Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2014/8195 K.2014/16423

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sonucu ... Köyü çalışma alanında bulunan 101 ada ..., 55, 57 ve 58, 116 ada ..., ..., ..., ... ve ... parsel sayılı sırasıyla ....721.97, ....262.40, ....264.02, ....714.473.71, 29.791.94, ....489.56, 246.715.07, 32.615.54 ve ....387.38 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlardan 101 ada 57 ve 58, 116 ada ... parsel sayılı taşınmazlar ham toprak niteliğinde Hazine, 101 ada 55 parsel sayılı taşınmaz ölü Veli Karataş, 116 ada ... parsel sayılı taşınmaz ... ...

Karataş, 116 ada ... parsel sayılı taşınmaz ölü ..., 116 ada ... parsel sayılı taşınmaz ..., 101 ada ... ve 116 ada ... parsel sayılı taşınmazlar ise ... adına kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanılarak tespit edilmiştir. Davacı ..., mahkeme ilamına dayanarak çekişmeli taşınmazların mera olarak tespiti ve Köye aidiyetinin tespitine karar verilmesini istemiştir. ..., ... ve ...

Köyü Tüzel Kişilikleri de yargılama oturumuna katılarak çekişmeli taşınmazlarda köylerinin de kullanım hakkı bulunduğunun tespiti için müdahil olmuşlardır. Mahkemece dava dosyaları birleştirilerek yapılan yargılama sonucunda davacı tarafın davasının kısmen kabulüne, katılan davacıların davasının kabulüne, çekişmeli 101 ada 55, 57 ve 58, 116 ada ..., ..., ... ve ... parsel sayılı taşınmazların mera olarak sınırlandırılmalarına, kullanım haklarının ..., ..., ... ve ...

Köylerine ait olduğunun tespitine, 101 ada ... ve 116 ada ... parsel sayılı taşınmazların tespit gibi tescillerine karar verilmiş; hüküm, davacı ... vekili, davalı Hazine temsilcisi ile davalılar ... ve ... vekilleri tarafından temyiz edilmiştir.

...- Dosya içeriğine, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre dava konusu 101 ada ... ve 116 ada ... parsel sayılı taşınmazlar yönünden davacı ... vekilinin yerinde olmayan temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA,

...- Dosya içeriğine, kararın dayandığı delillere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalı Hazine temsilcisinin sair temyiz itirazları yerinde değildir. Ancak dosya kapsamına göre davacı ... Tüzel Kişiliğinin davası 116 ada ..., 101 ada 57 ve 58 parsel sayılı taşınmazların davacı Köy Tüzel Kişiliği'ne ait olduğu iddiasına yöneliktir.

Başka bir ifadeyle uyuşmazlık taşınmazların niteliği ve hangi köyün merası olduğu noktasındadır. Ancak, meraların aidiyetine ilişkin uyuşmazlıklar kadastro mahkemesinin görevine dahil olmayıp, bu tür uyuşmazlıkların çözüm yeri genel hukuk mahkemeleridir.

Bu nedenle mahkemece dava konusu 116 ada ..., 101 ada 57 ve 58 parsel sayılı taşınmazların aidiyetine ilişkin dava yönünden görevsizlik kararı verilmesi gerekirken, dava konusu taşınmazların davacı ve katılan davacı köyün merası olduğunun tespitine karar verilmesi isabetsiz olup, temyiz itirazları açıklanan nedenle yerinde görüldüğünden kabulü ile hükmün bu taşınmazlar yönünden BOZULMASINA,

...- Çekişmeli 101 ada 55, 116 ada ..., ... ve ... parsel sayılı taşınmazlara yönelik temyiz itirazlarına gelince; mahkemece çekişmeli taşınmazların mera olduğu gerekçesi ile yazılı şekilde hüküm kurulmuş ise de; yapılan araştırma, inceleme ve uygulama hüküm için yeterli bulunmamaktadır.

