Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2014/6956 K.2014/7841

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında, E.. Köyü çalışma alanında bulunan, ..ada.. parsel sayılı 12.257,00 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, irsen intikal ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle davalılar T.. G.. ve arkadaşları adına tespit edilmiştir. Davacı C.. Y.., irsen intikal ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davacının verilen kesin süreye rağmen gider avansını yatırmadığından davanın dava şartı yokluğu nedeniyle reddine, çekişme konusu .. ada .. parsel sayılı taşınmazın tespit gibi tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm, davacı C.. Y.. tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, davanın verilen kesin süre içinde gider avansı yatırılmadığından reddine ve çekişmeli ..ada ..parsel sayılı taşınmazın tespit gibi tesciline karar verilmiş ise de verilen hüküm usul, yasa ve dosya kapsamına uygun bulunmamaktadır. Mahkemece davacı tarafa gider avansını yatırmak üzere iki haftalık kesin süre verilmesine rağmen bu kesin süre içerisinde istenilen avans yatırılmadığından davanın HMK'nın 115/2. maddesi gereğince reddine karar verilmiştir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 12.12.2012 tarih 2012/9- 1170-1172 Esas ve Karar sayılı ilamında, “uyuşmazlığa konu davanın 1086 sayılı HUMK'nın yürürlükte bulunduğu dönemde açılmış bulunması halinde dilekçelerin teati aşaması geçip, tahkikat aşamasına geçilmiş olması gözetilerek, bu aşamada sadece HMK’nın 324. maddesi uyarınca delil avansı istenebileceği" belirtilmiştir.

1086 sayılı HUMK'da düzenlenmeyen "gider avansı" alınması uygulaması, hukuk yargılamamıza 6100 sayılı HMK'nın 114/g ve 120. maddeleri ile getirilmiş ve bir dava şartı olarak düzenlenmiştir. HMK'nın 120/1. maddesi uyarınca gider avansı, dava açılırken ödenmek zorundadır.

Davanın başlangıcında ödenen avansın yargılama sırasında eksilmesi ve kalan avansın yeterli olmadığının anlaşılması halinde, Yasa'nın 120/2. maddesi uyarınca kesin süre verilerek eksiliğin tamamlanması gerekmektedir.

Gider avansı, davanın açılması sırasında ödenmesi gereken bir avans olmakla, 1086 sayılı HUMK'nın yürürlükte bulunduğu dönemde açılan davalarda, gider avansı söz konusu olmayacağından, başlangıçta alınmayan gider avansının HMK'nın 120/2. maddesi uyarınca tamamlatılmasından da söz edilemez.

Başka bir anlatımla, 1086 sayılı HUMK'nın hükümlerinin yürürlükte bulunduğu dönemde açılan davalarda, 6100 sayılı HMK'nın 114, 115 ve 120. maddelerinde yer alan gider avansına ilişkin hükümlerin uygulama olanağı bulunmamaktadır. Bu tür davalarda ancak, koşulları bulunduğu taktirde HMK'nın 324. maddesine göre özel hüküm niteliğinde bulunan Kadastro Kanunu'nun 36. maddesinde düzenlenen "delil avansı" hükümlerinin uygulanması mümkün bulunmaktadır.

Somut olayda; dava HMK'nın yürürlüğe girmesinden önce, 01.05.2006 tarihinde açıldığı halde, mahkemece 13.02.2012 tarihli duruşmada davacı tarafa gider avansı yatırmak üzere iki haftalık kesin süre verilerek, bu süreye uyulmadığı gerekçesiyle ve HMK'nın gider avansına ilişkin hükümleri uygulanmak suretiyle yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz olup, davacı C..