Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2014/8178 K.2014/6056

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

Kadastro sırasında T.. Köyü çalışma alanında bulunan dava ve temyize konu 115 ada 178 parsel sayılı 1.515.339,19 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz ham toprak niteliği ile davalı Hazine adına tespit ve hükmen tescil edilmiştir. Davacı K.. D.. kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne, fen bilirkişisi raporunda (A) harfi ile gösterilen bölümün dava konusu taşınmazdan ifrazı ile davacı adına tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine temsilcisi tarafından temyiz edilmiştir.

Dava; kazanmayı sağlayan zilyetlik hukuksal sebebine dayalı olarak TMK'nın 713/1 ve 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 14. maddeleri gereğince açılan mülkiyetin aktarılmasına ilişkin tapu iptali ve tescil isteğine yöneliktir. Dava ve temyize konu 115 ada 178 parsel sayılı taşınmaz, 20.06.2006 tarihinde yapılan kadastro çalışmaları sırasında davalı Hazine adına ham toprak niteliği ile tespit edilmiştir.

Taşınmaza ait kadastro tutanağı, İmranlı Kadastro Mahkemesinin 10.09.2008 tarih ve 2006/38 Esas, 2008/28 Karar sayılı dava dosyasında dava dışı D.. Ş.. isimli kişinin açtığı davanın aktif dava ehliyeti yokluğu nedeniyle reddedilmesi üzerine 25.08.2009 tarihinde temyiz edilmeyerek kesinleşmiştir.

Mahkemece, dava ve temyize konu 115 ada 178 parsel sayılı taşınmazın, fen bilirkişi tarafından düzenlenerek sunulan rapor ve eki haritada (A) harfi ile gösterilen 7.281,52 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz bölümü üzerinde davacı taraf yararına zilyetlik yolu ile mülk edinme koşullarının oluştuğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş ise de, mahkemece toplanan deliller karar vermeye yeterli değildir.

Mahkemece dinlenen yerel bilirkişi ve tanıklar; temyize konu taşınmazın niza konusu bölümleri üzerinde davacı K..

D.. lehine taşınmaz edinme koşullarının oluştuğunu, daha sonra davacının Almanya'ya giderek taşınmazı kullanmaya ara verdiğini ve fakat bu süreçte dahi davacının izni ile dava dışı kişilerce taşınmazın kullanıldığını bildirmiş iseler de, mahkemece zilyetliğe ve terke dayalı yeterli araştırma yapılmadığı gibi taşınmazın niteliğini belirlemede hava fotoğraflarından yararlanılmamıştır.

Bir arazinin kullanım süresi ve niteliği belirlenirken hava ve var ise uydu fotoğraflarından yararlanılması zorunludur. Hava fotoğraflarının kadastrodan önceki yıllara ait beşer yıllık periyotlara ilişkin olması gerekir. Hava fotoğrafları, bir stereoskop altında incelendiğinde arazinin üç boyutlu görülmesi, taşınmazın sınırlarının belirlenebilmesi ve bu amaçla ekilemeyen bakir alanların net bir biçimde tespitinin yapılabilmesi olanaklıdır.

O halde mahkemece sağlıklı bir sonuca varılması için; ziraat mühendisi, kadastro fen elemanı, jeodezi ve fotogrametri mühendisinden oluşacak üç kişilik uzman bilirkişi kurulu marifetiyle kadastro tespitinin yapıldığı 20.06.2006 tarihine göre 15-20-25 yıl öncesine ait (1981–1986-1991 yılları arası) ve farklı tarihlerde çekilmiş hava fotoğraflarının merciinden getirtilip stereoskop aletiyle yukarıdaki açıklamalar doğrultusunda inceleme yaptırılarak taşınmazın tarımsal amaçlı zilyetlik başlangıç tarihinin, niteliğinin ve taşınmaz üzerindeki kullanım süresinin ve sürdürülüş biçiminin belirlenmesine çalışılmalı,

imar ve ihyaya muhtaç yerlerden ise, davacı tarafın hangi tarihte imar ve ihyaya başladığı, imar ve ihyayı ne şekilde sürdürdükleri ve hangi tarihle tamamladıkları, hangi tarihten itibaren niza konusu bölümlerin ekilmemeye ve kullanılmamaya başlandığı,

bu durumun iradi terk niteliğinde bulunup bulunmadığı hususları yerel bilirkişi ve tanıklardan sorulmak suretiyle belirlenmeli, tanık ve bilirkişi sözleri bilimsel esaslara göre hazırlanan bilirkişi raporlarıyla denetlenmeli, taşınmazın çekişmeli bölümlerini sınırlarıyla birlikte gösterir fotoğrafları çektirilmeli, ondan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.