Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2015/10845 K.2018/4223

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında .../... Köyü çalışma alanında bulunan 114 ada 17 parsel sayılı 14.449,36 metrekare ve 114 ada 18 parsel sayılı 5.101,52 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlar tapu kayıtları uyarınca Hazine adına tespit edilmiştir. Davacı ..., irsen intikal ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedenine dayanarak dava konusu taşınmazların bir bölümünün adına tescili istemiyle dava açmıştır.

Yargılama sırasında ... ve ..., davacı ile aynı sebebe dayanarak, dava konusu taşınmazların davacının talebi dışındaki başka bölümlerinin ayrı ayrı adlarına tescili istemiyle davaya katılmışlar, ..., ... ve ... ise, davacı ile aynı sebebe dayanarak, dava konusu taşınmazların davacının talebi dışındaki başka bölümlerinin ayrı ayrı adlarına tescili istemiyle davaya katılma talebinde bulunmuşlardır.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda ..., ... ve ...’in davaya katılma taleplerinin ayrı ayrı reddine, müdahil ...’nın davasının reddine, davacı ... ve müdahil ...’ın davalarının kabulüne, 25.05.2012 tarihli teknik bilirkişi raporunda (D) harfi ile gösterilen 670,479 metrekarelik bölümün 114 ada 18 nolu parselden ifrazı ile 1/2 payının davacı ... adına tesciline, kalan payın tespit gibi tesciline, aynı raporda (C) harfi ile gösterilen 3.383,853 metrekarelik bölümün 114 ada 17 nolu parselden ifrazı ile 1/2 payının davacı ... adına tesciline, kalan payın tespit gibi tesciline,

aynı raporda (F) harfi ile gösterilen 1.412,76 metrekarelik bölümün 114 ada 17 nolu parselden ifrazı ile müdahil ... adına tesciline, (K) harfi ile gösterilen 138,887 metrekarelik bölümün 114 ada 18 nolu parselden ifrazı ile müdahil ... adına tesciline, 114 ada 17 nolu parselin geriye kalan ve aynı raporda (E) harfi ile gösterilen 1.357,517 metrekarelik ve (G) harfi ile gösterilen 101,280 metrekarelik bölümlerin Hazine adına tesciline, yine 114 ada 18 nolu parselin geriye kalan bölümünün tespit gibi tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine temsilcisi tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, dava konusu 114 ada 17 ve 18 parsel sayılı taşınmazlara revizyon gören, sırasıyla Aralık 1947 tarih 74 ve 75 sıra numaralı tapu kayıtlarının, dava konusu taşınmazları kapsadığı, söz konusu tapu kayıtlarının, taşınmazlara okul yapılması amacıyla idari yoldan Hazine adına oluşturulduğu, ne var ki okulun başka bir taşınmaza yapıldığı, taşınmazların tahsis amacına uygun kullanılmadığı ve taşınmazlarda davacı ile müdahil lehine zilyetlikle iktisap şartlarının gerçekleştiği kabul edilmek suretiyle yazılı olduğu şekilde hüküm kurulmuş ise de; yapılan araştırma ve inceleme karar vermek için yeterli bulunmamaktadır.

Davalı Hazine adına idari yoldan oluşturulan Aralık 1947 tarih 74 ve 75 sıra numaralı tapu kayıtlarının dava konusu taşınmazları kapsadığına ilişkin olarak, Mahkemenin kabulünde bir isabetsizlik bulunmamakla birlikte tapu kaydının idari yoldan oluştuğu 1947 yılına kadar davacı ve müdahil lehine zilyetlikle iktisap şartlarının oluşup oluşmadığı hususunda yapılan araştırma yetersizdir.

Mahallinde yapılan keşiflerde yerel bilirkişi ve tanıklar, davacının dava konusu ettiği taşınmaz bölümlerinin, babasından kendisine taksimen geldiğini, taşınmaz bölümlerinin 30-40 yıldan beri buğday, fındık, üzüm yetiştirilmek suretiyle kullanıldığını, bu taşınmaz bölümlerinin doğu tarafında bulunan bir kısım taşınmaz bölümlerinin ise müdahil Şakir tarafından satın alınarak, 2002 yılına kadar buğday ve mısır ekilerek kullanıldığını, 2002 yılından sonra ise taşınmazın fındıklığa çevrildiğini beyan etmişlerdir.

09.02.2011 tarihli ziraat bilirkişi raporunda 114 ada 17 parsel sayılı taşınmazın, davacı tarafından adına tescilini talep ettiği alanın bir bölümünde meyve ağaçları olduğu, kalanında ise tek ve çok yıllık yabancı otlar bulunduğu, taşınmazın nizalı kısmında 8-10 yıldır, kalan kısmında ise 15 yıldır tarım yapılmadığı, 114 ada 18 parsel sayılı taşınmazda herhangi bir kültür bitkisinin bulunmadığı, üzerinde ara ara kızılçam ağaçlarının bulunduğu ve taşınmazın yaklaşık 15 yıldır kullanılmadığı belirtilmiş.