Davacı ... taşınmazların mera olduğuna dair kesinleşen mahkeme ilamı bulunduğunu öne sürmüş, davalı taraf ise tapu kaydına dayandığı halde davacı tarafın dayandığı mahkeme ilamı ile davalı tarafın dayandığı tapu kayıtları getirtilmemiş ve mahallinde uygulanmamıştır. Bu şekilde yetersiz araştırma, inceleme ve uygulama ile karar verilemez.

Doğru sonuca varılabilmesi için; taraflar arasında görülen Asliye Hukuk Mahkemesinin kesinleşen 1972/490-1975/292 Esas ve Karar sayılı dosyası ile, davalı tarafın dayanağını oluşturan tapu kayıtları tesislerinden itibaren tedavülleri ile Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Tapu Arşiv Dairesi Başkanlığı ile mahalli Tapu Müdürlüğünden ayrı ayrı getirtilmelidir.

Aynı şekilde çekişmeli taşınmazlara komşu olan tüm taşınmazlara ait kadastro tutanağı örnekleri ve varsa kadastro tespitlerinin dayanaklarını oluşturan kayıtlar tesislerinden itibaren bütün tedavülleri ile getirtilmelidir.

Davalı tarafın dayanağını oluşturan tapu kayıtlarının kadastro çalışmaları sırasında herhangi bir taşınmaza uygulanıp uygulanmadıkları da Tapu ve Kadastro Müdürlüklerinden sorulup saptanarak uygulanmışlarsa uygulandıkları taşınmazlara ait onaylı kadastro tutanağı örnekleri ile kadastro tespiti sonrasında oluşmuş tapu kayıtları dosya içine getirtilmelidir.

Bundan sonra mahallinde komşu köylerden; yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişilerle; taraf tanıkları ve ... kişilik ziraat mühendisleri kurulu huzuruyla keşif yapılmalıdır.

Yapılacak keşifte; öncelikle davalı tarafın dayanaklarını oluşturan tapu kayıtları, mevkisi ve tüm sınırları tek tek okunarak mahalline uygulanmaya çalışılmalı, yerel bilirkişilerce bilinemeyen sınırlar yönünden taraflara tanıkla kanıtlama olanağı tanınmalı, yerel bilirkişiler ve tanıklarca gösterilen sınırlar uzman fen bilirkişisine işaret ettirilmelidir.

Aynı şekilde Asliye Hukuk Mahkemesinin kesinleşen 1972/490-1975/292 Esas ve Karar sayılı dosyasında bulunan ve çekişmeli taşınmazlara ait harita yerinde uygulatılmak suretiyle dava konusu edilen bölümü kapsayıp kapsamadığı tam olarak belirlenmeli, bu hususta fen bilirkişisine tanzim ettirilecek raporda sözü edilen dosyadaki harita ile kadastro haritası çakıştırılması istenilmeli, yerel bilirkişi ve taraf tanıklarından, çekişmeli taşınmazların geçmişte ne durumda bulunduğu, kime ait olduğu, kimden nasıl intikal ettiği, kim tarafından ne zamandan beri ne suretle kullanıldığı, öncesinin mera, yaylak veya kışlak olup olmadığı,

etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, ... kişilik ziraat mühendislerinden oluşan bilirkişi kurulundan, önceki tarihli keşif sonucu dosyaya ibraz edilen ziraat bilirkişi raporundaki bulguların da değerlendirilmesi suretiyle, taşınmazların niteliğiyle ilgili olarak ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı, bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel tutanak ve dayanaklarıyla denetlenmeli, çekişmeli

taşınmazların tüm yönlerinden gösterir fotoğrafları çektirilmeli, teknik bilirkişilerden yapılan keşif ve uygulamaları izleyip denetlemelere olanak verir, yerel bilirkişi ve tanıklarca gösterilecek sınırlar işaretlenmiş, kısmen veya tamamen dayanak kayıtların kapsamında kalıp kalmadığını irdeler ayrıntılı rapor alınmalı, meraların aidiyetine ilişkin uyuşmazlıkların çözüm yerinin kadastro mahkemeleri değil genel hukuk mahkemeleri olduğu hatırda tutulmalı; bundan sonra toplanan ve toplanmış tüm deliller birlikte değerlendirilerek bir karar verilmesi gerekirken;