Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2015/10619 K.2018/2946

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

... sırasında ... Mahallesi çalışma alanında bulunan 103 ada 25, 138 ada 32, 147 ada 10, 148 ada 33 ve 149 ada 6 parsel sayılı sırasıyla 10.282.15, 29.864.72, 7.723.19, 13.470.25 ve 17.017,41 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlar Sulh Hukuk Mahkemesinde dava konusu olduğundan söz edilerek malik hanesi açık bırakılmak suretiyle tespit edilmiştir.

Davacılar ... ve ... tarafından davalılar ..., ... ile ... ve arkadaşları aleyhine Sulh Hukuk Mahkemesinde açılan tescil ve elatmanın önlenmesi davası, davaya konu olan parseller hakkında tutanak düzenlenmiş olması nedeniyle ... Mahkemesine aktarılmıştır. ...

Mahkemesinde, çekişmeli parsel tutanakları ile aktarılan dava dosyası birleştirilerek yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne, çekişmeli 103 ada 25, 138 ada 32, 147 ada 10, 148 ada 33 ve 149 ada 6 parsel sayılı taşınmazların miras payları oranında ... mirasçıları adlarına tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı ... temsilcisi ile bir kısım davalı ... ve arkadaşları vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, zilyetlikle mülk edinme koşullarının gerçekleştiği kabul edilmek suretiyle yazılı olduğu şekilde hüküm kurulmuş ise de; yapılan araştırma, inceleme ve uygulama karar için yeterli bulunmamaktadır. Dava, aktarılan dava olup çekişme konusu taşınmazların çevresinde ham toprak ve mera vasfında taşınmazlar bulunmasına rağmen yöntemince taşınmazların niteliği belirlenmemiş, mera araştırması yapılmamıştır.

Taşınmazların niteliği ve zilyetlik hususunda yapılan araştırmada hava fotoğraflarından yararlanılmamış,ziraatçi bilirkişi tarafından hazırlanan raporda çekişme konusu taşınmazların bazı bölümlerinin çok taşlı olup üzerinde mera bitkilerinin bulunduğu, bazı bölümlerinin yüzeysel taşlı olup sürülü olmadığı, bazı bölümlerinin ise sürülü olmadığı ve bu bölümlerin yabani otlarla kaplı olduğu, uzun zamandır tarımsal faaliyet bulunmadığı belirtilmiş olmasına rağmen gerekçede bu hususlar tartışılmaksızın taşınmazların tamamı hakkında hüküm kurulmuştur.

Eksik araştırma, inceleme ve uygulamaya dayalı olarak karar verilemez. Hal böyle olunca; öncelikle dava konusu taşınmazların bulunduğu bölgede yapılan ... tespit tarihi olan 2007 yılından geriye doğru 15-20-25 yıl öncesine ait yüksek çözünürlüklü stereoskopik hava fotoğrafları Harita Genel Komutanlığı'ndan tarihleri açıkça yazılmak suretiyle istenilmeli, aynı tarihler arasında düzenlenen fotoplan, fotometrik ve fotogrametrik paftalar ise, İl ...

Müdürlüğünden getirtilip bu hava fotoğrafları kullanılarak üretilmiş memleket haritaları ile temin edilebilen en eski ve yeni tarihli uydu fotoğrafları getirtilerek dosya arasına konulmalı, dosya ikmal edildikten sonra mahallinde, yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişilerle, komşu köyden seçilecek yerel bilirkişiler, tanıklar, 3 kişilik ziraat mühendis, 1 fen elemanı, 1 jeodezi ve fotogrametri uzmanından oluşan bilirkişi heyeti aracılığıyla keşif yapılmalıdır.

Yapılacak keşifte tanık ve yerel bilirkişilerden çekişmeli 148 ada 33 parsel sayılı taşınmazın öncesinin geleneksel biçimde kullanılan kadim mera olup olmadığı, çekişmeli taşınmaz ile mera parseli arasında ayırıcı nitelikte unsur bulunup bulunmadığı, taşınmazın geçmişte ne durumda bulunduğu, kime ait olduğu, kimden nasıl intikal ettiği, kim tarafından, ne zamandan beri, ne suretle kullanıldığı, öncesinin mera, yaylak veya kışlak olup olmadığı, zaman içinde taşınmazın sınırlarında mera yönünde genişleme olup olmadığı hususları;

çekişmeli 103 ada 25, 138 ada 32, 147 ada 10 ve 149 ada 6 parsel sayılı taşınmazlar hakkında ise taşınmazların öncesinde ne olduğu, ilk olarak kim tarafından ve ne şekilde kullanılmaya başlandığı, kim veya kimler tarafından imar ve ihya edildiği, imar-ihyanın ne zaman tamamlandığı, kullanımın kim veya kimler tarafından ve ne şekilde sürdürüldüğü hususları tek tek ve olaylara dayalı olarak sorulup saptanmaya çalışılmalı, beyanlar arasında doğabilecek çelişkiler gerektiğinde yüzleştirme yapılmak suretiyle yöntemince giderilmelidir.

Jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişiye hava fotoğrafları üzerinde stereoskopik olarak, temin edilebilecek en eski tarihli uydu fotoğrafları üzerinde de inceleme yaptırılarak; çekişme konusu taşınmazların önceki ve şimdiki niteliği, arazinin ekonomik amaca uygun olarak tarım arazisi niteliğiyle kullanılıp kullanılmadığı ve kullanımın hangi tarihten itibaren olduğu, imar-ihyanın tamamlanıp tamamlanmadığı, kullanıma ara verilip verilmediği hususlarında rapor düzenlettirilmeli, zirai bilirkişi kurulundan taşınmazların toprak yapısı ve niteliğini, zirai durumunu, kültür arazisi niteliğinde olup olmadığı,

taşınmazlar üzerinde sürdürülen zilyetliğin şekli ve süresini, taşınmazlar üzerindeki bitki örtüsü, imar-ihyaya konu edilmişse, imar-ihyanın tamamlandığı tarihi bildirir ve komşu parsellerle karşılaştırmalı değerlendirmeyi ayrıntılı ve gerekçeli, yine 148 ada 33 parsel sayılı taşınmazın komşu mera parseli arasında doğal ya da yapay ayrıcı unsur olup olmadığı,

meradan açma olup olmadığını irdeleyen, rapor hazırlattırılmalı, çekişmeli taşınmazların dört hududunu gösterir şekilde ve taşınmazların hangi bölümüne ait olduğuna dair gerekli açıklamanın yapıldığı fotoğraflar raporlara eklenmeli, fen bilirkişisinden keşfi takibe imkan verir kroki ve rapor düzenlemesi istenmeli, zilyetlikle kazanma şartlarının davacı taraf lehine oluşup oluşmadığı kesin olarak belirlenmeli, bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.