Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2014/9779 K.2015/339

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında ... Mahallesi çalışma alanında bulunan 402 ada 65 parsel sayılı 4.755,59 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz Asliye Hukuk Mahkemesinde dava konusu olduğundan söz edilerek malik hanesi açık bırakılarak tespit edilmiş; davacı Abdülkerim Kılıç tarafından davalı ... aleyhine açılan tescil davası davaya konu olan taşınmaz hakkında tutanak düzenlenmiş olması nedeniyle Kadastro Mahkemesine aktarılmış.

Kadastro Mahkemesinde çekişmeli parsel tutanağı ile dava dosyası birleştirilerek yapılan yargılama sonunda 402 ada 65 parsel sayılı taşınmazın 19.03.2012 tarihli bilirkişi raporunda (A) ve (B) harfleri ile gösterilen bölümlerinin kişiler adına, (B1) harfi ile gösterilen bölümlerinin 1.064,25 m2 bölümünün ... adına tesciline karar verilmiş; hükmün, kesinleşmesi ile (B1) harfiyle gösterilen 1.064,25 m2 bölüm ifraz edilerek ve 402 ada 204 parsel sayılı olarak 27.05.2013 tarihinde ... adına tescil edilmiştir.

Davacı ... vekili 01.10.2013 tarihli dava dilekçesi ile kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak tapu iptali ve tescil istemiyle dava açmıştır. Mahkemece 402 ada 204 parsel sayılı taşınmazın tapu kaydının iptali ile davacı ... oğlu ... adına tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı ... temsilcisi tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece; daha öncesinde davacının babasının kullanımında olan çekişmeli taşınmazın, yapılan taksim sonucunda davacıya kaldığı ve 30 yılı aşkın süreyle davacı tarafından ekilip biçilerek kullanıldığı, son 10-12 yıldır şehir içinde kalması ve davacının yaşlanması nedeniyle kullanılamamış olsa da çekişmeli taşınmaz üzerinde davacı yararına edinme koşullarının oluştuğu kabul edilerek karar verilmiş ise de, yapılan araştırma, inceleme ve uygulama karar vermeye yeterli bulunmamaktadır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık; taşlık ve kayalık olması nedeniyle aynı ada 65 parsel sayılı taşınmazdan Kadastro Mahkemesi kararı ile hükmen ifraz edilerek ... adına tescil edilmiş çekişmeli taşınmaz üzerinde, kadastro tespit günü itibariyle davacı yararına edinme koşullarının oluşup oluşmadığı hususundadır.

3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 14. ve 17. maddelerinde kayıt ve belgesiz olarak bir taşınmazın kişiler adına tesciline karar verilebilmesi için gerekli koşullar belirtilmiştir. Mahallinde yapılan keşifte dinlenen yerel bilirkişi ve tanıklar tarafından, çekişmeli taşınmazın yaklaşık 10-12 yıldır kullanılmadığı bildirildiği gibi dosya içinde bulunan .... Belediye Başkanlığı'nın müzekkere cevabından çekişmeli taşınmazın imar planı içinde kaldığı anlaşılmaktadır.

Yine, çekişmeli taşınmazın ifraz edilerek oluştuğu önceki 402 parsel 65 sayılı taşınmazın kadastro mahkemesinde süren yargılaması sırasında dosyaya sunulan ve hükme esas alının 20.4.2009 tarihli üç kişilik ziraatçı bilirkişi raporunda (B1) ile gösterilen (çekişmeli taşınmaz bölümünün) “... tamamen taşlık ve kayalık yapıda olduğu ve tarımsal faaliyet için uygun olmadığı...“ bildirildiği görülmektedir.

Mahkemece, çekişmeli taşınmazın niteliğini belirlemek hususunda doğan bu çelişkiler yöntemince giderilmediği gibi, çekişmeli taşınmazın ne zaman imar planı içine alındığı netleştirilerek, bu tarihten önce davacı adına edinme koşullarının oluşup oluşmadığı da tartışılıp değerlendirilmemiştir.

Ayrıca çekişmeli taşınmaza komşu olan aynı ada 61 parsel sayılı taşınmaza ait tutanak örneği ve varsa dayanağını oluşturan kayıtlar dosya içine getirtilerek çekişmeli taşınmaz yönünü ne olarak okuduğu da netleştirilmemiştir. Eksik araştırma, inceleme ve uygulama ile karar verilemez.

