Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2015/1142 K.2015/14151

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Yargıtay bozma ilamında özetle. "Dava konusu taşınmazın mera vasfıyla tespit edilmiş olması nedeniyle ... Köyü Tüzel Kişiliğinin de davada taraf olması gerektiğinin düşünülmemesi ve eksik araştırma sonucu karar verilmesinin isabetsiz olduğu belirtilerek ...

Köyü Tüzel Kişiliğinin davaya dahil edilmesi, dava konusu taşınmazın bulunduğu yerde toprak tevzi komisyonlarınca çalışma yapılıp yapılmadığının sorulması, yapılmışsa belirtmelik tutanağı, tablendikatif, pafta örnekleri ve diğer belgelerin getirtilmesi, yetkili idari merciler tarafından 4753, 5618 ve 4342 sayılı Yasalar uyarınca mera tahsisi yapılıp yapılmadığının ilgili idareden sorulması, komşu köyler halkından seçilecek yerel bilirkişi ve tanıklar, uzman bilirkişi, fen memuru, uzman ziraatçi bilirkişi, tespit bilirkişisi ve varsa belirtmelik tutanağı bilirkişisinin katılımı ile yeniden keşif yapılması,

davacının tutunduğu tapu kaydının yerel bilirkişi yardımı, uzman bilirkişi eliyle yerine uygulanması, tapu kaydının sınırlarını gösterir şekilde rapor alınması, taşınmazın bulunduğu bölgede mera tahsisi yapılmışsa mahalli bilirkişi ve tanıklardan dava konusu taşınmazın mera olarak kullanılıp kullanılmadığı hakkında olaylara dayalı bilgi alınması, ziraatçi bilirkişiden taşınmazın komşu taşınmazların toprak yapısıyla mukayese edilmek suretiyle rapor alınıp, mahkemenin gözlemininde tutanağa geçirilmesi" gereğine değinilmiştir.

Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne, ... İlçesi ... Köyü çalışma alanında bulunan 220 ada 77 parsel nolu taşınmazın fen bilirkişisi raporu ve ekli krokisinde (A) harfi ile gösterdiği 6099,04 metrekarelik kısmın tespitinin iptali ile davacı ... adına tapuya tesciline geriye kalan kısmın tespit gibi tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine temsilcisi tarafından temyiz edilmiştir.

Bozma ilamına uyulmakla, taraflar yararına usuli müktesep hak oluşur. Bu hakkın zedelenmemesi için bozma gereklerinin tam olarak yerine getirilmesi zaruridir. Mahkemece bozma ilamına uyulduğu halde bozma gerekleri yerine getirilmemiş, yetersiz ziraat bilirkişi raporuna dayanarak karar verilmiştir. Dava konusu taşınmaza komşu parsellerin bir kısmının kadastro tutanakları getirtilmemiş, ... Köyü 329 T.Sani tarih, Cilt:15 sahife 137 no: 23 de kayıtlı tapu kaydının tesis tedavül ve revizyon durumu sorulup dosyaya getirtilmemiş, tapu miktarı günümüz ölçü birimleri ile net olarak belirlenmemiş, tapu kayıt malikleri ile, davacı ve davacının senetle taşınmazı satın aldığı kişilerin akdi ve ırsi ilişkisi araştırılmamıştır. Mahkemece; belirtilen eksiklikler giderildikten sonra, yöreyi iyi

bilen elverdiğince yaşlı, yansız, dava konusu taşınmazların bulunduğu köye komşu köyler halkından seçilecek yerel bilirkişi ve tanıklar ve uzman bilirkişi, tapu fen memuru ve uzman ziraatçi bilirkişi, tespit bilirkişilerinin tümü hazır olduğu halde dava konusu taşınmaz başında yeniden keşif yapılmalı, davalının tutunduğu tapu kaydı yerel bilirkişi yardımı, uzman bilirkişi eliyle yerine uygulanmalı, yerel bilirkişice bilinemeyen sınırlar yönünden tanık bilgisine başvurulmalı,

uzman bilirkişiden uygulanan tapu kaydının sınırlarını ve bu sınırların isabet ettiği taşınmazları kroki üzerinde işaretleyecek nitelikte keşfi denetlemeye imkan verecek şekilde rapor alınmalı, dava konusu taşınmazın davacı tarafın tutunduğu tapu kaydı kapsamında kalıp kalmadığı kesin olarak belirlenmeli, uzman ziraatçi bilirkişi aracılığıyla taşınmazlar bizzat mahkemece görülüp gözlenmeli, taşınmazların fiziksel yapısı, meyil durumu, taş ve toprak unsurundan hangisinin galip olduğu ayrıntılı şekilde keşif tutanağına geçirilmeli, komşu taşınmazların toprak yapısı ile dava konusu taşınmazların toprak yapısı mukayese edilmeli,

bu fiziksel olgular da keşif tutanağına geçirilmeli, dava konusu taşınmaza komşu taşınmazların tespit tutanakları içeriğine göre tespitlerine bir kayıt ve belge esas alınmadığı dikkate alınarak tutanakları içeriğinde vurgulanan maddi ve hukuki olgularla yerel bilirkişi ve tanık sözleri denetlenmeli, belge esas alınmış ise sözü edilen belgelerin nizalı parsel yönünü ne biçimde ve kimin yeri olarak sınır gösterdiği incelenmeli, davalı olup olmadıkları tespitlerinin kesinleşip kesinleşmediği incelenip irdelenmeli, özellikle uzman bilirkişi fen memurundan keşfi izlemeye, bilirkişi sözlerini denetlemeye,

uzman ziraatçi bilirkişiden ise mahkemenin keşif tutanağına geçen gözlemini yansıtmaya elverişli ayrıntılı, gerekçeli rapor alınmalı, taşınmazın fotoğrafları çektirilmeli, bundan sonra toplanan ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir hüküm kurulmalıdır.