Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2014/7095 K.2014/9206

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ: Davacı M.. C.., M. Köyü çalışma alanında bulunan ve kadastro sırasında tespit harici bırakılan taşınmaz bölümü hakkında satın alma ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak tescil istemiyle dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı M.. C.. tarafından temyiz edilmiştir.

Dava; kadastro çalışmaları sırasında tespit harici bırakılan taşınmaz bölümünün 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 14, 17 ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 713. maddeleri uyarınca tapuya tescili istemine ilişkindir.

07.05.2010 tarihli fen bilirkişisi raporunda (A) harfi ile gösterilen 10.98 metrekare yüzölçümündeki bölümün . parsel sayılı tapulu taşınmaz içerisinde kaldığı ve tapuda kayıtlı taşınmazların kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanılarak kazanılmayacağı 4721 sayılı Medeni Kanun'un 713/1. maddesinde hüküm altına alındığına göre. (A) harfi ile gösterilen bölüm yönünden davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmamaktadır.

Ancak aynı fen bilirkişisi raporunda (B) harfi ile gösterilen 837.13 metrekarelik bölüm yönünden, taşınmazın tespit harici bırakılma nedeninin kesin olarak belirlenemediği, gelen yazı cevabına göre "hamam suyu ve yol" olarak bırakılan bölümde kaldığı ve bu nitelikteki yerlerin tescile tabi olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş ise de; bu bölüm yönünden yapılan değerlendirme hatalı, araştırma ve inceleme de karar için yeterli bulunmamaktadır.

“Yol” olarak tespit harici bırakılan yerlerin emek ve masraf sarfı suretiyle imar-ihya işlemlerinin tamamlanmasını müteakip, kazanmayı sağlayacak zilyetlik süresinin geçmesi şartıyla kazanılması mümkündür. Bu nedenle mahkemece yapılan değerlendirme yerinde değildir.

Bunun yanında, çekişmeli (B) harfi ile gösterilen bölümün imar planı içerisinde kaldığı dosyaya gönderilen cevabi yazılardan anlaşılmakta olup mahkemece imar planının onay tarihi ilgili belediyeden sorulmamış, yapılan keşifte bir mahalli bilirkişi bir tanık dinlenerek bunların hüküm için yeterli olmayan beyanları ile yetinilerek ve ayrıca hava fotoğrafları üzerinde inceleme yapılmaksızın karar verilmiştir.

Bir arazinin kullanım süresi ile niteliğini ve üzerindeki imar-ihya işlemlerinin tamamlandığı tarihi en iyi belirleme yöntemi hava fotoğraflarıdır. Hava fotoğraflarının en az üç ayrı zamana ilişkin olması gerekir.

Bu konuda sağlıklı bir yargıya ulaşmak için çekişmeli taşınmazın imar planlarının onaylandığı (dava tarihi imar planın onay tarihinden önce ise dava tarihinden) tarihten geriye doğru 15-20-25 yıl öncesine ait stereoskopik hava fotoğraflarının dosya arasına konulması ve bu fotoğrafların stereoskopla incelenmesi gerekir.

Stereoskopik çift hava fotoğrafı, bir stereoskop altında incelendiğinde arazinin üç boyutlu görülmesi, taşınmazın çekim tarihindeki sınırlarının ve niteliğinin belirlenebilmesi, bu yolla ekilemeyen alanların net bir biçimde tespitinin yapılabilmesi mümkündür. Mahkemece hava fotoğrafları temin edilerek jeodezi veya fotogrametri uzmanı harita mühendisi bilirkişiye incelettirilmek suretiyle uyuşmazlığın çözüme kavuşturulabilmesi için gerekli bulunan inceleme yaptırılmamıştır.

Bu şekilde eksik araştırma ve incelemeye dayalı olarak hüküm kurulamaz. Hal böyle olunca, öncelikle çekişmeli taşınmazın içerisinde yer aldığı imar planının onay tarihi ilgili belediyeden sorulmalı, çekişmeli taşınmazın dava ya da imar planı onay tarihinden geriye doğru yukarıda belirtilen şekilde üç farklı tarihe ait hava fotoğrafları Harita Genel Komutanlığından tarihleri açıkça yazılmak suretiyle istenilerek dosya arasına konulmalıdır.

Dosya bu şekilde keşfe hazır hale getirildikten sonra; yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişilerle; taraf tanıkları, üç kişilik ziraat mühendisi bilirkişi kurulu, fen bilirkişisi, jeodezi veya fotogrametri uzmanı harita mühendisinden oluşacak bilirkişi heyeti aracılığıyla yapılacak keşifte, belirtilen tarihlerde çekilmiş stereoskopik çift hava fotoğraflarının stereoskop aletiyle yukarıdaki açıklamalar doğrultusunda jeodezi veya fotogrametri uzmanı harita mühendisine incelemesi yaptırılarak;

çekişme konusu taşınmaz hava fotoğraflarında gösterilmeli, bu yerin önceki ve şimdiki niteliğinin, imar-ihyaya en erken ne zaman başlanıldığının ve tamamlandığının, arazinin ekonomik amacına uygun olarak tarım arazisi niteliğiyle zilyetliğine ne zaman başlanıldığının belirlenmesine çalışılmalı, ziraatçi bilirkişi kurulundan taşınmazın mevcut ve geçmişteki niteliği, üzerindeki bitki örtüsü ve toprak yapısı hususlarında taşınmazın farklı yönlerden çekilmiş fotoğraflarının da yer aldığı,

fen bilirkişinden ise taşınmazı komşu parseller ile birlikte gösteren keşfi takibe elverişli krokili rapor alınmalı, yerel bilirkişi ve tanıklardan taşınmazın öncesi, niteliği, zilyetliğin başlangıcı, sürdürülüş biçimi ve davaya da imar planı onay tarihine kadar davacı yararına 20 yıllık kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği süresinin dolup dolmadığı hususlarında olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı, tanık ve yerel bilirkişi ifadeleri bilimsel esaslara ve maddi bulgulara dayanılarak hazırlanan söz konusu bilirkişi raporuyla denetlenmeli,

daha sonra iddia ve savunma çerçevesinde toplanan tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir. Belirtilen ilkelere uygun olmayacak şekilde hatalı değerlendirme, eksik araştırma ve inceleme ile karar verilmesi isabetsiz olup, davacı M..