24.05.2012 tarihli ziraat bilirkişi raporunda ise, dava konusu taşınmazların 25-30 yıldır ekilip dikilmediği için zemininin doğal yolla yetişen çayır ve mera bitkileriyle kaplı olduğu, yine taşınmazlarda kendiliğinden yetişen çam, kuşburnu gibi ağaçların bulunduğu, ancak taşınmazların doğu kısmının sahiplenildiği,

toprak yapısı aynı olsa da 8-10 yıldır tarım yapıldığından çam, kuşburnu gibi ağaçların bu kısmı basmadığı belirtilmiş, ancak mahkemece ziraat bilirkişi raporları arasındaki çelişkiler giderilmediği gibi müdahil ...’ın davaya müdahale tarihinden sonra 13.06.2014 tarihinde yapılan keşif heyetine ziraat bilirkişinin katılımı sağlanmamış, özellikle müdahil ... adına tesciline karar verilen ve hükme esas alınan 25.05.2012 tarihli teknik bilirkişi raporunda (F) ve (K) harfleri ile gösterilen taşınmaz bölümlerinin niteliğinin ne olduğu belirlenmemiş, taşınmaz bölümlerinin üzerinde sürdürülen zilyetliğin şekli ve süresinin ne olduğu araştırılmamış,

3 kişilik ziraat bilirkişi kurulundan taşınmazların nizalı bölümlerinin kullanım durumunu kesin olarak belirleyen bilimsel verilere dayalı gerekçeli rapor alınmamış, bu hususta hava fotoğraflarından da yararlanılmamıştır.

O halde sağlıklı sonuca varılabilmesi için; davalı Hazine adına idari yoldan oluşan tapu kaydının tesis tarihi olan 1947 yılından öncesine ait varsa en eski tarihli hava fotoğrafları ve uydu fotoğrafları Harita Genel Komutanlığından getirilerek dosya arasına konulmalı, dosya bu şekilde ikmal edildikten sonra, mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişiler, taraf tanıkları, jeodezi ve fotogrametri mühendisi, 3 kişilik ziraat mühendisi bilirkişi kurulu ve teknik bilirkişi katılımı ile yeniden keşif yapılmalıdır.

Mahallinde yapılacak keşif sırasında yerel bilirkişi ve tanıklardan; dava konusu taşınmazların geçmişte ne durumda bulunduğu, ilk olarak ne zaman ve nasıl kullanılmaya başlandığı, kime ait olduğu, kimden nasıl intikal ettiği, taşınmazların imar-ihyaya konu edilecek yerlerden olması halinde imar-ihyaya konu edilip edilmediği,

imar-ihyaya konu edilmiş ise ihyanın ne zaman başlayıp bitirildiği etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, komşu taşınmazların varsa dayanak kayıtlarının dava konusu taşınmazların yönünü ne okuduğu belirlenmeli, bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel tutanak ve dayanakları ile denetlenmeli, dinlenen mahalli bilirkişi ve tanık beyanlarının çelişmesi halinde gerektiğinde yüzleştirme yapılmak suretiyle çelişki giderilmeye çalışılmalı, teknik bilirkişiden keşfi takibe elverişli, krokili rapor alınmalı, ziraat mühendisi bilirkişi kurulundan dava taşınmazın nizalı bölümlerinin toprak yapısı ve niteliğini, zirai durumunu,

üzerinde sürdürülen zilyetliğin şekli ve süresini, taşınmazlar üzerindeki bitki örtüsü, taşınmazların imar-ihyaya konu olabilecek yerlerden olması halinde imar-ihyaya konu olmaya başladığı ve imar-ihyanın tamamlandığı tarihi bildirir ve komşu parsellerle karşılaştırmalı değerlendirmeyi (özellikle nizalı taşınmaz bölümleri ile taşınmazın kalan bölümlerinin ne şekilde ayrıldığını açıklayan) ve taşınmazların değişik yönlerden çekilmiş fotoğraflarını da içerir ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı,

jeodezi ve fotogrametri uzmanı bilirkişiden stereoskopik hava fotoğrafının stereoskop aletiyle incelenmesi neticesinde taşınmazların nizalı bölümlerinin sınırlarını ve niteliğini açıklar, taşınmazlarda sürdürülen zilyetliğin başlangıcı, şekli ve süresini belirtir şekilde rapor alınmalı, temin edilebilen en eski tarihli uydu fotoğrafları değerlendirilmeli, bundan sonra toplanan tüm deliller birlikte değerlendirilerek Hazine adına tapu kaydının oluştuğu 1947 yılına kadar davacı ve müdahil lehine zilyetlikle iktisap şartlarının oluşup oluşmadığı tereddütsüz olarak belirlenmeli;

toplanmış ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilmek suretiyle sonucuna göre bir karar verilmelidir.

Eksik inceleme ile yazılı olduğu şekilde karar verilmesi isabetsiz olduğu gibi, Kadastro Hakimi açık, infazı kabil ve tam sicil oluşturmakla yükümlü bulunduğu halde dava konusu taşınmazlardan 114 ada 17 parsel sayılı taşınmazın hükme esas alınan 25.05.2012 tarihli teknik bilirkişi raporunda (A) harfi ile gösterilen bölümü yönünden sicil oluşturulmaması da isabetsizdir.