Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2015/10794 K.2017/3748

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Davacı ..., ... Köyü çalışma alanında bulunan ve kadastro çalışmaları sırasında tespit harici bırakılan taşınmaz bölümünün adına tescili istemiyle irsen intikal ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedenine dayanarak dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne, harita mühendisi ... Tepe ve teknik bilirkişi .... ...’ın 08.01.2014 tarihli rapor ve krokisinde (A) harfi ile gösterilen ....261,67 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz bölümünün davacı adına tesciline karar verilmiş; hüküm, davalılardan Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, dava konusu taşınmaz bölümünde imar-ihya işlemlerinin tamamlanmış olduğu ve davacı lehine olağanüstü zamanaşımı ile taşınmaz edinme koşullarının oluştuğu kabul edilerek davanın kabulüne dair yazılı şekilde hüküm kurulmuş ise de; yapılan araştırma, inceleme ve uygulama hüküm için yeterli değildir.

Dava konusu taşınmaz bölümüne komşu olan 250, 252 ve 254 parsel sayılı taşınmazlara ait tutanak suretleri ile varsa dayanağı belgeler getirtilmemiş, taşınmazın tespitten önceki kullanım durumunun, üzerinde tarımsal amaçlı zilyetliğin bulunup bulunmadığının ve niteliğinin tespiti için hava fotoğrafı incelemesi yaptırılmamış, ... kişilik ziraat bilirkişi kurulundan taşınmazın öncesinin ne olduğunu, taşınmazda imar-ihya işlemi yapılıp yapılmadığını, yapılmış ise imar-ihyanın hangi tarihte tamamlandığını ve kullanım durumunu kesin olarak belirleyen bilimsel verilere dayalı gerekçeli rapor alınmamış,

yerel bilirkişi ve tanıkların soyut beyanları ile yetinilmiştir. Eksik incelemeyle karar verilemez.

O halde doğru sonuca ulaşılabilmesi için; öncelikle dava konusu taşınmaz bölümüne komşu olan 250, 252 ve 254 parsel sayılı taşınmazlara ait tutanak suretleri, varsa dayanağı belgeler ile dava tarihinden geriye doğru ...-...-... yıl öncesine ait stereoskopik hava fotoğrafları, tarihleri açıkça yazılmak suretiyle en az üç tanesi Harita Genel Komutanlığından getirilerek dosya arasına konulmalı, dosya bu şekilde ikmal edildikten sonra,

mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişiler, taraf tanıkları, jeodezi ve fotogrametri mühendisi, ... kişilik ziraat mühendisi bilirkişi kurulu, jeolog bilirkişi ve teknik bilirkişi katılımı ile yeniden keşif yapılmalıdır.

Taşınmaz başında yapılacak keşif sırasında; taşınmazın geçmişte ne durumda bulunduğu, ilk olarak ne zaman ve nasıl kullanılmaya başlandığı, kime ait olduğu, kimden nasıl intikal ettiği, taşınmazın imar-ihyaya konu edilecek taşınmazlardan olması halinde imar-ihyaya konu edilip edilmediği,

imar-ihyaya konu edilmiş ise ihyanın ne zaman başlayıp bitirildiği etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, komşu taşınmazların varsa dayanak kayıtlarının dava konusu taşınmaz yönünü ne okuduğu belirlenmeli, bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel tutanak ve dayanakları ile denetlenmeli, dinlenen mahalli bilirkişi ve tanık beyanlarının çelişmesi halinde gerektiğinde yüzleştirme yapılmak suretiyle çelişki giderilmeye çalışılmalı, teknik bilirkişiden keşfi takibe elverişli krokili raporlar alınmalı, ziraat mühendisi bilirkişi kurulundan dava konusu taşınmaz bölümünün toprak yapısı ve niteliğini, zirai durumunu,

üzerinde sürdürülen zilyetliğin şekli ve süresini, taşınmaz üzerindeki bitki örtüsü, taşınmazın imar-ihyaya konu olabilecek yerlerden olması halinde imar-ihyaya konu olmaya başladığı ve imar-ihyanın tamamlandığı tarihi bildirir ve komşu parsellerle karşılaştırmalı değerlendirmeyi ve taşınmazın değişik yönlerden çekilmiş fotoğraflarını da içerir ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı, jeodezi ve fotogrametri uzmanı harita mühendisi bilirkişiden yukarıda belirtilen tarihlerde çekilmiş stereoskopik üç adet hava fotoğrafının stereoskop aletiyle incelenmesi neticesinde taşınmaz bölümünün sınırlarını ve niteliğini,

taşınmazda imar-ihya tamamlanmış ise tamamlandığı tarihi ile sürdürülen zilyetliğin başlangıcı, şekli ve süresini belirtir şekilde rapor alınmalı, jeolog bilirkişiden taşınmazın kuzeyinde kuru dere bulunduğu göz önünde bulundurularak taşınmazın niteliğini, dere yatağı niteliğinde olup olmadığını, evveliyatının çay veya dere yatağı niteliğinde olup olmadığını açıklayan rapor alınmalı, keşifteki tanık ve yerel bilirkişi ifadeleri bilimsel esaslara ve maddi bulgulara dayanılarak hazırlanan söz konusu bilirkişi raporlarıyla denetlenmeli,