Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2014/9028 K.2014/12317

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sonucu ... Köyü çalışma alanında bulunan 157 ada 650 parsel sayılı 328.938,45 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, mera niteliği ile orta malı olarak sınırlandırılmıştır. Davacı İ..

E.., kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak taşınmazın bir bölümü hakkında adına tescili istemiyle dava açmış, mahkemece yapılan ilk yargılama sonunda davanın kabulüne, bilirkişi raporunda yeşil ve kırmızı ile boyalı 4.228,87 metrekare yüzölçüme sahip yerin çekişmeli 157 ada 650 parselden ifrazı ile davacı adına kayıtlı 157 ada 32 parselle birleştirilerek davacı adına tapuya tesciline karar verilmiş, hükmün davalı Hazine tarafından temyizi üzerine, Yargıtay bozma ilamında özetle;

“dava konusu taşınmazın mera olarak sınırlandırılmış olması nedeniyle öncelikle Hazine dışındaki ilgili kamu tüzel kişiliği yönünden taraf teşkilinin sağlanması, bildireceği delillerin toplanması, diğer taraftan, hava fotoğraflarından da yararlanılmak suretiyle yöntemince mera araştırması yapılarak sonucuna göre karar verilmesi" gereğine değinilmiştir. Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı İ..

E.. tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, bozma ilamına uyulduğu halde, bozma ilamında açıklanan şekilde hüküm tesis edilmemiştir. Bozma ilamına uyulmakla, taraflar yararına usuli müktesep hak oluşur ve bu hakkın zedelenmemesi için bozma ilamında işaret edilen hususların eksiksiz olarak yerine getirilmesi gerekir.

Hükmüne uyulan bozma ilamında; temin edilecek uygun hava fotoğrafları üzerinde stereoskop aletiyle inceleme yapılması ve komşu köylerden seçilecek yerel bilirkişiler de dinlenmek suretiyle yöntemince mera araştırması yapılması istendiği halde, jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişi tarafından, çalıştığı kurumda stereoskop aleti bulunmadığı gerekçesiyle bu yönde inceleme yapılmadan ibraz edilen rapora itibar edilerek ve dava konusu taşınmaz hakkında bilgi sahibi olmayan komşu köy yerel bilirkişileriyle mahallinde keşif yapılmak suretiyle yazılı şekilde hüküm kurulması isabetsizdir.

Hal böyle olunca; mahkemece öncelikle kadastro tespit tarihinden 15-20-25 yıl öncesi zaman dilimi içerisinde farklı tarihlere ait en az 3 adet stereoskopik hava fotoğrafı, bu fotoğraflar kullanılarak üretilmiş memleket haritaları ile temin edilebilen en eski ve yeni tarihli uydu fotoğrafları istenilerek dosya arasına konulmalı; bundan sonra, taşınmazların bulunduğu yöreyi iyi bilen, elverdiğince yaşlı, yansız, komşu köylerden seçilecek yerel

bilirkişiler ve aynı yönteme göre belirlenecek taraf tanıkları, 3 kişilik zirai bilirkişi, jeodezi ve fotogrametri uzmanı harita mühendisinden oluşan bilirkişi kurulu ile dava konusu taşınmazlar başında yeniden keşif yapılmalı; keşif sırasında yerel bilirkişi ve taraf tanıklarından, taşınmazın temyize konu bölümünün geçmişte ne durumda bulunduğu, kime ait olduğu, kimden nasıl intikal ettiği, kim tarafından, ne zamandan beri ve ne suretle kullanıldığı, taşınmazın öncesinin mera, yaylak veya kışlak olup olmadığı, olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı.

3 kişilik zirai bilirkişi kurulundan çekişmeli taşınmazın temyize konu bölümünün toprak yapısı ile taşınmazın geriye kalan bölümünün toprak yapısını mukayese eder şekilde taşınmazın temyize konu bölümlerinin toprak yapısı ve niteliği ile üzerindeki ağaçların yaşlarını ve durumlarını belirtir ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı, bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel tutanak ve dayanaklarıyla denetlenmeli, jeodezi ve fotogrametri uzmanı harita mühendisi bilirkişiden yukarıda belirtilen tarihlerde çekilmiş stereoskopik üç adet hava fotoğrafının,

temin edilecek stereoskop aletiyle incelenmesi neticesinde taşınmazın temyize konu bölümünün incelenen 3 adet fotoğrafa göre sınırlarının ve niteliğinin belirlenmesi istenilmeli, taşınmazın temyize konu bölümünü tüm yönlerinden gösterir fotoğrafları çektirilmeli, fen bilirkişiye keşfi takibe imkan verir ve denetime elverişli kroki ve ayrıntılı rapor düzenlettirilmeli, mahkeme gözlemi de tutanağa yansıtılmalı ve bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.