Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2014/8117 K.2014/5144

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ: Davacı vekili ... Köyü 672 ve 673 parsel sayılı taşınmazların müvekkili Kooperatif tarafından satın alındığını ve müvekkili zilyetliğinde olduğunu belirterek davalılar adına verilen zilyetlik şerhinin iptal edilerek müvekkili kooperatif lehine zilyetlik şerhi verilmesini talep etmiştir. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davacının davasının reddine karar verilmiş; hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

...- 672 parsel sayılı taşınmazla ilgili temyiz incelemesi neticesinde; dava konusu 672 parsel sayılı taşınmazla ilgili olarak ....07.1993 tarihinde 6831 sayılı Kanun'un .../B maddesi gereğince orman sınırları dışına çıkarma işlemi yapılmış, taşınmaz üzerinde zilyetlik durumu ya da muhdesat belirlenmemiş olup taşınmaz daha sonra güncelleme çalışmalarına konu edilmemiştir.

Çekişmeli taşınmaz, 2010 yılında yörede Kadastro Kanunu'nun .../a maddesi uyarınca yapılan yenileme çalışmaları sırasında 160 ada ... parsel olarak ölçülmüş, yapılan çalışmalar 04.02.2011-07.03.2011 tarihleri arasında askı ilanına alınmıştır.

Her ne kadar, 672 parsel ile ilgili olarak .../a çalışmalarına dair askı ilanı içerisinde açılmış bir dava bulunsa da; taşınmaz üzerinde güncelleme çalışması yapılmadığına göre davacının davası, niteliği itibari ile 1996 yılında kesinleşen tesis kadastrosuna karşı şerhe yönelik dava olup, somut olayda 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun .../.... maddesinde düzenlenen ... yıllık hak düşürücü süre geçmiştir.

Mahkemece; hak düşürücü süre nedeni ile davanın reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmesi isabetsiz ise de; gerekçesi yukarıdaki şekilde düzeltilmek sureti ile sonucu itibari ile doğru olan hükmün ONANMASINA,

...- 673 parsel sayılı taşınmazla ilgili temyiz itirazlarına gelince. 2009 yılında yapılan güncelleme çalışmaları sonucu, 673 parsel ifraz edilmiş, 2023 ila 2030 parsel sayılı taşınmazlar oluşturularak kullanıcıları belirlenmiştir.

Bilahare, 2010 yılında 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun .../a maddesi uyarınca yapılan yenileme çalışmaları sırasında, bu parsellere 160 ada ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... parsel numaraları verilerek kullanıcılarının sırasıyla ..., ..., ..., .... ..., ..., ... ... ve ... olduğu belirlenmek sureti ile tespitleri yapılmış ve askı ilanına alınmışlardır.

Her ne kadar dava, .../a çalışmalarına ait askı ilanı süresi içerisinde açılmış ise de; dava .../a çalışmalarına ilişkin olmayıp, 2009 yılında yapılan güncelleme çalışmaları ile oluşan şerhe yöneliktir. 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 5831 sayılı Yasa ile değişik Ek .... maddesi uyarınca, çıkarılmış uygulama yönetmeliği ve ilgili genelgeler uyarınca, yapılmış güncelleme çalışmaları da bir kadastro işlemidir.

Bu durumda davanın sözü edilen kanun maddesi uyarınca ve güncelleme suretiyle yapılan kullanım kadastrosuna itiraz niteliğinde olduğunun kabulü gerekir. Bu tür davalarda davalı sıfatı, ilgisi yönünden Hazine ve çekişmeli taşınmaz üzerinde lehine zilyetlik şerhi verilmiş olan kişiye aittir. Somut olayda, hasım olarak sadece şerh sahipleri gösterilmiştir. Bu hali ile davada taraf koşulunun sağlanmadığı açıktır.

Taraf koşulu dava şartlarından olup, mahkemece bu şart yerine getirilmedikçe davanın esasına gerilerek hüküm kurulamaz.

Hal böyle olunca, mahkemece 6100 sayılı HMK'nın 124. maddesi uyarınca davacıya davasını tespit maliki Hazine'ye yöneltmesi sağlanarak taraf koşulu sağlanmalı, bundan sonra mahallinde mahalli bilirkişi ve taraf tanıkları huzuruyla yapılacak keşifte güncelleme tarihi itibarı ile çekişmeli taşınmazda fiili kullanıcının kim olduğu yöntemince saptanmalı, bundan sonra tarafların tüm delilleri birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.