Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2015/1082 K.2015/14150

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Yargıtay bozma ilamında özetle.

"Mahkemece davacı tarafa delillerini bildirmek üzere süre verilmediği, tanıkların taşınmaz başında dinlenmediği, mahalli bilirkişiler belirlenerek keşif için davet edilmediği, tespit dayanağı tapu kaydı usulünce uygulanarak kapsamının kesin olarak saptanmadığı, Hazine adına idari yoldan oluşan tapu kaydının oluştuğu tarihe kadar zilyetlikle kazanma koşullarının oluşup oluşmadığının araştırılmadığı, zirai bilirkişi raporunda yeterli açıklama bulunmadığı belirtilerek; yerel bilirkişiler yardımı ve teknik bilirkişi aracılığıyla yeniden keşif yapılması; keşif sırasında tapu kaydının kapsamının, haritası uygulanmak suretiyle belirlenmesi,

haritanın uygulanma kabiliyetinin bulunmaması halinde kayıtta yazılı hudutların yerel bilirkişilere zeminde göstertilmesi ve teknik bilirkişi tarafından harita üzerinde işaretlettirilmesi; çekişmeli taşınmazın kim ya da kimler tarafından ne kadar süredir ve ne şekilde kullanıldığı hususlarında yerel bilirkişi ve tanıklardan bilgi alınması; uygulanan kayıtların kapsamı ile ilgili fen bilirişisinden, taşınmazın niteliği ve kullanım şekli ile ilgili ziraatçi bilirkişiden ayrıntılı rapor alınması; sonucuna göre karar verilmesi" gereğine değinilmiştir.

Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda davanın kabulü ile ... Köyü çalışma alanında bulunan 128 ada 47 parsel numaralı taşınmazın davalı Hazine adına yapılan kadastro tespitinin iptaline, sulu tarla niteliği ile davacı ... adına tapu siciline tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine temsilcisi tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece davacı yararına zilyetlikle kazanım koşullarının oluştuğu gerekçesi ile karar verilmiş ise de; yapılan araştırma, inceleme ve uygulama hüküm kurmaya yeterli olmadığı gibi bozma ilamının gerekleri de tam olarak yerine getirilmemiştir. Mahkemece Yargıtay bozma ilamına uyulduğuna göre, bozmada işaret edilen hususların eksiksiz olarak yerine getirilmesi gerekir. Bozma ilamına uyulmakla, taraflar yararına usuli müktesep hak oluşur.

Bu hakkın zedelenmemesi için bozma gereklerinin tam olarak yerine getirilmesi zaruridir, davacı eklemeli zilyetliğe dayandığı halde davalı ve bayii arasındaki akdi ilişkinin ve Hazine adına idari yoldan oluşan tapu kaydının tesis tarihine kadar davacı ve bayiinin kazandırıcı zamanaşımı yoluyla iktisap koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediği üzerinde yeterince durulmamış, bu konuda sadece bir tanığın beyanıyla yetinilmiştir.

Doğru sonuca varılabilmesi için, mahallinde, yaşlı ve yöreyi iyi bilen şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişiler yardımı ve teknik bilirkişi aracılığıyla yeniden keşif yapılmalıdır.

Keşif sırasında davalı tarafın dayanağını oluşturan tapu kaydı ve haritası uygulanıp kapsamı 3402 sayılı Kanun'un 20. maddesi hükümlerine göre belirlenmeli, haritanın uygulanma kabiliyetinin bulunmaması halinde kayıtta yazılı hudutlar yerel bilirkişilere zeminde göstertilmeli ve gösterilen sınırlar teknik bilirkişi tarafından harita üzerinde işaretlettirilmelidir.

Kayıtlarda yazılı olup yerel bilirkişilerce zeminde gösterilemeyen hudutların tespiti için taraflara tanık dinletme imkanı sağlanmalı ve bu suretle kayıtların kapsamı duraksamaya yer vermeyecek şekilde belirlenmeli, çekişmeli taşınmazın kim ya da kimler tarafından ne kadar süredir ve ne şekilde kullanıldığı,

öncesinin ne olduğu ve kime ait bulunduğu davalı Hazine tapu kaydının oluşum günü itibariyle davacı veya bayii yararına zilyetlikle edinme koşullarının oluşup oluşmadığının saptanması için gerekli bütün hususlarda yerel bilirkişi kurulu ve tanıklardan ayrıntılı ve olaylara dayalı bilgi alınmalı, tespite aykırı sonuca varılması halinde tüm tespit bilirkişileri tanık sıfatıyla dinlenmeli, beyanlar arasında çıkabilecek çelişkiler gerektiğinde yüzleştirme yapılarak giderilmeye çalışılmalıdır.

Beraberde götürülecek fen bilirkişiden uygulanan kayıtların kapsamını belirten, keşfi izlemeye imkan veren ayrıntılı ve gerekçeli rapor ve kroki alınmalı, üç kişiden oluşan ziraatçı bilirkişi kuruluna taşınmazın niteliği ve kullanım şekli ile ilgili ayrıntılı ve bilimsel verilere dayalı rapor tanzim ettirilmeli, bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir hüküm kurulmalıdır.