ve 5 sayılı imar parsellerinin oluşturulduğu izlenimi edinilmekte olup; bilirkişilerce 123 ada 1 sayılı parselin sınırları üzerinde hangi imar parsellerinin ne kadarlık kısımlarının kaldığı yönünde bir inceleme ve değerlendirme yapılmamıştır.

Bilindiği üzere; kadastral parselin ihyası yani tapu kaydının imar uygulaması öncesi eski hale getirilmesi; hükmün, ihyası talep edilen parsel üzerinde oluşturulan tüm alanları (imar parselleri, yol, park vs. dahil olmak üzere hepsini) kapsaması halinde mümkündür. Hemen belirtilmelidir ki, taraf teşkili dava şartlarındandır ve re’sen gözetilmesi gerekir.

Öte yandan; imar parsellerinin dayanağı olan imar uygulamasının iptaline ilişkin kararın kesinleşmesiyle, imarla oluşan sicil kayıtlarının hukuki dayanağının ortadan kalkacağı ve illetten mücerret hale gelerek yolsuz tescil durumuna düşecekleri tartışmasızdır.

Eldeki davada da kadastral parselin ihyası istenildiğine göre; mahkemece, öncelikle ihyası talep edilen 123 ada 1 sayılı parselin çap kapsamı içerisinde kalan tüm imar parsellerinin ve bunların kayıt maliklerinin tespit edilerek, dava dışı malikler bulunması halinde tamamının davada yer almalarının sağlanması, böylece taraf teşkili temin edildikten sonra, iddia ve savunmalar doğrultusunda araştırma ve inceleme yapılması; ondan sonra bir karar verilmesi gerekirken, anılan hususlar gözetilmeksizin yazılı olduğu üzere hüküm kurulmuş olması doğru değildir.

Diğer taraftan; yargılama sırasında davalı Belediyece, imar uygulamasının idari yargı yerinde iptal edilmiş olması nedeniyle “geri dönüşüm imar uygulaması yapılmasına” ilişkin 26.09.2012 tarih ve 17 sayılı Encümen Kararı alınmış olup; bu kararının infaz edilmesi, başka bir ifadeyle kadastral parselin ihyası halinde davanın konusuz kalacağı açıktır.

O halde; anılan encümen kararı uyarınca işlem yapılıp yapılmadığının ve kararın sicile yansıyıp yansımadığının araştırılması, varılacak sonuç çerçevesinde bir karar verilmesi gerekirken, bu husus göz ardı edilerek sonuca gidilmiş olması da isabetsizdir.