Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2014/7966 K.2015/968

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında .... Mahallesi çalışma alanında bulunan 143 ada 5 parsel sayılı 494,89 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz Asliye Hukuk Mahkemesinde dava konusu olduğundan söz edilerek ve taşınmaz üzerindeki binanın ...'e ait olduğu beyanlar hanesinde belirtilerek malik hanesi açık bırakılmak suretiyle tespit edilmiştir.

Davacı ... tarafından davalı ... aleyhine Asliye Hukuk Mahkemesinde açılan elatmanın önlenmesi davası, davaya konu olan parsel hakkında tutanak düzenlenmiş olması nedeniyle Kadastro Mahkemesine aktarılmıştır.

Kadastro Mahkemesinde, çekişmeli parsel tutanağı ile aktarılan dava dosyası birleştirilerek yapılan yargılama sonunda davacı Belediye Başkanlığının davalı aleyhine açmış olduğu davanın reddine, asli müdahil ...'nun talebinin reddine, asli müdahil ...'in davasının kabulü ile çekişmeli 143 ada 5 parsel sayılı, 494,89 m² yüzölçümündeki fen bilirkişi raporunda turuncu renklerle gösterilen taşınmazın kadastro tutanağında belirtilen niteliği ile ... adına tapuda tespit ve tesciline karar verilmiş; hüküm, davacı ... vekili ve ....

Müdahil ... vekili olan eşi ... tarafından temyiz edilmiştir.

1- Asli müdahil ... vekili olan eşi ...'nun temyizi yönünden yapılan incelemede;

Mahkemece kararı temyiz eden asli müdahil ... vekili ...na 30.05.2012 tarihli muhtıra gönderilerek 7 günlük kesin süre içerisinde temyiz harç ve giderlerin ödenmesi istenilmiş, aksi halde temyiz isteminden vazgeçmiş sayılacağı hususu da ihtar olunmuş, usulüne uygun şekilde düzenlenen muhtıra asli müdahil ...'na 23.07.2012 tarihinde tebliğ edilmesine rağmen, asli müdahil ... ve vekili ... temyiz harç ve giderlerini mahkeme veznesine yatırmamıştır. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 12.04.2006 tarih ve 2006/4-255 Esas, 2006/153 Karar sayılı kararında da açıklandığı üzere; hükmü temyiz edilen yerel mahkemenin eksik temyiz harç ve giderlerinin ödenmesi için hükmü temyiz eden tarafa tebliğ ettiği muhtıra gereklerinin kanuni süre içerisinde yerine getirilmemiş olması nedeniyle

Asli müdahil ... vekili olan eşi ...'nun kararı temyiz etmemiş sayılmasına,

2- Davacı ... vekilinin temyiz itirazları yönünden yapılan incelemede. Mahkemece çekişmeli 143 ada 5 parsel sayılı taşınmaz üzerinde tespit tarihinde zilyet olan asli müdahil ... yararına 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 14. maddesi hükmünde öngörülen kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği ile taşınmaz edinme koşullarının gerçekleştiği gerekçe gösterilerek hüküm kurulmuş ise de; mahkemece yapılan araştırma ve inceleme hüküm vermeye yeterli değildir.

Dosya içeriğine göre; yerel bilirkişi ve tanık beyanları soyut nitelikte, somut olaylara dayanmayan sözlerden ibaret olduğu gibi taşınmazın tespit tarihinden öncesinde taşınmazın niteliğini, kullanım şeklini, kimin ne zamandan beri ne amaçla kullandığını, bu kullanımın ekonomik amaca uygun olup olmadığını, taşınmazın kazandırıcı zamanaşımı ile kazanılacak yerlerden olup olmadığını belirlemeye elverişli de değildir.

