Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2014/5244 K.2014/10029

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca duruşmalı olarak incelenmesi istenilmekle; duruşma için belli edilen gün ve saatte temyiz eden M. A.E. vekili Avukat F. B. I. ile aleyhine temyiz istenilen Hazine vekili Avukat G.Ş. geldiler. Gelenlerin yüzlerine karşı duruşmaya başlandı. Tarafların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmanın bittiği bildirildi. Süresi içinde inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu. GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:-

Davacı M.. E.. vekili 01.02.2012 tarihli dava dilekçesi ile Merkez A.Köyü K. mevkiinde bulunan ve kadastro çalışmaları sırasında tutanak düzenlenmeyerek tescil harici bırakılan 4.947,58 metrekare yüzölçümündeki taşınmazın davacı adına tescili istemiyle dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı M.. E.. vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece; davacının 2003 yılında Milli Emlak Müdürlüğüne başvurarak tapulu taşınmazları arasında bulunan Hazineye ait yaklaşık 7-8 dönüm taşınmazı almak istediğini bildirdiği, kendisi için belirlenen ecrimisili ödediği, ecrimisil ödeyen kişinin asli zilyet olarak kabulünün mümkün olmadığı ve bu şekilde davacı yararına edinme koşullarının oluşmadığı kabul edilerek karar verilmiş ise de; mahkemece yapılan araştırma, inceleme ve uygulama karar vermeye yeterli bulunmamaktadır.

Dosya içindeki tapu kayıtlarının incelenmesinden, davacının çekişmeli bölüme sınır olan ... parsel sayılı taşınmazları 29.12.1986 tarihinde satın aldığı anlaşılmaktadır. Davacı tarafından 01.02.2012 tarihli dava dilekçesi ile, kendisine ait olan taşınmazların arasında kalan ve kadastro sırasında tespit dışı bırakılmış bölüm hakkında dava açılmıştır.

Davacının bitişik bölümleri satın alma tarihi ile dava tarihi arasında zilyetlikle edinmeye yeter 20 yıllık sürenin geçmiş olması nedeniyle; davacının çekişmeli bölüm üzerindeki zilyetliğinin başlangıç tarihi ile sürdürülüş şekli ve süresini belirlemek zorunlu olmaktadır. Bu hususlarda; mahallinde yapılan keşifte dinlenen yerel bilirkişi ve tanıkların sözleri ile dosyaya sunulan uzman bilirkişi raporları karar vermeye yeterli bulunmamaktadır.

Ayrıca, davacının çekişmeli bölümü satın almak için idareye başvurduğuna ve ecrimisil ödediğine ilişkin belgeler dosyaya sunulmuş ise de; bu belgeler dosyadaki diğer delillerle birlikte değerlendirilmeden karar verilmesinde isabet bulunmamaktadır. Eksik araştırma, inceleme ve uygulama ile karar verilemez.

Doğru sonuca ulaşılabilmesi için; öncelikle karar tarihinden sonra yürürlüğe giren 6360 sayılı Kanun gereğince Muğla İlinde, sınırları il mülki sınırları olmak üzere aynı adla Büyükşehir Belediyesi kurulmuş ve bu ilin il belediyesinin Büyükşehir Belediyesine dönüşmüş olup,bağlı ilçelerin mülki sınırları içinde yer alan köylerinde tüzel kişiliği kaldırılmış ve mahalle olarak bağlı bulunduğu ilçenin belediyesine katılmış olması nedeniyle davalı A.

Köyü'nün Tüzel Kişiliği de son bulmuş olduğundan, Muğla Büyükşehir Belediye Başkanlığı ile ilgili ilçe belediye başkanlığı davaya dahil edilerek taraf teşkili sağlanmalı, bundan sonra üç kişiden oluşacak yerel bilirkişi kurulu ve tarafların bildirecekleri zilyetlik tanıkları ile üç kişiden oluşacak ziraatçı bilirkişi kurulu, jeodezi veya fotogrametri uzmanı bilirkişi ve fen bilirkişi hazır olduğu halde mahallinde yeniden keşif yapılmalıdır.

Yapılacak keşifte; yerel bilirkişi kurulu ve taraf tanıklarından çekişmeli bölümün kim veya kimler tarafından, hangi tarihten beri ve ne şekilde kullanıldığı gibi hususlar tek tek ve olaylara dayalı olarak sorulup saptanmaya çalışılmalıdır. Yerel bilirkişi kurulu ve taraf tanıklarının beyanları arasında doğabilecek çelişkiler, gerektiğinde yüzleştirme yapılarak yöntemince giderilmeye çalışılmalıdır.

Keşfe katılacak ziraatçı bilirkişi kurulundan; çekişmeli bölümün tarımsal niteliğini bildirir, çekişmeli bölüm üzerinde sürdürülen zilyetliğin başlangıcı ile şekli ve süresini irdeler; eğim, toprak yapısı ve bitki deseni yönlerinden komşu taşınmazlarla karşılaştırmalı değerlendirmeyi içerir; gerektiğinde çekişmeli bölümün değişik yönlerinden çekilecek fotoğraflarla desteklenmiş ayrıntılı rapor alınmalıdır.

Yine; keşfe katılacak jeodezi veya fotogrametri uzmanı bilirkişiye çekişmeli bölümün dava tarihinden geriye doğru 15, 20 ve 25 yıl önce çekilmiş hava fotoğrafları üzerinde stereoskopik aletlerle inceleme yaptırılarak, çekişmeli bölüm üzerindeki zilyetliğin başlangıç tarihi, bölümün imar ve ihyasının tamamlandığı tarih ile bu bölüm ve zilyetliğin sürdürülüş şekli hususlarında değerlendirmeyi içerir, hava fotoğrafları ile çekişmeli bölümü gösteren haritayı çakıştırmalı şekilde gösteren ayrıntılı rapor alınmalıdır.

Keşfe katılacak fen bilirkişisinden, yapılacak keşif ve uygulamaları izleyip denetlemeye olanak verir, yerel bilirkişi ve tanıklarca gösterilen sınırlar işaretlenmiş ayrıntılı rapor alınmalıdır. Bundan sonra toplanan ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek bir karar verilmelidir.

Bu değerlendirme yapılırken; davacının çekişmeli bölüm için ecrimisil ödemesinin, davacının çekişmeli bölüm üzerinde hiçbir üstün hak talebi olmadan bu hakkı elde etmek üzere mi yapıldığı; yoksa davacının çekişmeli bölüm üzerinde hak talebi bulunduğu halde, edinmeye yeter zilyetlik süresinin dolmadığı dönemde bir an önce bu hakka kavuşma iradesi veya idarenin zorlaması karşısında mı yapıldığı hususları dosyadaki bilgi ve belgelere göre tartışılıp değerlendirilmelidir.

Eksik araştırma, inceleme ve uygulama sonucunda karar verilmesi isabetsiz olup, davacı vekilinin temyiz itirazları, açıklanan nedenlerle yerinde görüldüğünden kabulü ile hükmün BOZULMASINA, Yargıtay duruşması için belirlenen 1.100,00 TL vekalet ücretinin Hazineden alınarak duruşmada kendisini vekil ile temsil ettiren davacı tarafa verilmesine,