Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2015/10001 K.2017/4754

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sonucu ... ... çalışma alanında bulunan 107 ada ... parsel sayılı 430,55 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz ... Köyü halkı tarafından harman yeri olarak kullanıldığı belirtilerek harman vasfıyla sınırlandırılıp özel siciline kaydedilmiştir. Davacı ..., kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği iddiasına dayanarak tapu iptali ve tescil istemiyle dava açmıştır.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne, 107 ada ... ve ... parsel sayılı taşınmazların tapu kayıtlarının iptali ile teknik bilirkişiler ...

Karışmaz ve Taygun Kızılırmak tarafından hazırlanan ........2014 havale tarihli raporda (A) harfi ile gösterilen kısmın 107 ada ... parsel sayılı taşınmazdan ifrazı ile 107 ada ... parsel sayılı taşınmazın 326,04 metrekare yüzölçümü ile tapu kayıt ve tesciline, çıkarılan kısım 107 ada ... parsel sayılı taşınmaza eklenerek 107 ada ... parsel sayılı taşınmazın ise 289,29 metrekare yüzölçümü ile tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine temsilcisi tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, keşif sırasındaki gözlem esas alınarak dava konusu taşınmaza komşu ve davacıya ait 107 ada ... parsel sayılı taşınmaz üzerinde ev bulunduğu, evin girişinin dava konusu 107 ada ... parsele açıldığı, evin giriş kapısının hemen başlangıcından harman yerinin başlamasının hayatın olağan akışına uygun olmadığı gerekçesi ile yazılı şekilde karar verilmiş ise de; yapılan araştırma, inceleme ve uygulama hüküm için yeterli bulunmamaktadır.

Çekişmeli taşınmaz, tespit sırasında ... Köyü halkı tarafından kadimden beri harman yeri olarak kullanıldığı belirtilmek suretiyle kamu orta malı olarak sınırlandırılmıştır. Davacı ..., anılan taşınmazın bir bölümü hakkında kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği iddiasına dayanarak dava açmıştır.

Şu halde; taraflar arasındaki uyuşmazlık davaya konu taşınmazın kamu orta malı niteliğinde harman yeri olup olmadığı, harman yeri değil ise zilyetlikle iktisap şartlarının davacı yararına gerçekleşip gerçekleşmediği noktasında toplanmaktadır. Kamu orta malı mer’a veya harman yerine ilişkin uyuşmazlıklarda yerel bilirkişilerin komşu köyden seçilmesi, taraf tanıklarının da aynı esasa göre belirlenmesi gerekir.

Ne var ki, mahkemece komşu köyden mahalli bilirkişi dinlenilmemiş, bu surette çekişmeli taşınmazın kadimden beri köy halkı tarafından harman yeri olarak kullanılıp kullanılmadığı somut olarak saptanılmamış, keşifte dinlenen davacı tanıklarının taşınmazın öncesinin ne olduğu, çekişme konusu taşınmazda davacının zilyetliği bulunup bulunmadığı, zilyetlik mevcut ise ne şekilde sürdürüldüğü hususlarını açıklamaktan uzak soyut beyanları ile yetinilmiş, taşınmazın niteliği ile ilgili olarak uzman ziraat bilirkişinin bilgisine dahi başvurulmamıştır.

Böylesine eksik araştırmaya dayalı olarak hüküm verilemez.

Hal böyle olunca; doğru sonuca varılabilmesi için; öncelikle davaya konu taşınmaza komşu tüm taşınmazların onaylı tutanak suretleriyle dayanağı olan belgeler getirtilip dosya ikmal edildikten sonra mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, komşu köyde ikamet edip davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek ... kişilik yerel bilirkişi ve aynı yöntemle belirlenecek taraf tanıkları, ziraat bilirkişi ve fen bilirkişisi huzuruyla yeniden keşif icra edilmelidir.

Ayrıca, 6100 sayılı HMK'nın 31. maddesinde düzenlenen hakimin davayı aydınlatma görevi kapsamında taraflardan, çekişmeli taşınmaza ait kadastro tutanağında adları yazılı bulunan tespit bilirkişilerini tanık olarak dinletmek isteyip istemedikleri konusunda beyanları alınmalı ve gerektiğinde bu kişiler de tanık olarak dinlenmek üzere keşifte hazır bulundurulmalıdır.

Keşif sırasında dinlenecek tüm yansız yerel bilirkişi ve tanıklardan çekişmeli taşınmazın tamamı veya bir bölümünün öncesi itibarıyla geleneksel biçimde kullanılan harman yeri niteliğinde olup olmadığı, çekişmeli taşınmazın geçmişte ne durumda bulunduğu, kime ait olduğu, kimden nasıl intikal ettiği, kim tarafından, ne zamandan beri ne suretle kullanıldığı,

zaman içinde sınırlarında genişleme olup olmadığı etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak bilgi alınmalı, bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel tutanak ve dayanaklarıyla denetlenmeli, yargılama sırasında toplanan delillerin tutanağın edinme sebebi sütunundaki beyanlara aykırı düşmesi halinde tespit bilirkişileri tanık sıfatıyla ve gerekirse yüzleştirme yapılmak suretiyle dinlenilip aykırılığın giderilmesine çalışılmalı, ziraat bilirkişiden çekişmeli taşınmazın tarımsal niteliğini bildiren, komşu parsellerle karşılaştırmalı biçimde toprak yapısı, eğimi,

bitki deseni ve taşınmazın değişik yönlerden çekilmiş fotoğrafları ile desteklenmiş ayrıntılı rapor alınmalı, fen bilirkişisine denetime açık ve keşfi takibe imkan verir harita düzenlettirilmeli, bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.