Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2014/9774 K.2014/10069

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ: Davacı Şahnahan Köyü çalışma alanında bulunan ve kadastro sırasında tespit harici bırakılan taşınmaz hakkında irsen intikal, taksim ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak tescil istemiyle dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, çekişmeli taşınmazda imar-ihyanın sona erdirildiği tarihin tam olarak belirlenemediği ve davacı lehine zilyetlikle mülk edinme şartlarının gerçekleşmediği kabul edilmek suretiyle yazılı şekilde hüküm kurulmuş ise de; yapılan araştırma, inceleme ve uygulama karar için yeterli bulunmamaktadır.

Ziraatçı ve jeolog bilirkişi ortak raporunda, çekişmeli taşınmazın üç kısma ayrıldığı ve birinci kısımda imar-ihyanın tamamlandığı bildirildiği halde kadastro bilirkişisi raporunda bu bölümler gösterilmemiş; imar-ihyanın hangi tarihte tamamlandığını denetlemeye imkan verecek hava fotoğrafları getirtilerek değerlendirilmemiştir. Öte yandan, çekişmeli taşınmazın imar planı içinde olup olmadığı, imar planı içindeyse imar planının hangi tarihte onaylandığı da araştırılmamıştır.

Eksik inceleme ve yetersiz araştırmaya dayanılarak karar verilemez. Hal böyle olunca mahkemece doğru sonuca ulaşılabilmesi için öncelikle, hüküm gününden sonra yürürlüğe giren 6360 sayılı Yasa uyarınca Yeşilyurt Belediye Başkanlığı ile Malatya Büyükşehir Belediye Başkanlığı davaya dahil edilerek husumet yaygınlaştırılmalı, çekişmeli taşınmazın imar planı içinde kalıp kalmadığı,

içindeyse imar planının onaylandığı tarih net bir şekilde belirlenmeli, 1985 tarihli hava fotoğrafının daha önce değerlendirildiği dikkate alınarak dava tarihinden geriye doğru yaklaşık 15 ve 20 yıl öncesine ait (1992 ve 1997 yılları civarı) iki farklı dönemde çekilmiş stereoskopik hava fotoğrafları getirtilerek dosya arasına konulmalıdır.

Bundan sonra, taşınmazın bulunduğu yöreyi iyi bilen, yaşlı, yansız yerel bilirkişi ve taraf tanıkları, harita mühendisi, iki ziraat ve bir jeolog mühendisinden oluşarak bilirkişi kurulunun katılımıyla mahallinde keşif icra edilmeli; ziraatçı ve jeolog bilirkişi kurulundan taşınmazın tamamı ya da bir bölümü üzerinde imar-ihyanın tamamlanıp tamamlanmadığı, tamamlanmışsa hangi tarihte tamamlandığı,

taşınmazın toprak niteliği, bitki örtüsü, taşınmaz üzerindeki ağaçların cinsi ile yaşı konusunda ayrıntılı rapor düzenlemesi istenmeli, çekişmeli taşınmazı farklı bölümler halinde değerlendirmeleri halinde harita mühendisi bilirkişiden bu bölümler ile taşınmaz üzerindeki ağaçların cinsi ile yaşı belirtilecek şekilde harita üzerinde işaretlemesi istenilmeli;

harita mühendisi bilirkişisinden ayrıca, getirtilen hava fotoğrafları üzerinde bilimsel metodlarla inceleme yapması ve taşınmazın bu fotoğraflarda gözüken niteliğini, imar-ihyası tamamlanmış bölümler bulunup bulunmadığını fotoğraflar ile pafta haritasını geniş ölçekle çakıştırmak suretiyle belirleyip denetime elverişli şekilde işaretleyip açıklaması istenmeli;

yine çekişmeli taşınmaz hakkında Türk Medeni Kanunu'nun 713. maddesi uyarınca yasal ilanları yaptırılarak itiraz süresi beklenmeli, onaylı imar planı varsa imar planının onay tarihine kadar imar-ihya ve kazanma koşullarının süre yönünden değerlendirilmesi yapılmalı, davaya konu taşınmazın bir bölümünde imar-ihya tamamlanması ve koşullarının oluşması halinde bu bölüm yönünden tescil kararı verilebileceği düşünülmeli; bundan sonra iddia ve savunma çerçevesinde toplanan tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.