Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2014/6743 K.2014/9165

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sonucu K.. Köyü çalışma alanında bulunan .. ada .. parsel sayılı 23.652,09 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden olması nedeniyle ırmak yatağı vasfıyla Hazine adına tespit ve tescil edilmiştir. Davacı H.. Ş.., satın alma ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak tapu iptal ve tescil istemiyle dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulü ile çekişmeli taşınmazın Hazine adına olan tapu kaydının iptali ile davacı H.. Ş.. adına tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Çekişmeli taşınmazın ırmak yatağı vasfı ile Hazine adına tescil edildiği anlaşılmaktadır. Davacı, imar-ihya ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetlik hukuki nedenlerine dayanarak tapu iptali ve tescil isteğinde bulunmuştur.

Mahkemece, çekişmeli taşınmazın özel mülkiyete konu tarım arazisi niteliğinde bulunduğu davacı lehine zilyetlikle mülk edinme şartlarının da gerçekleştiği kabul edilmek suretiyle hüküm kurulmuş ise de; yapılan araştırma, inceleme ve uygulama karar için yeterli bulunmamaktadır.

Sulh Hukuk Mahkemesince yapılan keşifte mahalli bilirkişiler ile tutanak tanığı taşınmazın ırmak yatağı olduğunu beyan etmelerine karşın, Asliye Hukuk Mahkemesince yapılan keşifte ise mahalli bilirkişiler taşınmazın tarım arazisi olarak kullanıldığını söylemişlerdir. Mahkemece beyanlar arasındaki bu çelişki giderilmeden, jeolog bilirkişiden de rapor alınmadan karar verilmiştir. Eksik inceleme ile hüküm kurulamaz.

O halde sağlıklı bir yargıya ulaşmak için 2006 yılından geriye doğru 15-20-25 yıl öncesine ait (1980-1985-1990 yılları gibi) ait dava konusu taşınmazın stereoskopik hava fotoğrafları Harita Genel Komutanlığından tarihleri açıkça yazılmak suretiyle istenilerek dosya arasına konulmalıdır.

Bundan sonra, 2 kişilik ziraat mühendisi, 1 jeoloji mühendisi ile jeodezi ve fotogrametri mühendisinden oluşacak bilirkişi heyeti aracılığıyla yapılacak keşifte, belirtilen tarihlerde çekilmiş stereoskopik hava fotoğraflarının stereoskop aletiyle inceleme yaptırılarak;

çekişme konusu taşınmaz hava fotoğraflarında gösterilmeli, bu yerin önceki ve şimdiki niteliğinin, imar-ihyaya en erken ne zaman başlanıldığının ve tamamlandığının, arazinin ekonomik amacına uygun olarak tarım arazisi niteliğiyle zilyetliğine ne zaman başlanıldığının belirlenmesine çalışılmalı, taşınmazın değişik yönlerinden fotoğrafları çektirilmeli, tanık ve yerel bilirkişi ifadeleri de bilimsel esaslara ve maddi bulgulara dayanılarak hazırlanan söz konusu bilirkişi raporuyla denetlenmeli, beyanlar arasındaki çelişki gerektiğinde yüzleştirme yapılmak suretiyle giderilmeli,

zeminin zirai faaliyete konu olup olmadığı hususu özellikle irdelenmeli, taşınmazın ırmak yatağı olup olmadığı, ırmaktan elde edilip edilmediği hususlarında teknik bilirkişiden rapor alınmalı ve ondan sonra iddia ve savunma çerçevesinde toplanan tüm deliller birlikte değerlendirilerek karar verilmelidir.