Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2014/7652 K.2014/6520

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

Yargıtay bozma ilamında özetle; “çekişmeli taşınmazın sınırında mera olduğu açıklanarak yöntemine uygun şekilde mera araştırması yapılması” gereğine değinilmiştir. Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne, çekişmeli K.. Köyü 122 ada 104 parsel sayılı taşınmazın uzman teknik bilirkişinin krokili raporunda (A) ve (B) harfleri ile gösterilen toplamda 9.362,49 metrekarelik bölümün davacı A.. Ö.. adına aynı ada son parsel numarası verilerek tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı H.. H.. vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Bozma ilamına uyulmakla, taraflar yararına usuli müktesep hak oluşur. Bu hakkın zedelenmemesi için bozma ilamında işaret edilen hususların eksiksiz olarak yerine getirilmesi zaruridir.

Ne var ki, Mahkemece, her ne kadar çekişmeli taşınmaz bölümleri üzerinde davacı taraf yararına zilyetlikle iktisap şartlarının gerçekleştiği kabul edilmek suretiyle hüküm kurulmuş ise de: hükmüne uyulan bozma ilamında değinildiği halde dava konusu çekişmeli taşınmaz bölümlerinin yakınında bulunan taşınmazların tespit tutanakları varsa tüm dayanaklarıyla birlikte getirtilmemiş, yerel bilirkişilerden taşınmazın öncesinin kadim mera olup olmadığı konusunda ayrıntılı beyan alınmamış, zirai bilirkişi kurulu raporunda taşınmaz bölümleri üzerinde sürdürülen zilyetliğin başlangıç yılı ve şekli hususlarına değinilmemiş,

komşu mera taşınmazı ile aralarında ayırıcı unsur bulunduğu beyan olunmasına rağmen taşınmaza ait fotoğraflara bu unsurlar işlenmemiş olması nedeniyle yapılan araştırma ve inceleme hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır.

Doğru sonuca ulaşılabilmesi için; çekişmeli taşınmaza yakın komşu parsellerin onaylı tutanak örnekleri ve dayanağı olan belgeler ile kadastro tespit tarihi olan 2005 yılından önceki zilyetlik durumunun tespiti amacıyla bu tarihten 20 yıl öncesini 5'er yıllık periyotlar halinde (1980, 1985 ve 1990 yılları) tespit gününe kadar gösterecek şekilde 3 farklı tarihe ait yüksek çözünürlükle hava fotoğrafları ile temin edilebilen en eski tarihli uydu fotoğrafları getirtilip, dosya tamamlandıktan sonra taşınmazın bulunduğu yerde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, komşu köylerde ikamet edip,

davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek üç kişilik yerel bilirkişi kurulu ve aynı yöntemle belirlenecek taraf tanıkları ve tüm tespit bilirkişileri, 3 kişiden oluşan ziraat mühendisi, jeodezi ve fotogrametri uzmanı bilirkişiden oluşacak bilirkişi kurulu huzuruyla yeniden keşif yapılmalı, taşınmazın öncesinin geleneksel biçimde kullanılan kadim mera olup olmadığı, çekişmeli taşınmaz ile komşu parseller arasında ve taşınmazın (A) ve (B) harfleri ile gösterilen bölümleri arasında ayırıcı nitelikte unsur bulunup bulunmadığı,

mahkemenin taşınmaz içindeki talebe konu bölümler ve çevresi ile ilgili gözlemi tutanağa geçirilmeli, taşınmazın geçmişte ne durumda bulunduğu, kime ait olduğu, kimden nasıl intikal ettiği, kim tarafından, ne zamandan beri, ne suretle kullanıldığı, öncesinin mera, yaylak veya kışlak olup olmadığı,

davacı tarafından kullanıldığı iddia edilen bölümün niteliği ve sürdürüldüğü iddia olunan zilyetliğin ekonomik amaca uygun olup olmadığı hususlarında yerel bilirkişi ve tanıklardan maddi olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı, yerel bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel tutanakları ve dayanakları ile denetlenmeli, beyanlar arasındaki çelişkiler, gerektiğinde yüzleştirme yapılmak suretiyle giderilmeli, ziraat mühendislerinden oluşan bilirkişi kurulundan komşu parsellerle ve talebe konu bölümlerin birbiriyle karşılaştırılmalı biçimde çekişmeli taşınmazların toprak yapısı, eğimi,

bitki deseni ve talebe konu bölümlerin birbiriyle nasıl ayrıldığını açıklayıp, tarımsal niteliklerini belirten, taşınmazların değişik yönlerden çekilmiş ve üzerinde komşu parseller ile ayırıcı unsurların işaretlemesi yapılmış fotoğrafları ile desteklenmiş ayrıntılı rapor alınmalı, çekişme konusu taşınmazın kadastro paftasındaki konumu bilgisayar programı aracılığıyla uydu ve hava fotoğraflarına aktarılmalı, dava konusu edilen bu yerin 2005 tarihinden 20 yıl önceki ve hali hazırdaki niteliği, konumunu, bitki örtüsü,

ekonomik amacına uygun olarak zilyetliğin var olup olmadığı var ise ne zaman başlayıp ne zamandır devam ettiğinin belirlenmesine çalışılmalı, fotogrametri uzmanına belirtilen tarihlerde çekilmiş hava fotoğrafı üzerinde stereoskop aleti ile inceleme yaptırılmalı, tanık ve yerel bilirkişi ifadeleri de bilimsel esaslara ve maddi bulgulara dayanılarak hazırlanan söz konusu bilirkişi raporlarıyla denetlenmeli, bundan sonra tüm deliller birlikle değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.