Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2015/1004 K.2015/15323

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Yargıtay bozma ilamında özetle; “Mahkeme tarafından yapılan inceleme ve araştırmanın yeterli olmadığı açıklanmış, üç kişilik ziraatçi bilirkişi kurulunun katılımı ile mahallinde yeniden keşif yapılarak, taşınmazın niteliği ile ilgili ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınması ve taşınmazları tüm yönleri ile gösterir fotoğrafların çektirilmesi” gereğine değinilmiştir. Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda davanın kısmen kabulüne, çekişmeli 108 ada 1221 parsel sayılı taşınmazın Hazine adına olan tapu kaydının iptali ile davacı ... adına aynı vasıf ve yüzölçümünde tesciline, çekişmeli 108 ada 1565 parsel sayılı taşınmaza karşı açtığı davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı ... ve davalı Hazine temsilcisi tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, çekişme konusu 108 ada 1221 parsel sayılı taşınmaza ilişkin özel mülk edinmeye elverişli olduğu ve zilyetlikle kazanma koşullarının davacı lehine oluştuğu, çekişme konusu 108 ada 1565 parsel sayılı taşınmaza ilişkin ise, devletin hüküm ve tasarrufu altında olup, özel mülk edinmeye elverişli olmadığı, davacı lehine zilyetlikle kazanma koşullarının oluşmadığı gerekçesiyle yazılı olduğu şekilde karar verilmiş ise de; eksik inceleme ve araştırma sonucunda verilen karar usul ve yasaya uygun bulunmamaktadır.

Somut olayda.

Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama neticesinde, her ne kadar 3'lü ziraatçi bilirkişi marifetiyle mahallinde keşif yapılarak ve fotoğraflar çektirilerek rapor alınmış ise de; rapor içerik olarak yetersiz olup, taşınmazlar üzerinde tarımsal amaçlı sürdürülen zilyetliğin süresi, imar-ihya yapılıp yapılmadığı, imar-ihya yapılmış ise başlangıç ve bitiriliş tarihleri ile çekişmeli taşınmazlar ve komşu taşınmazların bitki örtüsü, toprak yapısı ve eğim olarak birbirlerine benzeyip benzemediği konularında ayrıntılı ve bilimsel verilere dayalı rapor alınmamış, yetersiz bilirkişi raporları doğrultusunda karar verilmiştir.

3'lü ziraat bilirkişi raporu hüküm kurmaya yeterli olmadığı gibi, çekilen fotoğraflar üzerinde de hangi parsele ilişkin olduğu net olarak işaretlenip, Mahkemece fotoğraflar tasdik edilmek suretiyle dosya arasına alınmamıştır. Dolayısıyla fotoğraflar ile bilirkişi raporlarının içeriğinden dava konusu yerlerin özelliği anlaşılamamaktadır.

Davacının temyiz dilekçesi ekinde sunduğu, dosya içerisinde bulunan aynı resimler üzerinde çekişme konusu taşınmazların sınırlarına ilişkin yaptırdığı işretlendirme de Mahkeme kontrolünden geçmeden dosyaya sunulmuş olduğu için davacı tarafın sunduğu işaretli fotoğraflara itibar edilemez.

Doğru sonuca ulaşılabilmesi için; mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan kişiler arasından seçilecek üç kişilik yerel bilirkişi, fen bilirkişisi, jeoloji mühendisi bilirkişi ve 3 kişilik ziraat mühendislerinden oluşan bilirkişi kurulu ile bir fotoğrafçı bilirkişi ve taraf tanıklarının katılımıyla mahallinde yeniden keşif yapılmalıdır.

Keşif sırasında, yerel bilirkişi ve taraf tanıklarından çekişmeli taşınmazların öncesinin ne olduğu, çekişmeli taşınmazlar üzerinde sürdürülen bir zilyetliğin bulunup bulunmadığı, varsa bu zilyetliğin ilk kez hangi tarihte ve nasıl başladığı, kimden kime ve ne surette intikal ettiği, kimler tarafından ne kadar süreyle ve ne olarak kullanıldığı, taşınmazların imar-ihyaya konu edilip edilmediği, imar-ihyaya konu edilmiş ise ihyanın hangi tarihte başlayıp ne zaman bitirildiği,

taşınmazların dere yatağı ile ilgisinin bulunup bulunmadığı etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel tutanak ve dayanakları ile denetlenmeli, 3'lü ziraatçi bilirkişi kurulundan, çekişmeli taşınmazların öncesinin hangi vasıfta olduğu, taşınmazların bitki örtüsü, toprak kalınlığı ve cinsi, taşlılık oranı, eğimi, çekişmeli taşınmazların çevresinde özel mülkiyete konu taşınmazlar varsa, bu taşınmazlar ile çekişmeli taşınmazların bitki örtüsü, toprak yapısı ve eğim olarak birbirlerine benzeyip benzemediği, taşınmazların imar-ihyaya konu edilip edilmediği,

imar-ihyaya konu edilmiş ise ihyanın hangi tarihte başlayıp ne zaman bitirildiği konularında, jeoloji mühendisi bilirkişiden; çekişmeli taşınmazların aktif dere yatağı niteliğinde olup olmadığı, aktif dere yatağı değil ise derenin etkisi altında kalan yerlerden olup olmadığı hususlarında ayrıntılı, bilimsel verilere dayalı ve gerekçeli rapor alınmalı, fotoğrafçı bilirkişiden;

çekişmeli taşınmazların tamamını, komşu parsellerle arasındaki sınırları ve komşu parselleri gösterir şekilde, mümkün olduğunca farklı yön, açı ve yükseklikten fotoğraflar çekmesi istenmeli, fotoğraflar üzerine hangi taşınmazlara ait olduklarına ilişkin not düşülerek fen bilirkişisinin yardımı ile çekişmeli taşınmazlar ile komşu parsellerin sınırlarını fotoğraflar üzerine çizmesi sağlanmalı, fen bilirkişisinden;

çekişmeli taşınmazlar ile çevresindeki parselleri bir arada gösterir, bilirkişi ve tanıklarca gösterilen mevki ve sınırlar işaretlenmiş, keşfi izlemeye olanak sağlar nitelikte harita ve rapor istenmeli, daha sonra iddia ve savunma çerçevesinde toplanan tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.