Doğru sonuca ulaşılabilmesi için; çekişmeli taşınmazın hangi tarihte imar planı içine alındığı belediye başkanlığından sorulup saptandıktan ve ilgili belgeleri dosya içine getirtildikten; çekişmeli taşınmazın bulunduğu bölgeye ait ve imar planı içine alınma veya kadastro tespit gününden 15, 20 ve 25 yıl öncesinde çekilmiş stereoskopik hava fotoğrafları ile çekişmeli taşınmaza komşu olan aynı ada 61 parsel saylı taşınmaza ait onaylı kadastro tutanağı örneği ve varsa kadastro tespitinin dayanağını oluşturan kayıtları tesislerinden itibaren tedavülleri ile dosya içine getirildikten sonra mahallinde yeniden keşif yapılmalıdır.

Üç kişiden oluşacak ziraatçı bilirkişi kurulu, jeodezi veya fotogrametri uzmanı bilirkişi ve fen bilirkişi hazır olduğu halde yapılacak keşifte; yerel bilirkişi kurulu ve taraf tanıklarından çekişmeli taşınmazın öncesinde ne olduğu, ilk olarak kim tarafından ve ne şekilde kullanılmaya başlandığı, öncesi taşlık ve kayalık ise kim veya kimler tarafından imar ve ihya edildiği, kullanımın kim veya kimler tarafından ve ne şekilde sürdürüldüğü gibi hususlar tek tek ve olaylara dayalı olarak sorulup saptanmaya çalışılmalıdır.

Yerel bilirkişiler ile taraf tanıklarının sözleri komşu taşınmazların tutanak örnekleri ve varsa dayanakları kayıtlarla denetlenmelidir. Yerel bilirkişiler ile taraf tanıklarının beyanları arasında doğabilecek çelişkiler gerektiğinde yüzleştirme yapılarak yöntemince giderilmeye çalışılmalıdır.

Keşfe katılacak üç kişilik ziraatçı bilirkişi kurulundan; çekişmeli taşınmazın tarımsal niteliğini bildirir, eğim, toprak yapısı ve bitki deseni yönlerinden değerlendirmeleri ve komşu taşınmazlarla karşılaştırmalı değerlendirmeleri içerir; ...Kadastro Mahkemesi'nin 2008/44 Esas sayılı dosyasına sunulmuş üç kişilik ziraatçı bilirkişi kurulu raporu ile bu dosyada alınmış ziraatçı bilirkişi raporunda bildirilen hususlarda doğan çelişkileri giderir, çekişmeli taşınmazın değişik yönlerden çekilecek fotoğrafları ile desteklenmiş, çekişmeli taşınmazın imar ve ihya edildiği tarihle ilgili değerlendirmeleri içerir ayrıntılı rapor alınmalıdır.

Keşfe katılacak jeodezi ve fotogrametri uzmanı bilirkişiden; çekişmeli taşınmazın kadastro tespit günü ve imar planı sınırları içine alındığı tarihten 15, 20 ve 25 yıl önce çekilmiş stereoskopik hava fotoğrafları üzerinde özel aletlerle incelemeler yaptırılarak, çekişmeli taşınmazın imar ve ihya edilerek ilk olarak ne zaman kullanılmaya başlandığı ile devamındaki kullanımın şekli ve süresi hususlarında değerlendirmeleri içerir, çekişmeli taşınmaza ait harita ile ölçeği eşitlenmiş hava fotoğraflarını çakıştırmalı şekilde gösteren ayrıntılı rapor alınmalıdır.

Keşfe katılacak fen bilirkişisinden, yapılacak keşif ve uygulamaları izleyip denetlemeye olanak verir, yerel bilirkişi ve taraf tanıklarınca gösterilen sınırlar ile uzman bilirkişilerce açıklanan nitelik sınırları işaretlenmiş ayrıntılı rapor alınmalıdır.

Bundan sonra toplanan ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek; çekişmeli taşınmazın imar planı sınırı içine alındığı tarih veya kadastro tespit tarihi itibariyle davacı yararına 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 14. ve 17. maddeleri uyarınca edinme koşularının oluşup oluşmadığı hususları tartışılıp değerlendirilerek ulaşılacak sunuca göre bir karar verilmelidir.