Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2015/10932 K.2017/3664

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Davacı, ... Köyü çalışma alanında bulunan ve kadastro sırasında tespit harici bırakılan taşınmazın bir bölümü hakkında kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak tescil istemiyle dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne, çekişmeli taşınmazın fen bilirkişi tarafından hazırlanan ........2013 tarihli rapor ve eki haritada (A) harfi ile işaretli ....869,33 metrekare, (B) harfi ile işaretli ....163,45 metrekare yüzölçümündeki bölümlerin davacı ... adına tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece; çekişmeli taşınmazın fen bilirkişileri tarafından hazırlanan rapor ve eki haritada (A) ve (B) harfleriyle işaretli bölümleri üzerinde davacı ... yararına kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği ile edinme koşullarının gerçekleştiği kabul edilmek suretiyle karar verilmiş ise de; yapılan araştırma ve uygulama hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır. Dava, TMK'nın 713/..., 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun ... ve .... maddelerine dayalı tescil isteğine ilişkindir.

Mahkemece taşınmaz bölümleri başında yapılan keşifte dinlenen yerel bilirkişiler ile davacı taraf tanıkları çekişme konusu taşınmazın (A) harfiyle gösterilen bölümünün ekilmek suretiyle, (B) harfiyle gösterilen bölümünün ise ot biçilmek suretiyle kullanıldığını beyan ettikleri halde, keşif sonrası dosyaya ibraz edilen ........2013 tarihli ziraatçi bilirkişi raporunda çekişme konusu taşınmazın tümü üzerinde hali hazırda tarımsal amaçlı kullanıldığına dair emarelere rastlanmadığı, mevcut haliyle doğal yetişen yabani bitkilerle kaplı olduğu ve dava konusu taşınmazın kuru mutlak tarım arazisi olduğu, belirtilmiştir.

Bu haliyle yerel bilirkişi, davacı taraf tanık beyanları ile ziraatçi bilirkişi raporu arasında çelişki olduğu gibi ziraatçi bilirkişi raporunun da kendi içerisinde çelişkili olduğu kuşkusuzdur. Ne var ki, mahkemece bu husus üzerinde durulmamış ve çelişki giderilmeden karar verilmiş olması nedeniyle yapılan araştırma ve inceleme de hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır.

Hal böyle olunca, bir arazinin kullanım süresi ile niteliğini ve üzerindeki imar-ihya işlemleri yapılmış ise bu işlemlerin tamamlandığı tarihi en iyi belirleme yöntemi hava fotoğrafları incelemesi olduğundan mahkemece, dava tarihinden ...-...-... yıl öncesine ait (1997-1992-1987 yıllarına ait) üç ayrı tarihte çekilmiş stereoskopik hava fotoğrafları, tarihleri de açıkça yazılarak Harita Genel Komutanlığı’ndan temin dilerek dosya tamamlandıktan sonra mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişiler,

6100 sayılı HMK 31. maddede düzenlendiği üzere davanın aydınlatılması amacı ile taraf tanıkları, üç kişilik ziraatçi bilirkişi kurulu ve fen bilirkişisi huzuruyla yeniden keşif yapılmalıdır.

Keşif sırasında; yerel bilirkişi ve tanıklardan taşınmaz bölümlerinin dava tarihinden ...-... yıl öncesinde kimler tarafından hangi sebebe dayalı olarak zilyet edildiğine ilişkin maddi olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı, bu bölümlerin imar-ihyaya konu edilip edilmediği, imar-ihyaya konu edilmiş ise ihyanın hangi tarihte başlayıp ne zaman bitirildiği,

tarımsal amaçlı zilyetliğin hangi tarihte başladığı etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel tutanak ve dayanakları ile denetlenmeli, jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişisine dosyanın tevdii ile dava konusu taşınmazın tespit tarihine göre ...-...-... yıl öncesine ait ve üç ayrı tarihte çekilmiş stereoskopik hava fotoğrafları üzerinde uygulama yaptırılarak taşınmaz bölümlerinin niteliği ile taşınmaz üzerinde imar-ihya işlemlerine başlandığı ve tamamlandığı tarih ile tarımsal amaçlı zilyetliğin başlangıç tarihi ayrı ayrı saptanmalı;

üç kişilik ziraat bilirkişi kurulundan ise taşınmazın öncesi ve zirai faaliyete konu olup olmadığı, hangi tarihte imar-ihyaya başlandığı, tamamlandığı ve zilyetliğin hangi tasarruflar ile sürdürüldüğü, taşınmazın bitki örtüsü ve toprak yapısı itibariyle özel mülkiyete elverişli yerlerden olup olmadığı hususları özellikle irdelenmeli, önceki raporlarla arasında çelişki doğması durumunda bu çelişkinin nereden kaynaklandığı,

hangi raporun hangi nedenle daha doğru olduğu hususunu ayrıntılı şekilde irdeler tarzda rapor düzenlemesi istenmeli, fen bilirkişinden ise keşfi takibe elverişli krokili rapor alınmalı, bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek davacı yararına kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği ile iktisap koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediği belirlenmeli ve sonucuna göre karar verilmelidir.