Diğer yandan çekişmeli taşınmazın edinme sütununda evveliyatının mezarlık olduğu ve sonrasında arsa haline getirildiği açıklanmasına ve keşif sırasında bu durumun aksi belirlenmesine rağmen tutanak bilirkişileri dinlenmemiş, keşifte çekişmeli taşınmazlara komşu olan taşınmazların dayanak kayıtları yöntemince mahalline uygulanmamış, fen bilirkişi raporunda da sınırlar harita üzerine işaretlettirilmek suretiyle gereken denetleme yapılmamış, asli müdahil ...'in müdahale dilekçesinde taşınmazı 200 m2 olarak tanımlaması,

satış senedinin de miktarının 200 m2 olarak bildirilmesine rağmen satış senedi keşif sırasında mahalline uygulanmamış, asli müdahil ...'in hak iddia ettiği yerin taşınmazın tamamı olup olmadığı sorulmamış, mahalli bilirkişi ve tanıklardan asli müdahil ...'in taşınmazın tamamına zilyet olup olmadığı, tamamını satın alıp almadığı ayrıntılı olarak sorulup saptanmamış, dayanak senette taşınmazın tapu kayıt tarihi olarak bildirilen Mart 291 tarih ve 67 sıra nolu tapu kaydı dosyaya getirtilmemiştir.

Doğru sonuca ulaşılabilmesi için asli müdahil ...'in dayanağı olan ve satış senedinde bildirilen Mart 291 tarih ve 67 sıra nolu tapu kaydının başka taşınmazlara revizyon görüp görmediği sorulup saptanmalı, revizyon görmüş ise dava konusu taşınmaz ile revizyon gördüğü dava dışı taşınmazlara komşu taşınmazları da bir arada gösterecek şekilde geniş kapsamlı birleşik harita ile komşu taşınmazların tespit tutanakları ve varsa dayanakları getirtilmeli, daha sonra mahallinde yeniden keşif yapılmalıdır.

Keşifte taşınmazın öncesinin kime ait olduğu, kimden kime kaldığı, taşınmaz üzerinde sürdürülen zilyetliğin başlangıç tarihi, süresi ve sürdürülüş biçimi hakkında yerel bilirkişi ve tanıklardan ayrı ayrı olaylara dayalı bilgiler alınmalı, kadastro tespit tutanağının edinme sütununda taşınmazın öncesinin mezarlık olduğu belirtildiğinden bu hususta araştırma yapılarak taşınmazın metruk veya faal mezarlık olup olmadığı belirlenmeli, tutanak bilirkişileri taşınmaz başında ayrı ayrı dinlenmeli, beyanlar arasında çelişki bulunduğu takdirde bu çelişki duraksamasız giderilmeli, taşınmaza ilişkin gözlem keşif tutanağına aynen yansıtılmalı,

özellikle tarafların iddiaları nazara alınarak taşınmaz üzerinde mezar bulunup bulunmadığı belirlenmeli, komşu taşınmazların tespit tutanağı içeriği ve dayanakları kayıtlarla yerel bilirkişi ve tanık sözleri denetlenmeli, komşu taşınmazların tespitlerine esas alınan kayıt ve belgelerin çekişmeli taşınmaz yönünü ne okuduğu,

ne biçimde ve kimin yeri olarak sınır gösterdiği üzerinde durulmalı, fen bilirkişisinden keşfi izlemeye, komşu parsel kayıtlarının çekişmeli taşınmaz yönünü gösterir, sınırlarını belirtmeye, yerel bilirkişi ve tanık sözlerini denetlemeye elverişli ayrıntılı, gerekçeli rapor alınmalı, ilgililer adına aynı çalışma alanı içinde belgesizden kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği ile başkaca taşınmaz mal tespit ya da tescil edilip edilmediği Kadastro, Tapu ve Hukuk Mahkemeleri Yazı İşleri Müdürlüğünden ayrı ayrı sorulup saptanmalı,

bundan sonra toplanan delillerin değerlendirilmesi sonucunda taşınmazın faal mezarlık olduğu sonucuna varıldığı takdirde 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 16/A maddesi gereği bu tür yerlerin kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği ile kazanılamayacağı düşünülmeli, taşınmazın metruk mezarlık olduğu sonucuna varıldığı takdirde ise 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 14. maddesine göre kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği ile taşınmaz edinme koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediği değerlendirilmeli, iktisap sağlayan 20 yıllık sürenin tespit tarihinden öncesinde var olması gerektiği hususu göz önüne alınmalı,